ന്യൂഡൽഹി/ 2026 /ജൂലൈ 30
കൽക്കരിയുടെയും ലിഗ്നൈറ്റിന്റെയും സംസ്കരിച്ച ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെയും വാങ്ങലും വിൽപ്പനയും സുതാര്യവും കാര്യക്ഷമവുമാക്കാൻ കേന്ദ്ര കൽക്കരി മന്ത്രാലയം കൽക്കരി എക്സ്ചേഞ്ച് ചട്ടങ്ങൾ നടപ്പാക്കി. 2026 ജൂൺ നാലിന് വിജ്ഞാപനം ചെയ്ത ചട്ടങ്ങൾ പ്രകാരം ഓൺലൈൻ കൽക്കരി എക്സ്ചേഞ്ചുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത് നിയന്ത്രിക്കും. കേന്ദ്ര കൽക്കരി-ഖനി സഹമന്ത്രി സതീഷ് ചന്ദ്ര ദുബെയാണ് ലോക്സഭയിൽ നൽകിയ എഴുത്തുപരമായ മറുപടിയിൽ ഇക്കാര്യം അറിയിച്ചത്.
കൽക്കരി കൺട്രോളർക്ക് നിയന്ത്രണച്ചുമതല
1957ലെ ഖനികളും ധാതുക്കളും വികസനവും നിയന്ത്രണവും സംബന്ധിച്ച നിയമത്തിലെ പതിനെട്ട് ബി വകുപ്പ് പ്രകാരമാണ് പുതിയ ചട്ടങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നത്. കൽക്കരി എക്സ്ചേഞ്ചുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനും നിയന്ത്രിക്കാനുമുള്ള അധികാരം കൽക്കരി കൺട്രോളർ ഓർഗനൈസേഷനാണ്. യോഗ്യത, രജിസ്ട്രേഷൻ നടപടികൾ, ഫീസ്, ആസ്തിമൂല്യം, ഉടമസ്ഥാവകാശ ഘടന, ഭരണസംവിധാനം എന്നിവ പരിശോധിച്ചായിരിക്കും അനുമതി നൽകുക.
കേന്ദ്ര സർക്കാരുമായി ആലോചിച്ച് പ്രവർത്തന നടപടികളും മാർഗനിർദേശങ്ങളും അതോറിറ്റിക്ക് പുറത്തിറക്കാം. രജിസ്ട്രേഷൻ അപേക്ഷകൾ പരിശോധിക്കുക, അനുമതി നൽകുക, പുതുക്കുക, റദ്ദാക്കുക, എക്സ്ചേഞ്ച് പ്രവർത്തനം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുക തുടങ്ങിയ ചുമതലകളും അതോറിറ്റിക്കുണ്ടാകും.
വില നിശ്ചയിക്കൽ മുതൽ വിതരണം വരെ മേൽനോട്ടം
കൽക്കരിയും അതിന്റെ സംസ്കരിച്ച ഉൽപ്പന്നങ്ങളും വാങ്ങുന്നവർക്കും വിൽക്കുന്നവർക്കും കരാറുകളിൽ ഏർപ്പെടാനുള്ള ഓൺലൈൻ വേദിയായാണ് കൽക്കരി എക്സ്ചേഞ്ചിനെ നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നത്. ലേലരീതി, വില കണ്ടെത്തൽ സംവിധാനം, ഇടപാടുകളുടെ സമയക്രമം, വിതരണം, കൽക്കരിയുടെ ഗുണനിലവാരം, ലേലത്തിന്റെ തരങ്ങൾ, ഇടപാട് ഫീസിന്റെ പരമാവധി പരിധി, ഉപചട്ടങ്ങൾ, പ്രവർത്തന നടപടികൾ എന്നിവ അതോറിറ്റി അംഗീകരിക്കും.
വിപണിയിലെ കൃത്രിമ ഇടപെടൽ, കൂട്ടുകെട്ടിലൂടെ വില നിയന്ത്രിക്കൽ, ആഭ്യന്തര വിവരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള വ്യാപാരം, ആധിപത്യത്തിന്റെ ദുരുപയോഗം എന്നിവ കണ്ടെത്താനും തടയാനും വിപണി നിരീക്ഷണം ശക്തമാക്കും. ചട്ടലംഘനമുണ്ടായാൽ ഇടപെടാനും ഇടക്കാല ഉത്തരവുകൾ നൽകാനും പരിശോധന നടത്താനും അതോറിറ്റിക്ക് അധികാരമുണ്ടാകും.
സുതാര്യമായ വിലയും സമയബന്ധിത വിതരണവും
കൽക്കരി വിതരണ കരാറുകൾ തയ്യാറാക്കുക, കരാർ ഇടപാടുകൾ സുഗമമാക്കുക, നീതിയുക്തവും സുതാര്യവും നിഷ്പക്ഷവും കാര്യക്ഷമവുമായ വില ഉറപ്പാക്കുക, വില വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവിടുക, കരാർ വ്യവസ്ഥകൾ അനുസരിച്ച് കൽക്കരി സമയത്ത് എത്തിക്കുക എന്നിവയാണ് എക്സ്ചേഞ്ചിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ. ഇലക്ട്രോണിക് വ്യാപാര സംവിധാനവും ശൃംഖലാ ആശയവിനിമയ സംവിധാനവും ഉപയോഗിച്ചായിരിക്കും പ്രവർത്തനം.
