നാഗ്പുർ, ജൂലൈ 14:

സ്ത്രീയുടെ കിടപ്പുമുറിയിൽ വനിതാ പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥയില്ലാതെ പ്രവേശിച്ചതും നിയമനടപടികൾ പാലിക്കാതെ മൊബൈൽ ഫോൺ പിടിച്ചെടുത്തതും നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ നാഗ്പുർ ബെഞ്ച്. ഖുശ്ബു ഇദ്രിസ് ഖാൻ, ഭർത്താവ് ഇദ്രിസ് മഞ്ജൂർ ഖാൻ എന്നിവർ നൽകിയ ഹർജിയിലാണ് ജസ്റ്റിസ് ഉർമിള ജോഷി ഫാൽക്കെ, ജസ്റ്റിസ് നിവേദിത പി. മേത്ത എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചിന്റെ നിർണായക വിധി. മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ, ഖാപ പൊലീസ് സ്റ്റേഷൻ ഓഫീസർ, നാഗ്പുർ റൂറൽ പൊലീസ് സൂപ്രണ്ട് എന്നിവരായിരുന്നു കേസിലെ എതിർകക്ഷികൾ. ഹർജിക്കാർക്കായി അഡ്വ. സിദ്ധാന്ത് ഘാട്ടെയും എതിർകക്ഷികൾക്കായി അഡീഷണൽ പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർ പി.സി. ബാവൻകുലെയും ഹാജരായി.

അപകടക്കേസ് അന്വേഷണത്തിന്റെ പേരിൽ രാത്രിയിൽ പൊലീസ് അതിക്രമമെന്ന് പരാതി

2026 ജനുവരി 24-ന് ഖാപ പൊലീസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത വാഹനാപകടക്കേസിന്റെ അന്വേഷണത്തിനിടെയാണ് തർക്കത്തിനിടയാക്കിയ സംഭവങ്ങൾ ഉണ്ടായത്. ഈ കേസിൽ ഖുശ്ബുവിന്റെ ഭർത്താവ് പ്രതിയായിരുന്നില്ല. എന്നിട്ടും ജനുവരി 25-ന് രാത്രി പതിനൊന്നരയോടെ പൊലീസ് വീട്ടിലെത്തി പരിശോധന നടത്തിയെന്ന് ഹർജിയിൽ പറയുന്നു. പിന്നീട് വീണ്ടും പരിശോധന നടത്തി. വനിതാ പൊലീസില്ലാതെ കിടപ്പുമുറിയിൽ അതിക്രമിച്ചു കയറി ഖുശ്ബുവിന്റെ മൊബൈൽ ഫോൺ എടുത്തുകൊണ്ടുപോവുകയും രണ്ട് ദിവസത്തോളം നിയമവിരുദ്ധമായി കൈവശം വെക്കുകയും ചെയ്തെന്നാണ് ഹർജിക്കാരുടെ പരാതി.

അടിയന്തര പരിശോധനയ്ക്കുള്ള കാരണം കേസ് ഡയറിയിൽ രേഖപ്പെടുത്തണം

വാറന്റില്ലാതെ പരിശോധന നടത്താൻ ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ (BNSS) 185-ാം വകുപ്പ് പൊലീസിന് അധികാരം നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിലും അത് അനിയന്ത്രിതമല്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പരിശോധന അനിവാര്യമാണെന്നും വൈകിയാൽ തെളിവ് നശിക്കുമെന്നും വിശ്വസിക്കാനുള്ള കൃത്യമായ കാരണങ്ങൾ കേസ് ഡയറിയിൽ മുൻകൂട്ടി രേഖപ്പെടുത്തണം. ഏത് വസ്തുവാണ് തിരയുന്നതെന്ന് വ്യക്തമാക്കണമെന്നു മാത്രമല്ല, പരിശോധന പൂർണ്ണമായും ദൃശ്യശ്രാവ്യ മാധ്യമങ്ങളിൽ (വീഡിയോ) രേഖപ്പെടുത്തുകയും വേണം. ഇതിന്റെ രേഖകൾ 48 മണിക്കൂറിനകം മജിസ്ട്രേറ്റിന് അയക്കണം. എന്നാൽ, ഈ നിർബന്ധിത നടപടിക്രമങ്ങളൊന്നും പൊലീസ് പാലിച്ചില്ലെന്ന് ബെഞ്ച് കണ്ടെത്തി.

