26 ജൂലായ് 2026

ഒരു കുട്ടിയെ സ്കൂളിൽ ചേർക്കാൻ എത്തുമ്പോൾ ആദ്യം ചോദിക്കുന്നത് ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റും വിലാസവുമായിരുന്നു. പിന്നീട് ആധാർ നമ്പർ വന്നു. ഇപ്പോൾ അതിനു പിന്നാലെ APAAR ഐഡിയും ആവശ്യപ്പെടുന്നു. സ്കൂൾ പ്രവേശനം, പരീക്ഷാ രജിസ്ട്രേഷൻ, മാർക്ക് ലിസ്റ്റ്, സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, സ്കോളർഷിപ്പ്—കുട്ടിയുടെ പഠനജീവിതത്തിലെ ഓരോ ഘട്ടവും ഒരു നമ്പറിനു കീഴിൽ കൊണ്ടുവരികയാണ് ലക്ഷ്യം.

കേൾക്കുമ്പോൾ ഇത് വലിയൊരു സൗകര്യമാണ്. സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നഷ്ടപ്പെടില്ല. സ്കൂൾ മാറിയാലും പഠനരേഖകൾ എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കും. വ്യാജ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളും ആൾമാറാട്ടവും തടയാം. എന്നാൽ ഇതിനായി കുട്ടിയുടെ ആധാർ വിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസരേഖകളും ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ബന്ധിപ്പിച്ചുവെച്ചാൽ എന്തു സംഭവിക്കും?

ഇവിടെയാണ് സൗകര്യത്തിന്റെ വിഷയം സ്വകാര്യതയുടെ പ്രശ്നമായി മാറുന്നത്.

ആധാർ വന്നത് എന്തിനായിരുന്നു?

2009-ൽ Unique Identification Authority of India—UIDAI രൂപീകരിച്ചതോടെയാണ് ആധാർ പദ്ധതിയുടെ സ്ഥാപനപരമായ തുടക്കം. 2010 സെപ്റ്റംബർ 29-ന് ആദ്യ ആധാർ നമ്പർ നൽകി. പിന്നീട് 2016-ലെ ആധാർ നിയമത്തിലൂടെയാണ് പദ്ധതിക്ക് നിയമപരമായ അടിത്തറ ലഭിച്ചത്.

പൊതുവേ “ആധാർ കാർഡ്” എന്നു പറയുമെങ്കിലും അടിസ്ഥാനപരമായി അത് 12 അക്ക തിരിച്ചറിയൽ നമ്പറാണ്. ഇത് പൗരത്വത്തിന്റെ തെളിവല്ല. പേര്, ജനനത്തീയതി, വിലാസം തുടങ്ങിയ വിവരങ്ങൾക്കൊപ്പം വിരലടയാളം, കണ്ണിന്റെ ഐറിസ്, മുഖചിത്രം തുടങ്ങിയ ബയോമെട്രിക് വിവരങ്ങളും ആധാർ സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

വ്യാജ ഗുണഭോക്താക്കളെ ഒഴിവാക്കുക, സർക്കാർ സബ്‌സിഡിയും പെൻഷനും ഭക്ഷ്യധാന്യവും യഥാർഥ വ്യക്തിക്ക് ലഭിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക എന്നിവയായിരുന്നു പദ്ധതിയുടെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം.

പ്രശ്നം ലക്ഷ്യത്തിലായിരുന്നില്ല. ഒരു ക്ഷേമപദ്ധതിക്കായി തുടങ്ങിയ നമ്പർ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ട്, മൊബൈൽ ഫോൺ, സ്കൂൾ പ്രവേശനം, പരീക്ഷ, ഇൻഷുറൻസ്, ആരോഗ്യരേഖ തുടങ്ങി ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ മേഖലകളിലേക്കും വ്യാപിക്കുന്നതിലായിരുന്നു എതിർപ്പ്.

ഒരേ നമ്പർ പല ഡാറ്റാബേസുകളിലും ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ഒരാളുടെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സമഗ്രമായ ചിത്രം തയ്യാറാക്കാൻ കഴിയും. അയാൾക്ക് ഏത് ബാങ്കിലാണ് അക്കൗണ്ട്, ഏത് ഫോൺ നമ്പറാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്, എവിടെയാണ് പഠിക്കുന്നത്, എന്ത് സബ്‌സിഡിയാണ് വാങ്ങുന്നത്, ഏതൊക്കെ പരീക്ഷകളാണ് എഴുതിയത് തുടങ്ങിയ വിവരങ്ങൾ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടാം. സ്വകാര്യതയിലേക്കുള്ള ആദ്യത്തെ വലിയ കടന്നുകയറ്റ ഭീഷണി ഇതാണ്.

