വേഗത്തിന്റെ പുതിയ കാലത്ത് കേരളത്തിലെ ചെറിയ കച്ചവടക്കാർക്ക് എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത്?

“അയ്യോ… പഞ്ചസാര തീർന്നു.”

അഞ്ച് വർഷം മുമ്പായിരുന്നെങ്കിൽ വീട്ടിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി അടുത്തുള്ള പലചരക്ക് കടയിൽ പോകുമായിരുന്നു. ഇന്ന് മൊബൈൽ തുറക്കും. രണ്ട് ക്ലിക്ക്. പത്ത് മിനിറ്റിനുള്ളിൽ സാധനം വീട്ടിലെത്തും.

ഉപഭോക്താവിന് ഇത് സൗകര്യത്തിന്റെ പുതിയ യുഗമാണ്. എന്നാൽ അതേ സമയം ഒരു ചെറിയ കിരാണക്കടയ്ക്ക് നഷ്ടമാകുന്നത് മറ്റൊരു സ്ഥിരം ഉപഭോക്താവായിരിക്കാം. ഇന്ത്യയിൽ അതിവേഗം വളരുന്ന ക്വിക്ക് കൊമേഴ്സ് ഉയർത്തുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ചോദ്യവും അതുതന്നെയാണ്.

സാധനം മാത്രമല്ല എത്തുന്നത്… ഒരു പുതിയ ശീലവും

ക്വിക്ക് കൊമേഴ്സ് സാധനങ്ങൾ വിൽക്കുന്നതല്ല. അത് ജീവിതരീതിയാണ് മാറ്റുന്നത്.

“നാളെ വാങ്ങാം” എന്ന മനോഭാവം മാറി “ഇപ്പോൾ തന്നെ വേണം” എന്ന സംസ്കാരം വളരുകയാണ്. പാൽ, മുട്ട, പച്ചക്കറി, ബിസ്‌കറ്റ്, ചാർജർ, മരുന്ന്, കുഞ്ഞിന്റെ ഡയപ്പർ, വളർത്തുമൃഗങ്ങളുടെ ഭക്ഷണം വരെ മിനിറ്റുകൾക്കുള്ളിൽ വീട്ടിലെത്തുന്നു.

ഇന്ത്യയിലെ പ്രമുഖ എഫ്.എം.സി.ജി കമ്പനികളുടെ ഓൺലൈൻ വിൽപ്പനയിൽ ഇന്ന് 10 മിനിറ്റ് ഡെലിവറി പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെ പങ്ക് 60 മുതൽ 75 ശതമാനം വരെയായി ഉയർന്നതായി വ്യവസായ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ക്വിക്ക് കൊമേഴ്സ് ഇനി ഓൺലൈൻ വ്യാപാരത്തിന്റെ ഒരു ചെറിയ വിഭാഗമല്ല, അതിന്റെ പ്രധാന മുഖമായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

കേരളം എന്തുകൊണ്ട് കൂടുതൽ ആശങ്കപ്പെടണം?

കേരളം ഉൽപ്പാദനത്തേക്കാൾ ഉപഭോഗത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയാണ്. അതോടൊപ്പം രാജ്യത്ത് ഏറ്റവും സാന്ദ്രമായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ചെറിയ വ്യാപാര ശൃംഖലകളിലൊന്നും കേരളത്തിന്റേതാണ്.

ഓരോ ജംഗ്ഷനിലും ഒരു പലചരക്ക് കട.

ഓരോ വാർഡിലും ഒരു ബേക്കറി.

ഓരോ കവലയിലും ഒരു സ്റ്റേഷനറി.

ഈ കടകൾ വെറും വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങളല്ല. ആയിരക്കണക്കിന് കുടുംബങ്ങളുടെ ജീവനോപാധിയാണ്. വലിയ ഷോപ്പിങ് മാളുകൾ എത്താത്ത ഗ്രാമങ്ങളിൽ പോലും സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയുടെ അടിത്തറ ഈ ചെറിയ വ്യാപാരികളാണ്.

അതിനാൽ ക്വിക്ക് കൊമേഴ്സ് കേരളത്തിൽ വളരുമ്പോൾ അതിന്റെ ആഘാതം ഒരു വിപണിയിൽ മാത്രമല്ല, ഒരു സാമൂഹിക ഘടനയിലുമാണ് പ്രതിഫലിക്കുക.

ഇടനിലക്കാരെ ഒഴിവാക്കുമ്പോൾ… ആരാണ് നേട്ടം കൊയ്യുന്നത്?

