മഞ്ഞ് ഉരുകുന്ന മലകളിലൂടെ… അമർനാഥിലേക്കൊരു ആത്മയാത്ര

പ്രഭാതം ഇനിയും പൂർണമായി വിടർന്നിട്ടില്ല. പഹൽഗാമിന്റെ താഴ്വരയെ പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്ന മൂടൽമഞ്ഞിലൂടെ ലിഡ്ഡർ നദിയുടെ കലകല ശബ്ദം മാത്രം വ്യക്തമായി കേൾക്കാം. ചായക്കടകളിൽ നിന്ന് ഉയരുന്ന ആവിയും കുതിരകളുടെ കുളമ്പൊച്ചയും യാത്രക്കാരുടെ മന്ത്രജപവും ചേർന്ന് ഒരു പ്രത്യേക സംഗീതം തീർക്കുന്നു. അത് ഒരു വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രത്തിന്റെ പ്രഭാതമല്ല. ആയിരങ്ങൾ ഒരേ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് മനസ്സും ശരീരവും ഒരുക്കുന്ന നിമിഷമാണ്.

“ഇവിടെനിന്ന് തുടങ്ങുന്നത് കാലുകളുടെ യാത്രയല്ല… വിശ്വാസത്തിന്റെ യാത്രയാണ്,” പഞ്ചാബിൽ നിന്ന് എത്തിയ എഴുപതുകാരനായ സർദാർജിയുടെ വാക്കുകളിൽ പതിറ്റാണ്ടുകളുടെ അനുഭവമുണ്ടായിരുന്നു. അഞ്ചാം തവണയാണ് അദ്ദേഹം അമർനാഥിലേക്ക് പോകുന്നത്. “ഓരോ തവണയും മലകൾ പുതുതായി എന്തെങ്കിലും പഠിപ്പിക്കും,” എന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം പതുക്കെ മുന്നോട്ട് നടന്നു.

പച്ചപ്പിൽ നിന്ന് മഞ്ഞിലേക്കുള്ള പ്രകൃതിയുടെ അത്ഭുതമാറ്റം

പഹൽഗാം പിന്നിടുമ്പോൾ താഴ്വരയുടെ നിറങ്ങൾ പതിയെ മാറുന്നു. ആദ്യം പൈൻമരങ്ങളുടെ കടുംപച്ച. പിന്നെ പാറകളുടെ ചാരനിറം. ഒടുവിൽ കണ്ണെത്താദൂരത്തോളം മഞ്ഞിന്റെ വെളുപ്പ്.

ചന്ദൻവാരിയിലെത്തുമ്പോൾ കാറ്റിന് വേറൊരു സ്വഭാവമാണ്. മുഖത്ത് തട്ടുന്നത് വെറും തണുപ്പല്ല, ഹിമാലയത്തിന്റെ സ്പർശമാണ്. മലമുകളിൽ നിന്ന് ഉരുകിയെത്തുന്ന വെള്ളം പാറകളെ തഴുകിയൊഴുകുന്നു. വിരൽത്തുമ്പിൽ ആ വെള്ളം തൊടുമ്പോൾ ശരീരമാകെ ഒരു വിറയൽ പടരുന്നു.

വഴിയരികിലെ ചെറിയ ലംഗറിൽ ചൂട് ചായ കുടിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ഒരു സന്നദ്ധപ്രവർത്തകൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: “ഇവിടെ വിശപ്പ്, ദാഹം, ഭാഷ, ജാതി… എല്ലാം പിന്നിലാകുന്നു. മുന്നിൽ യാത്ര മാത്രമേയുള്ളൂ.”

അത് വെറും വാചകമായിരുന്നില്ല. അവിടെ എല്ലാവരും പരസ്പരം അപരിചിതരാണെങ്കിലും ആരും ഒറ്റയ്ക്കല്ല.

ഓരോ ചുവടും ശരീരത്തിന്റെ പരീക്ഷ… ഓരോ നോട്ടവും ആത്മാവിന്റെ ഉത്സവം

പിസ്സു ടോപ്പിലേക്കുള്ള കയറ്റം തുടങ്ങുമ്പോൾ മലകളുടെ യഥാർഥ സ്വഭാവം മനസ്സിലാകും. കുത്തനെയുള്ള പാത. നേർത്ത വായു. ഓരോ പത്ത് ചുവടിനും ആളുകൾ നിൽക്കുന്നു. വെള്ളം കുടിക്കുന്നു. വീണ്ടും നടക്കുന്നു.

