ജോധ്പുർ, ജൂലൈ 14:
ഗാഡിയ ലോഹാർ നാടോടി സമൂഹത്തിന്റെ സ്ഥിരം പുനരധിവാസത്തിനായി അനുവദിച്ച 184 പാർപ്പിട പ്ലോട്ടുകൾ സമുദായത്തിന് പുറത്തുള്ളവർക്ക് കൈമാറിയ നടപടി രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. ജസ്റ്റിസുമാരായ പുഷ്പേന്ദ്ര സിങ് ഭാട്ടി, പ്രവീർ ഭട്നാഗർ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് കഴിഞ്ഞ ജൂലൈ ഏഴിന് ഈ സുപ്രധാന ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. രാജേഷ് സിങ് സിസോദിയ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ സമർപ്പിച്ച പൊതുതാൽപര്യ ഹർജി സ്വീകരിച്ചാണ് കോടതി വിധി. രാജസ്ഥാൻ സർക്കാർ, ഭിൽവാര നഗരപരിഷത്ത് അധികൃതർ, നഗരപരിഷത്ത് ചെയർമാൻ രാകേഷ് പാഠക്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങൾ എന്നിവരായിരുന്നു കേസിൽ എതിർകക്ഷികൾ. എന്നാൽ, തങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള ആരോപണങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ വൈരാഗ്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നാണ് പാഠക്കിന്റെ അഭിഭാഷകൻ കോടതിയിൽ വാദിച്ചത്.
ക്ഷേമഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥതയും കൈമാറ്റവും ഗാഡിയ ലോഹാർ സമൂഹത്തിന് മാത്രം
കീർ ഖേഡ ഗാഡിയ ലോഹാർ പദ്ധതി പ്രകാരം അനുവദിച്ച പ്ലോട്ടുകളുടെ ഉടമസ്ഥതയും പാട്ടാവകാശവും ഗാഡിയ ലോഹാർ സമൂഹത്തിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തണമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. സമുദായത്തിന് പുറത്തുള്ളവരുടെ പേരിലേക്ക് നടത്തിയ വിൽപ്പന, സമ്മാനം നൽകൽ, മറ്റ് കൈമാറ്റങ്ങൾ, വിൽപത്രം എഴുതൽ, മൂന്നാംകക്ഷി അവകാശങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കൽ എന്നിവയെല്ലാം അസാധുവായതായി കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. ഇത്തരം കൈമാറ്റങ്ങൾക്ക് സർക്കാർ ഉത്തരവുകളുടെയോ നയങ്ങളുടെയോ പിന്തുണയുണ്ടെങ്കിൽ പോലും അവയ്ക്ക് നിയമസാധുതയുണ്ടാകില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
പുറത്തുള്ളവരുടെ ഭൂമിരേഖകൾ റദ്ദാക്കും; പ്ലോട്ടുകൾ സർക്കാർ ഏറ്റെടുക്കും
റദ്ദാക്കപ്പെട്ട കൈമാറ്റങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പുതിയ പോക്കുവരവ് നടത്താനോ ഭൂമിരേഖകളിൽ ഉടമസ്ഥാവകാശം മാറ്റാനോ സർക്കാർ വകുപ്പുകൾക്കോ തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കോ അധികാരമില്ല. നിയമവിരുദ്ധമായി കൈമാറ്റം ചെയ്ത പ്ലോട്ടുകൾ സംസ്ഥാന സർക്കാരോ ബന്ധപ്പെട്ട തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളോ ഉടൻ തിരിച്ചുപിടിക്കണം. ഈ പ്ലോട്ടുകൾ ഗാഡിയ ലോഹാർ സമൂഹത്തിലെ അർഹരായ കുടുംബങ്ങൾക്ക് പുതുതായി അനുവദിക്കാനും കോടതി നിർദേശിച്ചു. ഭൂമി വാങ്ങി വഞ്ചിതരായവർക്ക് വിറ്റഴിച്ചവരിൽ നിന്ന് നഷ്ടപരിഹാരവും നിയമനടപടികൾക്കുള്ള ചെലവും ഈടാക്കാവുന്നതാണ്.
സൗജന്യമായി നൽകിയ പ്ലോട്ടുകൾ മറിച്ചുവിറ്റെന്ന് പരാതി
നാടോടി ജീവിതം നയിച്ചിരുന്ന ഗാഡിയ ലോഹാർ സമൂഹത്തിന്റെ പുനരധിവാസത്തിനായി 2005-ലാണ് ഈ പദ്ധതിക്ക് തുടക്കമിട്ടത്. പദ്ധതി പ്രകാരം അർഹരായ കുടുംബങ്ങൾക്ക് 184 പാർപ്പിട പ്ലോട്ടുകൾ 99 വർഷത്തെ പാട്ടവ്യവസ്ഥയിൽ സൗജന്യമായി നൽകി. ഈ ഭൂമി മറ്റുള്ളവർക്ക് മറിച്ചുവിൽക്കരുതെന്ന് കർശന വ്യവസ്ഥയുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ 2022 ഏപ്രിൽ 21-ന് സർക്കാർ ചില വ്യവസ്ഥകളിൽ ഇളവ് വരുത്തിയതോടെ പദ്ധതിയുടെ സുരക്ഷ ഇല്ലാതാകുകയും പുറത്തുള്ളവർ പ്ലോട്ടുകൾ വ്യാപകമായി കൈക്കലാക്കുകയും ചെയ്തുവെന്നാണ് ഹർജിയിലെ പ്രധാന ആരോപണം.