ഫോൺ നമ്പറുമായി ആധാർ ബന്ധിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചത് എന്തിന്?

വ്യാജ രേഖകളുപയോഗിച്ച് മൊബൈൽ കണക്ഷനുകൾ എടുക്കുന്നത് തടയുക, സിം കാർഡ് ആരാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നതെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക, കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന നമ്പറുകൾ കണ്ടെത്തുക തുടങ്ങിയ കാരണങ്ങളാണ് ആധാർ അധിഷ്ഠിത e-KYC-യ്ക്ക് സർക്കാർ മുന്നോട്ടുവച്ചത്.

2017-ലെ ടെലികോം വകുപ്പ് സർക്കുലറിനു പിന്നാലെ നിലവിലുള്ള മൊബൈൽ ഉപഭോക്താക്കളോടും ആധാർ ബന്ധിപ്പിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ആധാർ നൽകിയില്ലെങ്കിൽ കണക്ഷൻ വിച്ഛേദിക്കുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പുകളും ലഭിച്ചു.

എന്നാൽ ഇവിടെ സുപ്രീംകോടതി ചോദിച്ചത് ലളിതമായ ഒരു ചോദ്യമാണ്: മൊബൈൽ ഉപഭോക്താവിനെ തിരിച്ചറിയേണ്ടത് നിയമാനുസൃതമായ ആവശ്യമായിരിക്കാം; പക്ഷേ അതിനായി ആധാർ തന്നെ നിർബന്ധമാക്കാൻ വ്യക്തമായ നിയമമുണ്ടോ?

ഒരു വകുപ്പുതല സർക്കുലർ മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് കോടിക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ സ്വകാര്യതയിൽ ഇടപെടാനാവില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. 2018-ലെ ആധാർവിധിയിൽ നിർബന്ധിത മൊബൈൽ–ആധാർ ബന്ധിപ്പിക്കൽ സർക്കുലർ റദ്ദാക്കി. സുപ്രീംകോടതിയുടെ മുൻ ഉത്തരവാണ് ആധാർ ലിങ്കിങ് നിർബന്ധമാക്കിയതെന്ന കേന്ദ്രത്തിന്റെ വാദവും കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല.

ഇതിലൂടെ കോടതി പറഞ്ഞത്, “ലക്ഷ്യം നല്ലതാണ്” എന്നൊരു വിശദീകരണം മാത്രം പോരാ എന്നാണ്. ആ ലക്ഷ്യം നടപ്പാക്കാൻ സ്വീകരിക്കുന്ന മാർഗവും നിയമാനുസൃതമായിരിക്കണം.

സ്വകാര്യത ഒരു മൗലികാവകാശമാണെന്ന് പറഞ്ഞ പുട്ടസ്വാമി വിധി

ആധാറിനെതിരായ കേസുകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് 2017-ൽ സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഒമ്പതംഗ ഭരണഘടനാബെഞ്ച് നിർണായകമായ വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചത്. Justice K.S. Puttaswamy v. Union of India കേസിൽ സ്വകാര്യത ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന മൗലികാവകാശമാണെന്ന് കോടതി ഏകകണ്ഠമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.

സ്വകാര്യതയെന്നാൽ ഒരാൾ ഒറ്റയ്ക്കിരിക്കുന്നതിനുള്ള അവകാശം മാത്രമല്ല. സ്വന്തം ശരീരം, ബയോമെട്രിക് വിവരങ്ങൾ, കുടുംബജീവിതം, വിദ്യാഭ്യാസം, ആശയവിനിമയം, വ്യക്തിപരമായ തീരുമാനങ്ങൾ, ഡിജിറ്റൽ രേഖകൾ എന്നിവയിൽ ആരൊക്കെ പ്രവേശിക്കണമെന്ന് തീരുമാനിക്കാനുള്ള അവകാശവും അതിൽപ്പെടുന്നു.