ഈ കഥയ്ക്ക് മറ്റൊരു വശവുമുണ്ട്.

പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ചില കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ കർഷകരിൽ നിന്നോ കർഷക ഉൽപ്പാദക സംഘടനകളിൽ നിന്നോ നേരിട്ട് വാങ്ങാൻ കഴിയുന്നതിനാൽ ഇടനിലക്കാരുടെ എണ്ണം കുറയുന്നു. ചില മേഖലകളിൽ ഇതുവഴി കർഷകർക്ക് കൂടുതൽ വില ലഭിക്കുകയും വിതരണ ശൃംഖല കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാകുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്നാണ് പുതിയ പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

അതുകൊണ്ട് ക്വിക്ക് കൊമേഴ്സിനെ പൂർണമായും വില്ലനാക്കാനും കഴിയില്ല.

പക്ഷേ അതേ മാറ്റം മൊത്തവ്യാപാരികൾക്കും ചെറിയ റീട്ടെയിൽ കടകൾക്കും വലിയ സമ്മർദം സൃഷ്ടിക്കുന്നുവെന്നതും യാഥാർഥ്യമാണ്. വികസനത്തിന്റെ ഓരോ പുതിയ മാതൃകയും ചിലരെ മുന്നോട്ടും ചിലരെ പിന്നോട്ടും തള്ളാറുണ്ട്.

മത്സരം വിലയിലല്ല… ഡാറ്റയിലാണ്

കേരളത്തിലെ ഒരു ചെറിയ കടക്കാരന് തന്റെ സ്ഥിരം ഉപഭോക്താക്കളുടെ ഇഷ്ടങ്ങൾ അറിയാം.

പക്ഷേ ക്വിക്ക് കൊമേഴ്സ് കമ്പനികൾക്ക് ഒരു നഗരത്തിന്റെ മുഴുവൻ വാങ്ങൽ സ്വഭാവം അറിയാം.

മഴപെയ്യുമ്പോൾ ഏത് പ്രദേശത്താണ് കൂടുതൽ നൂഡിൽസ് വിറ്റുപോകുന്നത്.

ഉത്സവത്തിന് മുമ്പ് ഏത് ബ്രാൻഡിന്റെ എണ്ണയാണ് കൂടുതൽ വിറ്റഴിയുന്നത്.

ഏത് കോളനിയിൽ രാത്രി പത്തിന് ശേഷം ഐസ്ക്രീമിന് ഡിമാൻഡ് കൂടുന്നു.

ഇന്ന് വിപണിയിലെ ഏറ്റവും വിലപിടിപ്പുള്ള ചരക്ക് അരിയോ പഞ്ചസാരയോ അല്ല. ഉപഭോക്തൃ വിവരങ്ങളാണ്.

ചെറിയ വ്യാപാരിയുടെ മുന്നിലുള്ള വഴി എന്ത്?

മാറ്റത്തെ എതിർക്കുന്നത് പരിഹാരമല്ല.

അതിനെ നേരിടാനുള്ള പുതിയ വഴികളാണ് വേണ്ടത്.

വാട്സ്ആപ്പ് വഴി ഓർഡർ സ്വീകരിക്കൽ, സ്വന്തം ഹോം ഡെലിവറി, ഡിജിറ്റൽ പേയ്മെന്റുകൾ, വിശ്വസ്തരായ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് വ്യക്തിഗത സേവനം, പ്രാദേശിക വിതരണ ശൃംഖല ശക്തിപ്പെടുത്തൽ തുടങ്ങിയ മാർഗങ്ങൾ പല ചെറുകിട വ്യാപാരികളും പരീക്ഷിച്ചുതുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.

അതോടൊപ്പം ഓപ്പൺ നെറ്റ്വർക്ക് ഫോർ ഡിജിറ്റൽ കൊമേഴ്സ് പോലുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ ചെറിയ വ്യാപാരികൾക്കും ഓൺലൈൻ വിപണിയിൽ പ്രവേശിക്കാനുള്ള അവസരം ഒരുക്കുകയാണ്. ഭാവിയിൽ മത്സരം ആപ്പുകൾ തമ്മിലല്ല, സേവന നിലവാരം തമ്മിലായിരിക്കും.

പത്ത് മിനിറ്റിന്റെ മറ്റൊരു വില

ഈ സൗകര്യത്തിന് മറുവശവുമുണ്ട്.

നൂറുകണക്കിന് ഡാർക്ക് സ്റ്റോറുകൾ.

ആയിരക്കണക്കിന് ഡെലിവറി ജീവനക്കാർ.