എന്നാൽ ആരുടെയും മുഖത്ത് തോൽവിയുടെ ഭാവമില്ല.

ഒരു വയോധിക സ്ത്രീയുടെ കൈ പിടിച്ച് രണ്ട് യുവാക്കൾ മുകളിലേക്ക് കയറ്റുന്നു. മറ്റൊരിടത്ത് കുതിരയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിയ ഒരു തീർത്ഥാടകൻ ക്ഷീണിച്ച ഒരാൾക്ക് വെള്ളക്കുപ്പി കൈമാറുന്നു.

ഈ യാത്രയിൽ ഒരാൾ മറ്റൊരാളെ അറിയേണ്ട ആവശ്യമില്ല. സഹായിക്കണമെന്ന മനസ്സുമാത്രം മതി.

ഹിമാലയത്തിന് ഒരു പ്രത്യേക കഴിവുണ്ട്. മനുഷ്യർക്കിടയിലെ എല്ലാ അകലങ്ങളും അത് പതിയെ ഉരുക്കിക്കളയും.

ശേഷൻനാഗ്… മലകളുടെ കണ്ണാടിക്കുളം

മഞ്ഞുപുതച്ച കൊടുമുടികൾക്കിടയിൽ അപ്രതീക്ഷിതമായി നീലക്കണ്ണുപോലെ തെളിയുന്നതാണ് ശേഷൻനാഗ് തടാകം.

കാറ്റ് പോലും പതുക്കെയാണ് ഇവിടെ സഞ്ചരിക്കുന്നത്.

തടാകക്കരയിൽ കുറച്ചുനേരം ഇരുന്നാൽ സമയം സഞ്ചരിക്കുന്നത് മറന്നുപോകും. വെള്ളത്തിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്ന മേഘങ്ങൾ നോക്കിനിൽക്കുമ്പോൾ ആകാശം തടാകത്തിലേക്കാണോ ഇറങ്ങിവന്നത്, അതോ തടാകം ആകാശത്തെ മുകളിലേക്ക് ഉയർത്തിയതാണോ എന്ന് സംശയിക്കും.

നാട്ടുകഥകൾ പറയുന്നത്, ആദിശേഷൻ ഇവിടെ വസിക്കുന്നുവെന്നാണ്. അത് വിശ്വസിക്കണമെന്നില്ല. പക്ഷേ ആ തടാകത്തിന്റെ നിശ്ശബ്ദതയിൽ എന്തോ അസാധാരണമായ ഒരു സാന്നിധ്യം അനുഭവപ്പെടുമെന്ന് അവിടെ എത്തുന്ന പലരും പറയുന്നു.

പഞ്ചതരണി… മഞ്ഞിനിടയിൽ മനുഷ്യസ്നേഹത്തിന്റെ ചൂട്

സന്ധ്യ പഞ്ചതരണിയിൽ വേഗം ഇറങ്ങിവരും.

അഞ്ച് ജലധാരകൾ ചേർന്നൊഴുകുന്ന ഈ പ്രദേശം രാത്രിയിൽ ആയിരക്കണക്കിന് കൂടാരങ്ങളുടെ പ്രകാശത്തിൽ മറ്റൊരു ലോകമായി മാറും.

പുറത്ത് എല്ലുകൾ തണുപ്പിക്കുന്ന കാറ്റ്.

അകത്ത് ചൂടുള്ള ഖിച്ചടിയും ചായയും.

ഒരു ലംഗറിൽ ഭക്ഷണം വിതരണം ചെയ്യുന്ന കശ്മീരി യുവാവിനോട് ചോദിച്ചു, “ക്ഷീണമാകില്ലേ?”

അവൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: “ക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള വഴി ഭക്ഷണം വിളമ്പുന്നതും പ്രാർഥന തന്നെയല്ലേ.”

അതാണ് ഈ യാത്രയുടെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷത. ഇവിടെ സേവനവും വിശ്വാസവും ഒരേ ഭാഷയാണ് സംസാരിക്കുന്നത്.