സ്വകാര്യതയിലേക്ക് സർക്കാർ കടന്നുകയറണമെങ്കിൽ നാല് ചോദ്യങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ ഉത്തരം വേണമെന്ന് പുട്ടസ്വാമി വിധി പറയുന്നു:

• അതിന് വ്യക്തമായ നിയമമുണ്ടോ?
• നിയമാനുസൃതമായ പൊതുലക്ഷ്യമുണ്ടോ?
• ആ ലക്ഷ്യം നേടാൻ ഈ ഇടപെടൽ യഥാർഥത്തിൽ ആവശ്യമാണോ?
• ആവശ്യത്തിലധികം വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കാതെ കുറഞ്ഞ ഇടപെടലിലൂടെ ലക്ഷ്യം നേടാനാകുമോ?

ഇതാണ് നിയമസാധുത, നിയമാനുസൃത ലക്ഷ്യം, ആവശ്യകത, ആനുപാതികത എന്നീ പരിശോധനകൾ.

ഉദാഹരണത്തിന്, പരീക്ഷയിലെ ആൾമാറാട്ടം തടയണമെന്നത് നിയമാനുസൃതമായ ലക്ഷ്യമാണ്. പക്ഷേ അതിനായി ഒരു കുട്ടിയുടെ സ്കൂൾകാലം മുതൽ തൊഴിൽപരിശീലനം വരെയുള്ള എല്ലാ രേഖകളും ആധാറുമായി ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ബന്ധിപ്പിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണോ? ആധാർ ഇല്ലാത്ത മറ്റൊരു തിരിച്ചറിയൽ മാർഗം നൽകാമോ? ശേഖരിക്കുന്ന വിവരങ്ങളിൽ ചിലത് ഒഴിവാക്കാമോ? പുട്ടസ്വാമി വിധി ആവശ്യപ്പെടുന്ന പരിശോധന ഇതാണ്.

2018-ലെ ആധാർവിധി വരച്ച അതിർത്തി

2018 സെപ്റ്റംബർ 26-ന് അഞ്ചംഗ ഭരണഘടനാബെഞ്ച് 4:1 ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ ആധാർ നിയമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനഘടന നിലനിർത്തി. സബ്‌സിഡി, സർക്കാർ സഹായം, ക്ഷേമപദ്ധതി എന്നിവ യഥാർഥ ഗുണഭോക്താക്കൾക്ക് എത്തിക്കുന്നതിന് ആധാർ ഉപയോഗിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്ന വകുപ്പ് 7 കോടതി അംഗീകരിച്ചു.

എന്നാൽ ആധാർ എല്ലായിടത്തും നിർബന്ധമാക്കാമെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞില്ല.

കരാറിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സ്വകാര്യ കമ്പനികൾക്ക് ആധാർ ആവശ്യപ്പെടാൻ അനുമതി നൽകിയിരുന്ന വകുപ്പ് 57-ലെ ഭാഗം കോടതി റദ്ദാക്കി. മൊബൈൽ നമ്പറുമായി ആധാർ നിർബന്ധമായി ബന്ധിപ്പിച്ചതും അംഗീകരിച്ചില്ല. സ്കൂൾ പ്രവേശനത്തിനും CBSE, NEET, JEE, UGC പരീക്ഷകൾക്കും ആധാർ നിർബന്ധമാക്കാനാവില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഈ വിധിയുടെ ലളിതമായ അർഥം ഇതാണ്: സർക്കാർ ഖജനാവിൽനിന്ന് നൽകുന്ന ഒരു സബ്‌സിഡി ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള തിരിച്ചറിയൽ പരിശോധനയും വിദ്യാഭ്യാസം പോലുള്ള മൗലികാവകാശം വിനിയോഗിക്കുന്നതും ഒരുപോലെയല്ല.

സ്കൂളിൽ പ്രവേശിക്കുക എന്നത് സർക്കാർ നൽകുന്ന ഔദാര്യമല്ല. ആറ് മുതൽ 14 വയസ്സുവരെയുള്ള കുട്ടികൾക്ക് അത് ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 21A ഉറപ്പുനൽകുന്ന അവകാശമാണ്. അതിനാൽ ആധാർ ഇല്ലെന്ന പേരിൽ ഒരു കുട്ടിയെ സ്കൂളിന് പുറത്തുനിർത്താനാവില്ല.

