ഒരു പന്ത്.
തുകലിൽ പൊതിഞ്ഞ കുറച്ച് വായു മാത്രം.
പക്ഷേ ചിലപ്പോൾ അത് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷയാകുന്നു. ചിലപ്പോൾ ഒരു തലമുറയുടെ സ്വപ്നം. ചിലപ്പോൾ ഒരു മനുഷ്യന്റെ അമരത്വത്തിലേക്കുള്ള പാലം.
ഫുട്ബോളിന്റെ ചരിത്രം വായിക്കുമ്പോൾ നാം യഥാർഥത്തിൽ വായിക്കുന്നത് ഗോളുകളുടെയോ കിരീടങ്ങളുടെയോ കഥയല്ല. മനുഷ്യർ അസാധ്യമായതിനെ പിന്തുടർന്ന കഥയാണ്.
ആ കഥയ്ക്ക് പല മുഖങ്ങളുണ്ട്.
പെലെ.
ക്രൈഫ്.
മറഡോണ.
സിദാൻ.
റൊണാൾഡീന്യോ.
മെസി.
ക്രിസ്റ്റ്യാനോ.
എംബാപ്പെ.
ഓരോരുത്തരും ഓരോ കാലഘട്ടത്തിന്റെ ഭാഷയാണ്.
സ്വീഡന്റെ തണുത്ത വായുവിൽ ഒരു പതിനേഴുകാരൻ ലോകത്തെ നോക്കി പുഞ്ചിരിച്ചു.
അവന്റെ പേര് പെലെ.
ബ്രസീലിന് അന്ന് ലോകകപ്പ് ഒരു സ്വപ്നമായിരുന്നു. യൂറോപ്യൻ ശക്തികളുടെ നിഴലിൽ നിന്നിരുന്ന ഒരു ഫുട്ബോൾ രാജ്യം. എന്നാൽ ആ ടൂർണമെന്റിന്റെ അവസാനം ലോകം ഒരു പുതിയ സൂര്യോദയം കണ്ടു.
പെലെ കളിച്ചത് ഫുട്ബോൾ ആയിരുന്നില്ല.
അത് സന്തോഷത്തിന്റെ ശാസ്ത്രമായിരുന്നു.
ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്ന് വന്ന ഒരു കറുത്ത ബാലൻ ലോകത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ നിന്നു.
ആ നിമിഷം മുതൽ ബ്രസീൽ വെറും രാജ്യമല്ലാതായി.
ഒരു വികാരമായി.
മഞ്ഞ ജഴ്സി ഒരു ദേശീയ പതാകയെക്കാൾ വലിയ പ്രതീകമായി.
പെലെയുടെ കാലത്ത് ഫുട്ബോൾ എപ്പോഴും മനുഷ്യരുടേതായിരുന്നു.
കളിക്കാർ കോടീശ്വരന്മാരായിരുന്നില്ല.
സോഷ്യൽ മീഡിയ ഇല്ലായിരുന്നു.
ബ്രാൻഡുകൾ അവരുടെ ആത്മാവിനെ വാങ്ങിയിരുന്നില്ല.
അവർ പന്തിനുവേണ്ടി കളിച്ചു.
ജനങ്ങൾ അവരെ സ്നേഹിച്ചു.
അത്ര മാത്രം.
പിന്നെ വന്നു 1970.
മെക്സിക്കോയുടെ നീലാകാശത്തിനടിയിൽ പെലെ തന്റെ അവസാന ലോകകപ്പ് കളിച്ചു.
ഇന്നും ആ ടൂർണമെന്റ് ഒരു കലാഗാലറിയാണ്.
ഓരോ പാസും ഒരു ചിത്രരചന.
ഓരോ ആക്രമണവും ഒരു സംഗീതശകലമെന്നപോലെ.
ലോകം അന്ന് ടെലിവിഷനിലൂടെ ആദ്യമായി വർണങ്ങളിൽ ഫുട്ബോൾ കണ്ടു.
ഫുട്ബോൾ തന്നെ കൂടുതൽ സുന്ദരമായി.
അതിനുശേഷം വന്നു ഒരു കലാപകാരൻ.
ഡീഗോ അർമാണ്ടോ മറഡോണ.
അവൻ പെലെയെപ്പോലെ ദൈവമായിരുന്നില്ല.
അവൻ മനുഷ്യനായിരുന്നു.
അതാണ് അവന്റെ മഹത്വം.
അവന്റെ തെറ്റുകളും അവന്റെ പ്രതിഭയും ഒരേ ശരീരത്തിൽ ജീവിച്ചു.
1986-ലെ മെക്സിക്കോ.
ഇംഗ്ലണ്ടിനെതിരായ മത്സരം.
ഫോക്ലാൻഡ് യുദ്ധത്തിന്റെ മുറിവുകൾ അപ്പോഴും അർജന്റീനയുടെ മനസിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
അവിടെ മറഡോണ ഒരു ഗോൾ കൈകൊണ്ട് നേടി.