സമയത്തോട് മൽസരിക്കുന്ന തൊഴിൽരീതി.

ഇന്ത്യയിൽ ക്വിക്ക് കൊമേഴ്സ് വിപണി ഏകദേശം 40 ശതമാനം വാർഷിക വളർച്ചയോടെ മുന്നേറുമ്പോൾ പ്രമുഖ കമ്പനികളുടെ ഡാർക്ക് സ്റ്റോറുകളുടെ എണ്ണവും അതിവേഗം വർധിക്കുകയാണ്. ഈ വളർച്ച തൊഴിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, നഗരങ്ങളുടെ വ്യാപാര ഭൂപടവും ഉപഭോക്തൃ ശീലങ്ങളും അതിവേഗം മാറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

യൂറോപ്പും ചൈനയും പറഞ്ഞ പാഠം

ക്വിക്ക് കൊമേഴ്സിന്റെ കഥ ഇന്ത്യയുടെ മാത്രം കഥയല്ല. ചൈനയിൽ മീറ്റുവാൻ, ജെ.ഡി. ഡാവ്ജിയ, ഫ്രെഷിപ്പോ തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ അതിവേഗ ഡെലിവറിയെ ജനപ്രിയമാക്കിയപ്പോൾ, നിരവധി പരമ്പരാഗത ചെറുകിട കടകൾ കടുത്ത മത്സരത്തെ നേരിടേണ്ടിവന്നു. അതേസമയം, പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യ സ്വീകരിച്ച് ഓൺലൈൻ ഓർഡറും ഹോം ഡെലിവറിയും ആരംഭിച്ച നിരവധി പ്രാദേശിക കടകൾക്ക് പിടിച്ചുനിൽക്കാനും സാധിച്ചു. യൂറോപ്പിലും സമാന അനുഭവമാണ്. ലണ്ടൻ, പാരീസ്, ബെർലിൻ, ആംസ്റ്റർഡാം തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങളിൽ ഗെറ്റിർ, ഗോർില്ലാസ്, ഫ്ലിങ്ക് തുടങ്ങിയ കമ്പനികൾ അതിവേഗം വളർന്നെങ്കിലും ഉയർന്ന പ്രവർത്തനച്ചെലവും കടുത്ത മത്സരവും കാരണം പല കമ്പനികളും ലയിക്കുകയോ പ്രവർത്തനം ചുരുക്കുകയോ വിപണിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറുകയോ ചെയ്തു. ഇതിൽ നിന്ന് വ്യക്തമായ ഒരു പാഠമുണ്ട്. ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് വേഗത്തിലുള്ള സേവനം ഇഷ്ടമാണെങ്കിലും, ആ മാതൃക ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കണമെങ്കിൽ ലാഭകരമായ ബിസിനസ് മോഡലും പ്രാദേശിക വ്യാപാരികളുമായി സഹവർത്തിത്വവും ഒരുപോലെ ആവശ്യമാണ്. കേരളത്തിനും ഇതുതന്നെയാണ് മുന്നിലുള്ള വലിയ പരീക്ഷണം.

കട അടയ്ക്കുമോ, മാറുമോ?

കേരളത്തിലെ ചെറിയ ക്കടകൾ ഒരു രാത്രികൊണ്ട് അപ്രത്യക്ഷമാകില്ല. കാരണം അവ സാധനം മാത്രം വിൽക്കുന്നില്ല. വിശ്വാസവും കടം കൊടുക്കുന്ന ബന്ധവും നാട്ടുകാരുമായുള്ള ആത്മബന്ധവുമാണ് അവയുടെ മൂലധനം.

എന്നാൽ ഒരു കാര്യം ഉറപ്പാണ്.

ഇനി മത്സരം തൊട്ടടുത്ത കടയുമായല്ല. മൊബൈൽ സ്ക്രീനുമായാണ്.

പത്ത് മിനിറ്റിൽ സാധനം എത്തിക്കുന്ന കാലം എത്തിയിരിക്കുന്നു. പക്ഷേ അതിനൊപ്പം മറ്റൊരു ഓട്ടവും തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തേക്ക് ആദ്യം പൊരുത്തപ്പെടുന്ന വ്യാപാരികളായിരിക്കും നാളെയുടെ വിജയികൾ. മാറാൻ മടിക്കുന്നവർക്ക് ഏറ്റവും വലിയ എതിരാളി ക്വിക്ക് കൊമേഴ്സ് കമ്പനികളല്ല. സമയം തന്നെയാകും.