മഹസറോ സാക്ഷികളോ ഇല്ല; മൊബൈൽ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തത് അസാധു

മൊബൈൽ ഫോൺ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്ത സമയത്ത് മഹസർ തയ്യാറാക്കുകയോ സ്വതന്ത്ര സാക്ഷികളെ പങ്കെടുപ്പിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഫോൺ വാങ്ങിയതിന് ഉടമയ്ക്ക് രസീതോ കൈപ്പറ്റിയ രേഖയോ നൽകിയില്ല. പരിശോധനയുടെ വീഡിയോ ദൃശ്യങ്ങളും ലഭ്യമാക്കിയിട്ടില്ല. നിയമലംഘനം മറികടക്കാൻ പിന്നീട് പൊലീസ് നൽകിയ വിശദീകരണങ്ങൾ അംഗീകരിക്കാനാകില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയ കോടതി, ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ 105, 185 വകുപ്പുകളുടെ ലംഘനമാണ് ഇവിടെ നടന്നതെന്ന് വിധിച്ചു.

അന്വേഷണത്തിന്റെ പേരിൽ സ്ത്രീയുടെ അന്തസ്സ് ഇല്ലാതാക്കരുത്

നിയമപരമായ സുരക്ഷാക്രമങ്ങൾ പാലിക്കാതെ സ്ത്രീകളുടെ കിടപ്പുമുറിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത് അവരുടെ സ്വകാര്യതയിലേക്കും അന്തസ്സിലേക്കുമുള്ള ഗുരുതരമായ കടന്നുകയറ്റമാണെന്ന് കോടതി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. ഭരണഘടനയുടെ 21-ാം അനുച്ഛേദം ഉറപ്പുനൽകുന്ന ജീവിക്കാനും വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുമുള്ള അവകാശത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ് സ്വകാര്യത. കുറ്റാന്വേഷണത്തിന്റെ പേരുപറഞ്ഞ് പൊലീസിന് ഇത്തരം നിർബന്ധിത നിയമനടപടികളിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറാനാകില്ലെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

ഹർജി അംഗീകരിച്ചു; 10,000 രൂപ നഷ്ടപരിഹാരവും മൊബൈൽ തിരിച്ചുനൽകാനും ഉത്തരവ്

ഹർജിക്കാരുടെ വാദം അംഗീകരിച്ച കോടതി, വീട്ടിൽ നടത്തിയ പരിശോധനയും മൊബൈൽ പിടിച്ചെടുത്തതും നിയമപരമായി നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. മറ്റ് കേസ് ആവശ്യങ്ങൾക്കോ കോടതി നടപടികൾക്കോ ആവശ്യമില്ലെങ്കിൽ ഫോൺ ഉടൻ തന്നെ തിരികെ നൽകണം. നിയമവിരുദ്ധ പരിശോധനയ്ക്ക് ഇരയായ ഖുശ്ബുവിന് രണ്ട് മാസത്തിനകം 10,000 രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാരിനോട് കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. വീഴ്ച വരുത്തിയ പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ കണ്ടെത്തി ഈ തുക അവരിൽ നിന്ന് ഈടാക്കാവുന്നതാണ്. നിശ്ചിത സമയത്തിനകം തുക നൽകിയില്ലെങ്കിൽ കുടിശ്ശികയായ തീയതി മുതൽ എട്ട് ശതമാനം വാർഷിക പലിശയും നൽകേണ്ടിവരും.

വാറന്റില്ലാത്ത പൊലീസ് പരിശോധനകൾക്ക് കർശന നിയന്ത്രണം

വാറന്റില്ലാതെ വീടുകളിൽ പരിശോധന നടത്തുമ്പോൾ പാലിക്കേണ്ട നടപടിക്രമങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ വ്യക്തത വരുത്തുന്നതാണ് ഈ വിധി. കാരണം മുൻകൂട്ടി രേഖപ്പെടുത്തൽ, ദൃശ്യ-ശ്രാവ്യ ചിത്രീകരണം, സ്വതന്ത്ര സാക്ഷികളുടെ സാന്നിധ്യം, പിടിച്ചെടുക്കൽ മഹസർ, രസീത് നൽകൽ, മജിസ്ട്രേറ്റിന് രേഖകൾ കൈമാറൽ തുടങ്ങിയ സുരക്ഷാക്രമങ്ങൾ ഇനിമുതൽ നിർബന്ധമാണ്. സ്ത്രീകളുടെ സ്വകാര്യ ഇടങ്ങളിൽ പരിശോധന നടത്തുമ്പോൾ അവരുടെ അന്തസ്സും സ്വകാര്യതയും സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഭരണഘടനാപരമായ ഉത്തരവാദിത്വമാണെന്നും, ഇതിൽ വീഴ്ച വരുത്തിയാൽ വ്യക്തിപരമായ ഉത്തരവാദിത്വവും നഷ്ടപരിഹാരവും നേരിടേണ്ടിവരുമെന്നും വിധി അടിവരയിടുന്നു.