കുട്ടികളുടെ കാര്യത്തിൽ വിധി കൂടുതൽ ജാഗ്രത പുലർത്തിയത് എന്തുകൊണ്ട്?

ഒരു കുട്ടിക്ക് പ്രായപൂർത്തിയായ ഒരാളെപ്പോലെ ഡാറ്റാ ശേഖരണത്തിന്റെ ദീർഘകാല പ്രത്യാഘാതം മനസ്സിലാക്കി സ്വതന്ത്രമായ സമ്മതം നൽകാൻ കഴിയില്ല. അതിനാൽ രക്ഷിതാവിന്റെ സമ്മതം ആവശ്യമാണ്.

എന്നാൽ രക്ഷിതാവിന്റെ ഒപ്പ് ലഭിച്ചുവെന്നത് മാത്രം യഥാർഥ സമ്മതമാകില്ല. സ്കൂൾ “നാളെക്കകം ഫോം ഒപ്പിട്ടു നൽകണം; ഇല്ലെങ്കിൽ പരീക്ഷാ രജിസ്ട്രേഷൻ നടക്കില്ല” എന്നു പറഞ്ഞാൽ രക്ഷിതാവിന് നിരസിക്കാൻ പ്രായോഗികമായി കഴിയില്ല. സമ്മർദത്തിലൂടെ വാങ്ങുന്ന ഒപ്പ് സ്വതന്ത്രമായ സമ്മതമല്ല.

2018-ലെ ആധാർവിധി കുട്ടികൾക്ക് പ്രായപൂർത്തിയായശേഷം ആധാർ സംവിധാനത്തിൽ തുടരണമോ എന്നതു തീരുമാനിക്കാനും പുറത്തുപോകാനുള്ള അവസരം ലഭിക്കണമെന്നും നിർദേശിച്ചു. കുട്ടിക്കുവേണ്ടി രക്ഷിതാവ് നൽകിയ തീരുമാനം ജീവിതകാലം മുഴുവൻ കുട്ടിയെ ബന്ധിക്കുന്നതാകരുത് എന്നതാണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം.

ഇവിടെയാണ് ആധാർവിധി APAAR പ്രശ്നവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെടുന്നത്.

എന്താണ് APAAR?

APAAR എന്നത് Automated Permanent Academic Account Registry എന്നാണ്. “ഒരു രാജ്യം, ഒരു വിദ്യാർഥി ഐഡി” എന്ന ആശയത്തിലാണ് ഇത് അവതരിപ്പിച്ചത്. കുട്ടിയുടെ സ്കൂൾ വിവരങ്ങൾ, പരീക്ഷാഫലങ്ങൾ, സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ, അക്കാദമിക് ക്രെഡിറ്റുകൾ, പഠനനേട്ടങ്ങൾ എന്നിവ ഡിജിറ്റലായി സൂക്ഷിക്കുന്ന ജീവിതകാല അക്കാദമിക് തിരിച്ചറിയൽ നമ്പറാണിത്.

രേഖകൾ നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കുക, സ്കൂൾ അല്ലെങ്കിൽ കോളേജ് മാറുമ്പോൾ വിവരങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ കൈമാറുക, വ്യാജ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ തടയുക തുടങ്ങിയ പ്രയോജനങ്ങൾ പദ്ധതിക്കുണ്ട്.

എന്നാൽ APAAR രൂപീകരണം ആധാർ വിവരങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതാണ് അടിസ്ഥാനപ്രശ്നം. APAAR നിർബന്ധമാക്കിയാൽ, ആധാർ എടുക്കാത്ത കുട്ടിയും പരോക്ഷമായി ആധാറിൽ ചേരാൻ നിർബന്ധിതനാകും. കുട്ടികൾക്ക് ആധാർ നിർബന്ധമാക്കാനാവില്ലെന്ന 2018-ലെ വിധിയെ നേരിട്ട് ചെയ്യാതെ, APAAR വഴി പരോക്ഷമായി മറികടക്കുന്നതുപോലെയാകും അത്.

സ്വകാര്യതയിലേക്കുള്ള കടന്നുകയറ്റം എവിടെയാണ്?

