ബ്രസൽസ്, ജൂലൈ 11-

സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉപയോക്താക്കൾ സ്ക്രോളിങ് നിർത്തിയില്ലെങ്കിൽ ഫേസ്ബുക്കിന്റെയും ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിന്റെയും മാതൃകമ്പനിയായ മെറ്റയ്ക്ക് വൻ പിഴ വീഴും. ഉപയോക്താക്കളെ തങ്ങളുടെ ആപ്പുകളിൽ ദീർഘനേരം അടിമപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയിലാണ് മെറ്റയുടെ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നതെന്ന് യൂറോപ്യൻ കമ്മീഷൻ പ്രാഥമികമായി കണ്ടെത്തി.

അടിമപ്പെടുത്തുന്ന രൂപകൽപ്പനയെന്ന് കണ്ടെത്തൽ

ഫേസ്ബുക്ക്, ഇൻസ്റ്റഗ്രാം ആപ്പുകളിലെ അവസാനമില്ലാത്ത സ്ക്രോളിങ് (Endless scrolling), വീഡിയോകളുടെ സ്വയമേവയുള്ള പ്രദർശനം (Autoplay), ഉപയോക്താക്കളുടെ താല്പര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ചുള്ള ഉള്ളടക്ക നിർദേശങ്ങൾ (Algorithmic recommendations) എന്നിവ ജനങ്ങളെ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ കെട്ടിയിടാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതാണെന്ന് യൂറോപ്യൻ കമ്മീഷൻ വിലയിരുത്തുന്നു. ഇത് യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ കർശനമായ ഡിജിറ്റൽ സേവന നിയമത്തിന്റെ (DSA) ലംഘനമാണെന്ന് കമ്മീഷൻ വ്യക്തമാക്കി.

കുട്ടികളുടെ ആരോഗ്യത്തിന് വലിയ ഭീഷണി

ഈ അടിമപ്പെടുത്തൽ പ്രവണത കുട്ടികളെയും മാനസികമായി ദുർബലരായവരെയുമാണ് ഏറ്റവും മാരകമായി ബാധിക്കുന്നത്. രാത്രികാലങ്ങളിൽ പോലും തുടർച്ചയായി സമൂഹമാധ്യമങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് കുട്ടികളുടെ ഉറക്കത്തെയും മാനസിക-ശാരീരിക ആരോഗ്യത്തെയും ദോഷകരമായി ബാധിക്കുന്നുണ്ട്. ഇത്തരം വലിയ അപകടങ്ങൾ കൃത്യമായി വിലയിരുത്താനോ തടയാനോ മെറ്റ തയ്യാറായില്ലെന്നാണ് പ്രധാന ആരോപണം.

നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങൾ ഫലപ്രദമല്ല

ആപ്പുകളുടെ ഉപയോഗത്തിന് സമയപരിധി നിശ്ചയിക്കുന്ന നിലവിലെ സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയുന്നതാണെന്ന് അന്വേഷണത്തിൽ കണ്ടെത്തി. കൂടാതെ, രക്ഷിതാക്കൾക്കുള്ള നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങൾ (Parental controls) ഉപയോഗിക്കാൻ ഉയർന്ന സാങ്കേതിക പരിജ്ഞാനം ആവശ്യമാണ്. കമ്പനിയുടെ മാനസികാരോഗ്യ ബോധവത്കരണ നടപടികൾക്ക് ഈ അപകടത്തിന്റെ തോത് കുറയ്ക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും, അതിനാൽ കൂടുതൽ ലളിതമായ രക്ഷിതൃ നിയന്ത്രണങ്ങളും ഇടവേള ഓർമപ്പെടുത്തലുകളും നിർബന്ധമാക്കണമെന്നും കമ്മീഷൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

ആപ്പുകളിൽ വലിയ മാറ്റം വേണം

പുതിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ പ്രകാരം, അവസാനമില്ലാത്ത സ്ക്രോളിങ്ങും വീഡിയോ ഓട്ടോപ്ലേയും ആപ്പുകൾ ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യുമ്പോൾ തന്നെ പ്രവർത്തനരഹിതമാക്കുന്ന (Default-off) രീതിയിലുള്ള വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താൻ മെറ്റ നിർബന്ധിതരാകും. ഉപയോക്താക്കളെ കൂടുതൽ നേരം പിടിച്ചിരുത്തുന്ന അൽഗോരിതം സംവിധാനത്തിലും മാറ്റം വരുത്തേണ്ടി വരും. എന്നാൽ അന്തിമ തീരുമാനം വരുന്നതിനു മുൻപ് കമ്മീഷന്റെ ആരോപണങ്ങൾക്ക് മറുപടി നൽകാനും പരിഹാരങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനും മെറ്റയ്ക്ക് അവസരമുണ്ട്.

ആഗോള വരുമാനത്തിന്റെ ആറുശതമാനം പിഴ

യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ ഡിജിറ്റൽ നിയമലംഘനം അന്തിമമായി സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടാൽ മെറ്റയുടെ വാർഷിക ആഗോള വരുമാനത്തിന്റെ ആറുശതമാനം വരെ പിഴ ചുമത്താൻ കമ്മീഷന് അധികാരമുണ്ട്. കമ്പനിയുടെ സമീപകാല വരുമാന കണക്കുകൾ പരിശോധിച്ചാൽ ഇത് ഏകദേശം 1200 കോടി ഡോളറോളം (ഏകദേശം 1 ലക്ഷം കോടി രൂപ) വരും. ഫേസ്ബുക്കിനും ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിനും എതിരെ വെവ്വേറെ നടപടികൾ ഉണ്ടാകാനും സാധ്യതയുണ്ട്.

ആരോപണം തള്ളി മെറ്റ

എന്നാൽ ഈ ആരോപണങ്ങൾ മെറ്റ പൂർണ്ണമായി തള്ളി. കൗമാരക്കാർക്കായി പ്രത്യേക അക്കൗണ്ടുകൾ, സമയപരിധി ഓർമ്മപ്പെടുത്തലുകൾ, കർശനമായ രക്ഷിതൃ മേൽനോട്ട സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ ഇതിനകം തന്നെ ആപ്പുകളിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെന്ന് കമ്പനി പ്രതികരിച്ചു. ഉപയോക്താക്കൾക്ക് സുരക്ഷിതമായ അനുഭവം നൽകാൻ തങ്ങൾ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരാണെന്നും കമ്പനി വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ നിലവിലെ നടപടികൾ ഒട്ടും പര്യാപ്തമല്ലെന്ന നിലപാടിലാണ് യൂറോപ്യൻ കമ്മീഷൻ. 2024 മേയിലാണ് ഈ വിഷയത്തിൽ യു.ഇ അന്വേഷണം ആരംഭിച്ചത്.