അവസാന കയറ്റം… ശരീരം നടക്കുമ്പോൾ മനസ്സ് പറക്കുന്നു

അമർനാഥ് ഗുഹയിലേക്കുള്ള അവസാന കിലോമീറ്ററുകൾ ഏറ്റവും കഠിനമാണ്.

ശ്വാസം വേഗത്തിലാകും.

കാലുകൾ ഭാരപ്പെടും.

എന്നാൽ മുന്നിൽ മഞ്ഞിനിടയിൽ പതിയെ തെളിഞ്ഞുവരുന്ന ഗുഹയുടെ രൂപം കാണുമ്പോൾ ക്ഷീണം പിന്നിലാകും.

ആയിരക്കണക്കിന് തീർത്ഥാടകർ ഒരേ ദിശയിലേക്ക് നിശ്ശബ്ദമായി നീങ്ങുന്ന ആ കാഴ്ച ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കലും മറക്കാനാവില്ല.

അവിടെ ആർത്തുവിളികളില്ല.

മത്സരമില്ല.

ലക്ഷ്യത്തിലെത്താനുള്ള സമാധാനമായ ആഗ്രഹം മാത്രം.

ഗുഹയ്ക്കുള്ളിൽ… വാക്കുകൾ അവസാനിക്കുന്ന നിമിഷം

സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 3,888 മീറ്റർ ഉയരത്തിലുള്ള അമർനാഥ് ഗുഹയിൽ കാൽവെക്കുന്ന നിമിഷം പുറത്തുള്ള ലോകം അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.

തുള്ളിത്തുള്ളിയായി ഉറഞ്ഞ് രൂപംകൊള്ളുന്ന പ്രകൃതിദത്ത ഹിമലിംഗം മുന്നിൽ തെളിയുന്നു.

ചിലർ കണ്ണുകൾ അടയ്ക്കുന്നു.

ചിലർ കൈകൾ കൂപ്പുന്നു.

മറ്റുചിലർ ഒന്നും പറയാതെ നോക്കിനിൽക്കുന്നു.

ആ നിശ്ശബ്ദതയ്ക്ക് വാക്കുകളെക്കാൾ ശക്തിയുണ്ട്.

മലകളെ കീഴടക്കിയതിന്റെ അഭിമാനമല്ല അവിടെ മുഖങ്ങളിൽ കാണുന്നത്. സ്വന്തം പരിമിതികളെ അംഗീകരിച്ച മനുഷ്യന്റെ വിനയമാണ്.

തിരിച്ചിറങ്ങുമ്പോൾ മനസ്സിലാകുന്ന തീർത്ഥാടനം

അമർനാഥ് യാത്ര ഒരു ഗുഹയിലെത്തുന്നതോടെ അവസാനിക്കുന്നില്ല.

തിരിച്ചിറങ്ങുമ്പോൾ അതേ വഴികളാണ്. അതേ മലകൾ. അതേ നദികൾ.

പക്ഷേ യാത്രക്കാരൻ പഴയ ആളല്ല.

ഹിമാലയം അയാളെ മാറ്റിയിരിക്കുന്നു.

ഈ യാത്ര പഠിപ്പിക്കുന്നത് വിശ്വാസത്തിന്റെ കഥ മാത്രമല്ല. മനുഷ്യൻ പ്രകൃതിയുടെ മുന്നിൽ എത്ര ചെറുതാണെന്നും, അപരിചിതർ എത്ര വേഗം സഹയാത്രികരാകുമെന്നും, ഒരു മലമുകളിലേക്കുള്ള കയറ്റം ചിലപ്പോൾ സ്വന്തം ഉള്ളിലേക്കുള്ള ഇറക്കമായിത്തീരുമെന്നും.

അതുകൊണ്ടാവാം, അമർനാഥിൽ നിന്ന് മടങ്ങിയെത്തുന്നവർ ഗുഹയെക്കുറിച്ച് അധികം പറയാറില്ല.

അവർ പറയുന്നത് വഴിയെക്കുറിച്ചാണ്.

കാരണം, ചില ലക്ഷ്യങ്ങൾ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തല്ല. അവിടേക്കുള്ള യാത്രയിലാണ്.