APAAR ഒരു നമ്പർ മാത്രമായി നിലനിൽക്കുമ്പോൾ പ്രശ്നം പരിമിതമായിരിക്കും. പക്ഷേ ആധാർ, UDISE+ രേഖ, PEN, ജനനത്തീയതി, ലിംഗം, മൊബൈൽ നമ്പർ, മാതാപിതാക്കളുടെ വിവരങ്ങൾ, മാർക്ക്, ഹാജർ, സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, പഠനേതര നേട്ടങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഒരേ നമ്പറിനു കീഴിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുമ്പോൾ അത് കുട്ടിയുടെ സമഗ്രമായ ഡിജിറ്റൽ പ്രൊഫൈലായി മാറുന്നു.

ഇതിൽ പ്രധാനമായും അഞ്ച് സ്വകാര്യതാ ഭീഷണികളുണ്ട്.

1. ജീവിതകാല നിരീക്ഷണം

ഒരു കുട്ടി ഒന്നാം ക്ലാസിൽ നേടിയ വിവരങ്ങൾ മുതൽ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസവും തൊഴിൽപരിശീലനവും വരെയുള്ള രേഖകൾ തുടർച്ചയായി നിരീക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്ന സംവിധാനം രൂപപ്പെടാം. വിദ്യാഭ്യാസസൗകര്യത്തിനായി തുടങ്ങിയ സംവിധാനം കുട്ടിയുടെ ജീവിതകാല പെരുമാറ്റവും കഴിവുകളും വിലയിരുത്തുന്ന നിരീക്ഷണസംവിധാനമായി മാറാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.

 2. ലക്ഷ്യവ്യാപനം

ഇന്ന് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് സൂക്ഷിക്കാനായി ശേഖരിക്കുന്ന വിവരം നാളെ പ്രവേശനം, സ്കോളർഷിപ്പ്, വായ്പ, തൊഴിൽ, ഇൻഷുറൻസ് തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടേക്കാം. ഒരു ലക്ഷ്യത്തിനായി ശേഖരിച്ച ഡാറ്റ പിന്നീട് മറ്റൊരു ആവശ്യത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെയാണ് “purpose creep” എന്നു പറയുന്നത്.

3. തെറ്റായ രേഖയുടെ ദീർഘകാല പ്രത്യാഘാതം

പേരിലോ ജനനത്തീയതിയിലോ ചെറിയ തെറ്റുണ്ടായാൽ APAAR സൃഷ്ടിക്കുന്നത് തടസ്സപ്പെടാം. അതിലും ഗുരുതരമായി, തെറ്റായ അക്കാദമിക് വിവരമോ സന്ദർഭമില്ലാതെ രേഖപ്പെടുത്തിയ വിലയിരുത്തലോ ജീവിതകാല പ്രൊഫൈലിൽ തുടരുകയാണെങ്കിൽ ഭാവിയിലെ അവസരങ്ങളെ ബാധിക്കാം.

4. ഡാറ്റ ചോർച്ച

പാസ്‌വേഡ് ചോർന്നാൽ മാറ്റാം. എന്നാൽ വിരലടയാളവും ഐറിസ് വിവരവും മാറ്റാനാവില്ല. ആധാർ ബന്ധമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ ഡാറ്റ ചോർന്നാൽ കുട്ടിയുടെ തിരിച്ചറിയൽ വിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസചരിത്രവും ഒരുമിച്ച് പുറത്തുപോകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

5. ഡാറ്റ ആരുമായി പങ്കിടുന്നു എന്ന അവ്യക്തത

“അംഗീകൃത പങ്കാളികൾ”, “വിദ്യാഭ്യാസ ആവശ്യങ്ങൾ”, “ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങൾ” തുടങ്ങിയ പൊതുവായ വാക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ചാൽ ആരൊക്കെയാണ് വിവരം കാണുന്നതെന്നു രക്ഷിതാവിന് മനസ്സിലാകില്ല. സ്വകാര്യ കമ്പനി, സാങ്കേതിക സേവനദാതാവ്, പരീക്ഷാ ഏജൻസി, സർക്കാർ വകുപ്പ് തുടങ്ങിയവരിൽ ആരുമായി എന്ത് വിവരം പങ്കിടുമെന്ന് പ്രത്യേകം വ്യക്തമാക്കണം.