നഗരപരിഷത്ത് ചെയർമാന്റെ കുടുംബത്തിനെതിരെ ആറുമാസത്തിനകം അന്വേഷണം
ഭിൽവാര നഗരപരിഷത്ത് ചെയർമാൻ രാകേഷ് പാഠക്കിന്റെ ഭാര്യയുടെയും മക്കളുടെയും പേരിൽ ആറ് പ്ലോട്ടുകളുണ്ടെന്നും മറ്റ് പല പ്ലോട്ടുകളും സമുദായത്തിന് പുറത്തുള്ള സ്വാധീനമുള്ളവർ കൈക്കലാക്കിയെന്നും ഹർജിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിരുന്നു. എന്നാൽ വ്യക്തിവൈരാഗ്യവും രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങളുമാണ് ആരോപണങ്ങൾക്ക് പിന്നിലെന്ന് പാഠക്കിന്റെ കുടുംബം വാദിച്ചു. നിയമവിരുദ്ധമായി പ്ലോട്ടുകൾ വാങ്ങിയെന്ന പരാതിയിൽ തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ് സമഗ്രമായ വസ്തുതാന്വേഷണം നടത്തി ആറുമാസത്തിനകം റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാൻ കോടതി ഉത്തരവിട്ടിട്ടുണ്ട്. കുറ്റക്കാരെന്ന് കണ്ടെത്തുന്നവർക്കെതിരെ കർശന നടപടിയുണ്ടാകും.
പുനരധിവാസ ഭൂമി റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് കച്ചവടമാക്കാനാവില്ല
ചരിത്രപരമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന ഒരു ജനവിഭാഗത്തിന്റെ പുനരധിവാസത്തിനായി നീക്കിവെച്ച പൊതുഭൂമി, ഭരണപരമായ ഇളവുകളുടെ മറവിൽ സ്വകാര്യ ലാഭത്തിനായി ഉപയോഗിക്കാൻ അനുവദിക്കില്ലെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. ഒരു ക്ഷേമപദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നതോടെ സർക്കാരിന്റെ ഭരണഘടനാപരമായ ഉത്തരവാദിത്തം തീരുന്നില്ല. പദ്ധതിയുടെ ആനുകൂല്യം ലക്ഷ്യമിട്ട ജനവിഭാഗത്തിന് തന്നെ ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്. പുനരധിവാസത്തിനായി നൽകിയ ഭൂമി ഒടുവിൽ സമ്പന്നരുടെ കൈകളിലെത്തുന്നത് പദ്ധതിയുടെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യത്തെത്തന്നെ അട്ടിമറിക്കുമെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
വിധി നടപ്പായാൽ ഭൂമി വീണ്ടും യഥാർത്ഥ ഗുണഭോക്താക്കളിലേക്ക്
ഹൈക്കോടതി വിധി പുറപ്പെടുവിച്ച് 30 ദിവസത്തിനകം നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കാൻ സംസ്ഥാന സർക്കാരിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇതോടെ ഗാഡിയ ലോഹാർ സമുദായത്തിന് പുറത്തുള്ളവരുടെ പേരിലുള്ള ഭൂമിയിടപാടുകളും രേഖകളും പൂർണ്ണമായും റദ്ദാകും. തിരിച്ചുപിടിക്കുന്ന ഭൂമി അർഹരായ കുടുംബങ്ങൾക്ക് വീണ്ടും വിതരണം ചെയ്യും. അതേസമയം, നഗരപരിഷത്ത് ചെയർമാന്റെ കുടുംബത്തിനെതിരെയുള്ള നടപടികൾ ആറുമാസത്തെ അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ടിന് ശേഷമായിരിക്കും തീരുമാനിക്കുക.
ക്ഷേമപദ്ധതികളുടെ സംരക്ഷണം സർക്കാരിന്റെ ബാധ്യത
ക്ഷേമപദ്ധതികളുടെ ഭാഗമായി ഭൂമി കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്നതിലുള്ള വിലക്കുകൾ വെറുമൊരു സർക്കാർ ഉത്തരവിലൂടെ മറികടക്കാനാവില്ലെന്ന നിയമപരമായ സന്ദേശമാണ് ഈ വിധി നൽകുന്നത്. പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവർക്കായി മാറ്റിവെച്ച ഭൂമി ആ സമൂഹത്തിൽ തന്നെ നിലനിർത്താൻ വിധി സഹായിക്കും. ഒപ്പം, ജനക്ഷേമ പദ്ധതികളുടെ ആനുകൂല്യങ്ങൾ വഴിമാറിപ്പോകുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കാനും പൊതുസ്വത്ത് സംരക്ഷിക്കാനും കോടതികൾക്ക് ഇടപെടാമെന്ന ജുഡീഷ്യറിയുടെ ശക്തമായ നിലപാടുമാണ് ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നത്.