സ്വതന്ത്ര സമിതി നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഇടപാട് ഉറപ്പുനിധിയും എക്സ്ചേഞ്ചിൽ ഉണ്ടാകും. ഈ നിധിയുടെ കുറഞ്ഞത് പകുതിയെങ്കിലും പൊതുമേഖലാ ബാങ്കുകളിലെ സ്ഥിരനിക്ഷേപം, ട്രഷറി ബില്ലുകൾ, സർക്കാർ കടപ്പത്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സുരക്ഷിതവും എളുപ്പത്തിൽ പണമാക്കാവുന്നതുമായ നിക്ഷേപങ്ങളിൽ സൂക്ഷിക്കണം.
ഇടപാടുകൾക്ക് ദിവസേന നിരീക്ഷണം
ഓരോ കൽക്കരി എക്സ്ചേഞ്ചിലും വിപണി നിരീക്ഷണ സമിതിയും പ്രത്യേക നിരീക്ഷണ വിഭാഗവും പ്രവർത്തിക്കും. ഇടപാടുകൾ ദിവസേന പരിശോധിക്കുക, ലേലങ്ങളുടെ സ്വയംപ്രവർത്തിത പരിശോധനാരേഖ സൂക്ഷിക്കുക, വിവരസാങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങളുടെ സുരക്ഷാ പരിശോധന നടത്തുക എന്നിവ ഇവയുടെ ചുമതലയായിരിക്കും.
അടിയന്തര സാഹചര്യമുണ്ടായാലും പ്രവർത്തനം തുടരാൻ ദുരന്തനിവാരണ കേന്ദ്രവും ബദൽ വ്യാപാര സംവിധാനവും ഒരുക്കണം. പരാതികൾ പരിഹരിക്കാൻ പ്രത്യേക വേദിയും ഉണ്ടാകും. ഏതെങ്കിലും പരാതിയിൽ സ്വീകരിച്ച നടപടികളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ അതോറിറ്റിക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചിൽ നിന്ന് ആവശ്യപ്പെടാം.
ചെറുകിട ഉപഭോക്താക്കൾക്കും ഇടപാടിന് അവസരം
കൽക്കരി എക്സ്ചേഞ്ചുകളുടെ രജിസ്ട്രേഷനായി പ്രത്യേക ഓൺലൈൻ അപേക്ഷാ സംവിധാനം 2026 ജൂലൈ പതിനഞ്ചിന് ആരംഭിച്ചു. അപേക്ഷ ലഭിച്ചശേഷം പന്ത്രണ്ട് മാസത്തിനകം നിയന്ത്രിത കൽക്കരി എക്സ്ചേഞ്ച് പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
സ്വന്തം ആവശ്യത്തിനായി ഖനനം നടത്തുന്നവർക്കും വാണിജ്യ ഖനിത്തൊഴിലാളികൾക്കും നിയന്ത്രിത മേഖലയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള ചെറുകിട, ഇടത്തരം ഉപഭോക്താക്കൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർക്കും എക്സ്ചേഞ്ചിൽ ഇടപാടുകൾ നടത്താം. വിതരണം അടിസ്ഥാനമാക്കിയ കരാറുകളിലും ഏർപ്പെടാം.
നീതിയുക്തവും നിഷ്പക്ഷവും മത്സരാധിഷ്ഠിതവും കാര്യക്ഷമവുമായ വില ഉറപ്പാക്കുന്ന സംവിധാനത്തിലൂടെയാണ് കൽക്കരിയുടെ വില കണ്ടെത്തുക. അതോറിറ്റി അംഗീകരിച്ച നടപടിക്രമം അനുസരിച്ചായിരിക്കും ലേലവും വില നിശ്ചയിക്കലും. കൽക്കരിയുടെ ഗുണനിലവാരം പരിശോധിക്കുന്ന ഏജൻസി നൽകുന്ന സർട്ടിഫിക്കറ്റിന്റെയും കരാറിലെ വില ക്രമീകരണ വ്യവസ്ഥയുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ അന്തിമവിലയിൽ മാറ്റം വരുത്തും.
വിപണി നിരീക്ഷണം ശക്തമാക്കുന്നതിലൂടെ കൃത്രിമ ഇടപെടലുകളും ദുരുപയോഗവും തടയാനാകുമെന്നാണ് സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. പൊതുമേഖലാ കൽക്കരി കമ്പനികൾക്കും ചെറുകിട, ഇടത്തരം ഉപഭോക്താക്കൾക്കും ഈ വേദി ഉപയോഗിച്ച് വിപണിയിലെ പങ്കാളിത്തം വർധിപ്പിക്കാം.