ഒഡിഷ ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തിയ അടിസ്ഥാനപ്രശ്നം

ഭുവനേശ്വറിലെ ഒരു KG-1 വിദ്യാർഥിയുടെ പിതാവായ രോഹിത് ആനന്ദ് ദാസ് APAAR സമ്മതപത്രത്തിനെതിരെ ഒഡിഷ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചു. ഫോമിൽ APAAR സൃഷ്ടിക്കാൻ സമ്മതിക്കുന്നതിനുള്ള വ്യവസ്ഥയുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും തുടക്കത്തിൽ തന്നെ “സമ്മതമില്ല” എന്നു രേഖപ്പെടുത്താനുള്ള വ്യക്തമായ സൗകര്യമില്ലായിരുന്നു.

അധികൃതർ പറഞ്ഞത്, ഒരിക്കൽ നൽകിയ സമ്മതം പിന്നീട് പിൻവലിക്കാമെന്നാണ്. എന്നാൽ ഹൈക്കോടതി പ്രധാനപ്പെട്ട വ്യത്യാസം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി: ആദ്യം സമ്മതിക്കാൻ നിർബന്ധിച്ചശേഷം അത് പിൻവലിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നതും തുടക്കത്തിൽ തന്നെ സമ്മതം നിഷേധിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നതും ഒന്നല്ല.

2025 ഡിസംബർ 12-ലെ Rohit Anand Das v. State of Odisha വിധിയിൽ, APAAR സമ്മതപത്രത്തിൽ വ്യക്തമായ opt-out അഥവാ “സമ്മതമില്ല” എന്ന ഓപ്ഷൻ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് പരിഗണിക്കാൻ കോടതി അധികൃതരോട് നിർദേശിച്ചു. പദ്ധതി സ്വമേധയാ ആണെങ്കിൽ അതിന്റെ ഫോമിലും ആ സ്വാതന്ത്ര്യം കാണണമെന്നായിരുന്നു കോടതിയുടെ നിലപാട്.

ഈ വിധി ആധാർ കേസുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നത് ഇവിടെയാണ്: കടലാസിൽ “സ്വമേധയാ” എന്ന് എഴുതിയാൽ മാത്രം പോരാ. നിരസിച്ചാൽ കുട്ടിക്ക് നഷ്ടമുണ്ടാകരുത്. ഇല്ലെങ്കിൽ സമ്മതം നിർബന്ധിതമാകും.

സുപ്രീംകോടതിയുടെ പുതിയ ഇടപെടൽ എന്താണ്?

CBSE സ്കൂളുകളിലെ വിദ്യാർഥികളുടെ മാതാപിതാക്കൾ APAAR പദ്ധതിയുടെ ഭരണഘടനാസാധുത ചോദ്യംചെയ്ത് സുപ്രീംകോടതിയെ സമീപിച്ചു. APAAR കുട്ടികളുടെ ദീർഘകാല നിരീക്ഷണത്തിനും പ്രൊഫൈലിങ്ങിനും വഴിയൊരുക്കുമെന്നും ആധാറുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചതിനാൽ കുട്ടികളെ പരോക്ഷമായി ആധാർ പദ്ധതിയിൽ ചേർക്കാൻ നിർബന്ധിക്കുമെന്നും ഹർജിക്കാർ വാദിച്ചു.

2026 ജൂലൈയിൽ ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസ് ജോയ്‌മല്യ ബാഗ്ചി, ജസ്റ്റിസ് വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ച് ഒഡിഷ ഹൈക്കോടതിയുടെ നിർദേശം രാജ്യവ്യാപകമായി നടപ്പാക്കാൻ കേന്ദ്രത്തിനും CBSEക്കും നിർദേശം നൽകി.

കോടതി പ്രധാനമായും വ്യക്തമാക്കിയത്:

• APAAR സമ്മതപത്രത്തിൽ സമ്മതം നിഷേധിക്കാനുള്ള വ്യക്തമായ സൗകര്യം വേണം.
• രക്ഷിതാവിന്റെ സമ്മതം അർഥവത്തും വിവരബോധത്തോടെയുള്ളതുമായിരിക്കണം.
• ഡാറ്റ ശേഖരണം, ഉപയോഗം, സൂക്ഷിക്കൽ, കൈമാറ്റം എന്നിവ Digital Personal Data Protection Act, 2023 അനുസരിച്ചായിരിക്കണം.
• നിയമം അനുവദിക്കുന്ന ആവശ്യത്തിനല്ലാതെ സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കോ മൂന്നാംകക്ഷികൾക്കോ കുട്ടികളുടെ വിവരം കൈമാറരുത്.
• പദ്ധതിയുടെ പരിധിക്ക് പുറത്തുള്ള ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഡാറ്റ ഉപയോഗിക്കാനാവില്ല.

അതേസമയം സുപ്രീംകോടതി APAAR പദ്ധതി ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയോ പദ്ധതി റദ്ദാക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല. സമ്മതം, opt-out, ഡാറ്റാ സംരക്ഷണം, മൂന്നാംകക്ഷി പങ്കിടൽ എന്നിവയിൽ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കിയാണ് ഹർജി തീർപ്പാക്കിയത്. അതിനാൽ “സുപ്രീംകോടതി APAAR റദ്ദാക്കി” എന്നു റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നത് തെറ്റായിരിക്കും.

ആധാർ കേസുകളിലെ വിധികൾ APAAR-ുമായി എങ്ങനെ ബന്ധപ്പെടുന്നു?

ഈ നിയമയാത്ര മൂന്ന് ഘട്ടമായി മനസ്സിലാക്കാം.

2017-ലെ പുട്ടസ്വാമി വിധി: സ്വകാര്യത മൗലികാവകാശമാണ്. സർക്കാർ ഇടപെടലിന് നിയമവും ആവശ്യകതയും ആനുപാതികതയും വേണം.

2018-ലെ ആധാർവിധി: ആധാർ ക്ഷേമപദ്ധതികൾക്കായി ഉപയോഗിക്കാമെങ്കിലും വിദ്യാഭ്യാസം പോലുള്ള മൗലികാവകാശങ്ങൾ നേടുന്നതിന് നിർബന്ധമാക്കാനാവില്ല. പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടികളുടെ കാര്യത്തിൽ യഥാർഥ സമ്മതവും പുറത്തുപോകാനുള്ള അവസരവും വേണം.

*2025-ലെ ഒഡിഷ ഹൈക്കോടതി വിധിയും 2026-ലെ സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവും:* APAAR സ്വമേധയാ ആണെങ്കിൽ രക്ഷിതാവിന് തുടക്കത്തിൽതന്നെ “സമ്മതമില്ല” എന്നു പറയാനുള്ള സൗകര്യം വേണം. കുട്ടികളുടെ ഡാറ്റ ആവശ്യത്തിനു മാത്രം ഉപയോഗിക്കണം; അനധികൃത മൂന്നാംകക്ഷി കൈമാറ്റം പാടില്ല.

അതായത് APAAR-ിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഇപ്പോഴത്തെ കോടതി ഇടപെടൽ ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവമല്ല. ആധാർ കേസുകളിൽ സുപ്രീംകോടതി നേരത്തെ വരച്ച സ്വകാര്യതയുടെയും കുട്ടികളുടെ അവകാശങ്ങളുടെയും അതിർത്തി വിദ്യാഭ്യാസ ഡാറ്റയിലേക്കും നീട്ടുകയാണ്.

ഒരു യഥാർഥ സമ്മതപത്രത്തിൽ എന്തൊക്കെ വേണം?

“ഞാൻ സമ്മതിക്കുന്നു” എന്നൊരു വരിയും രക്ഷിതാവിന്റെ ഒപ്പും മാത്രം മതിയാകില്ല. സമ്മതപത്രം നൽകുന്നതിനുമുമ്പ് താഴെപ്പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ അറിയിക്കണം:

• എന്തെല്ലാം വിവരങ്ങളാണ് ശേഖരിക്കുന്നത്?
•  ഓരോ വിവരവും എന്തിനാണ് ആവശ്യപ്പെടുന്നത്?
•  ആധാർ നിർബന്ധമാണോ?
•  സമ്മതം നിഷേധിച്ചാൽ പ്രവേശനത്തിനോ പരീക്ഷയ്ക്കോ തടസ്സമുണ്ടാകുമോ?
•  ആരാണ് ഡാറ്റ സൂക്ഷിക്കുന്നത്?
•  എവിടെയാണ് അത് സൂക്ഷിക്കുന്നത്?
•  എത്രകാലം സൂക്ഷിക്കും?
•  ആരുമായാണ് പങ്കിടുന്നത്?
•  സമ്മതം പിൻവലിച്ചാൽ പഴയ ഡാറ്റയ്ക്ക് എന്തു സംഭവിക്കും?
•  തെറ്റായ വിവരം എങ്ങനെ തിരുത്താം?
•  ഡാറ്റ ചോർന്നാൽ ആരോടാണ് പരാതി നൽകേണ്ടത്?

ഇവ വ്യക്തമാക്കാതെ വാങ്ങുന്ന ഒപ്പ് വിവരബോധത്തോടെയുള്ള സമ്മതമല്ല.

ഇനി സർക്കാർ ഉറപ്പാക്കേണ്ടത്

APAAR സ്വീകരിക്കാത്ത കുട്ടിക്ക് സ്കൂൾ പ്രവേശനം, പരീക്ഷാ രജിസ്ട്രേഷൻ, ഫലം, സ്കോളർഷിപ്പ്, ട്രാൻസ്ഫർ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് തുടങ്ങിയവ നിഷേധിക്കില്ലെന്ന് രേഖാമൂലം ഉറപ്പുനൽകണം.

“സമ്മതിക്കുന്നു”, “സമ്മതമില്ല”, “പിന്നീട് തീരുമാനിക്കും” എന്നീ വ്യക്തമായ ഓപ്ഷനുകൾ ഫോമിലുണ്ടാകണം. ഒരിക്കൽ സമ്മതിച്ചവർക്ക് ലളിതമായി പുറത്തുപോകാനും ഡാറ്റ തിരുത്താനും നിയമം അനുവദിക്കുന്നിടത്ത് ഇല്ലാതാക്കാനും കഴിയണം.

കുട്ടി പ്രായപൂർത്തിയായശേഷം രക്ഷിതാവ് നൽകിയ പഴയ സമ്മതം സ്വയമേവ തുടരരുത്. സ്വന്തം ഡാറ്റ APAAR-ിൽ തുടരണമോ എന്ന് തീരുമാനിക്കാൻ ആ വ്യക്തിക്ക് അവസരം നൽകണം.

സ്കൂളുകൾക്ക് APAAR രജിസ്ട്രേഷൻ ലക്ഷ്യം നിശ്ചയിക്കുകയും അത് അധ്യാപകരുടെ പ്രകടനവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്താൽ രക്ഷിതാക്കളിൽ സമ്മർദമുണ്ടാകും. അപ്പോൾ “സ്വമേധയാ” ഉള്ള പദ്ധതി പ്രായോഗികമായി നിർബന്ധിതമാകും.

സൗകര്യം അവകാശത്തിന് പകരമല്ല

ആധാറിനും APAAR-ിനും പ്രയോജനങ്ങളുണ്ട്. വ്യാജരേഖകൾ തടയാം. സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിക്കാം. സ്കൂളും കോളേജും മാറുമ്പോൾ രേഖകൾ എളുപ്പത്തിൽ കൈമാറാം.

എന്നാൽ നല്ല ലക്ഷ്യം മാത്രം ഒരു സംവിധാനത്തെ ഭരണഘടനാപരമാക്കില്ല. അത് നടപ്പാക്കുന്ന രീതിയും നിയമാനുസൃതവും ആവശ്യകവും ആനുപാതികവുമായിരിക്കണം.

ആധാർ കേസുകൾ നമ്മെ പഠിപ്പിച്ചത് ഇതാണ്: സർക്കാർ നൽകുന്ന സൗകര്യം സ്വീകരിക്കുന്നതിനായി ഒരാൾ തന്റെ സ്വകാര്യത മുഴുവനായി വിട്ടുകൊടുക്കേണ്ടതില്ല. പ്രത്യേകിച്ച് വിദ്യാഭ്യാസം നേടാൻ എത്തുന്ന ഒരു കുട്ടിയോട് അത്തരമൊരു വില ആവശ്യപ്പെടാനാവില്ല.

കുട്ടിയുടെ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ ക്രമീകരിക്കുന്നത് ഭരണകൂടത്തിന്റെ സൗകര്യമാണ്. ആ കുട്ടിയെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ പിന്തുടരുന്ന ഡിജിറ്റൽ പ്രൊഫൈൽ ഉണ്ടാകാതിരിക്കുക അവന്റെ അവകാശമാണ്. സൗകര്യവും അവകാശവും തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടുമ്പോൾ ഭരണഘടന ആവശ്യപ്പെടുന്നത് സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപേക്ഷിക്കാനല്ല—സാങ്കേതികവിദ്യ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന അധികാരത്തെ നിയന്ത്രിക്കാനാണ്.