മറ്റൊന്ന് ലോകം ഇന്നും വിശ്വസിക്കാത്ത രീതിയിൽ നേടി.
അഞ്ച് ഇംഗ്ലീഷ് താരങ്ങളെ മറികടന്ന് പന്തുമായി അവൻ ഓടിയപ്പോൾ ചരിത്രം അവന്റെ പിന്നാലെ ഓടുകയായിരുന്നു.
ആ ഗോൾ വെറും ഗോളായിരുന്നില്ല.
ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതികാരമായിരുന്നു.
ഫുട്ബോൾ പലപ്പോഴും രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ രഹസ്യഭാഷയാണ്.
1978-ലെ അർജന്റീനയിൽ പട്ടാളഭരണം ഉണ്ടായിരുന്നു.
1998-ൽ ഫ്രാൻസ് ലോകകപ്പ് നേടിയപ്പോൾ കുടിയേറ്റ പശ്ചാത്തലമുള്ള താരങ്ങൾ ദേശീയ ഐക്യത്തിന്റെ പ്രതീകങ്ങളായി.
2010-ൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക ലോകകപ്പിനെ വരവേറ്റപ്പോൾ അത് ആഫ്രിക്കയുടെ ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ ആഘോഷമായിരുന്നു.
ഫുട്ബോൾ ഒരിക്കലും വെറും കളിയല്ല.
അത് സമൂഹത്തിന്റെ കണ്ണാടിയാണ്.
2000-കളിൽ കളി മാറി.
ടെലിവിഷൻ കരാറുകൾ വളർന്നു.
പണം ഒഴുകി.
കളിക്കാർ ബ്രാൻഡുകളായി.
ക്ലബ്ബുകൾ ബഹുരാഷ്ട്ര കമ്പനികളായി.
സ്റ്റേഡിയങ്ങൾ വിപണന കേന്ദ്രങ്ങളായി.
എന്നാൽ ഒരു കാര്യം മാത്രം മാറിയില്ല.
ഗോൾ നേടുന്ന നിമിഷത്തെ മനുഷ്യന്റെ സന്തോഷം.
ക്രിസ്റ്റ്യാനോ റൊണാൾഡോയും ലയണൽ മെസിയും എത്തിയത് ഈ പുതിയ ലോകത്തിലേക്കാണ്.
രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കഥകൾ.
ഒരാൾ അച്ചടക്കത്തിന്റെ പര്യായം.
മറ്റൊരാൾ സ്വാഭാവിക പ്രതിഭയുടെ രൂപം.
പതിനഞ്ച് വർഷത്തിലേറെ ലോകം രണ്ടായി പിളർന്നു.
മെസിയോ?
റൊണാൾഡോയോ?
എന്നാൽ ചരിത്രം പിന്നീട് മനസ്സിലാക്കി.
അവർ എതിരാളികളായിരുന്നില്ല.
ഒരേ കാലഘട്ടത്തിന്റെ രണ്ട് അത്ഭുതങ്ങളായിരുന്നു.
ലുസൈൽ.
മരുഭൂമിയുടെ നടുവിൽ ഉയർന്നുവന്ന ഒരു സ്വപ്നനഗരം.
അവിടെ മെസി തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ രാത്രി കണ്ടു.
ഫൈനലിന്റെ അവസാന വിസിൽ മുഴങ്ങിയപ്പോൾ ഒരു മനുഷ്യൻ കരഞ്ഞു.
അർജന്റീന കരഞ്ഞു.
ഫുട്ബോൾ കരഞ്ഞു.
കാരണം ചില വിജയങ്ങൾ കിരീടങ്ങളെക്കാൾ വലുതാണ്.
അവ നീതിയുടെ കഥകളാണ്.
എന്നാൽ ചരിത്രം ഒരിക്കലും നിൽക്കില്ല.
മെസി പ്രായമാകുന്നു.
റൊണാൾഡോ അസ്തമയത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു.
മറഡോണ ഇനി ഇല്ല.
പെലെ ഓർമ്മയായി.
അപ്പോൾ ഒരു പുതിയ മുഖം മുന്നോട്ട് വരുന്നു.
കിലിയൻ എംബാപ്പെ.
അവൻ വേഗമാണ്.
അവൻ ധൈര്യമാണ്.
അവൻ പുതിയ കാലത്തിന്റെ കുട്ടിയാണ്.
സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ കാലം.
ഡാറ്റയുടെ കാലം.
നിർമ്മിത ബുദ്ധിയുടെ കാലം.
അതിനിടയിലും അവൻ പഴയ ഫുട്ബോളിന്റെ ഒരു കഷണം കൂടിയാണ്.
കളിയുടെ ശുദ്ധമായ സന്തോഷം അവനിൽ ഇപ്പോഴും ബാക്കിയുണ്ട്.
2022 ഫൈനലിൽ ലോകം അത് കണ്ടു.
മെസി സ്വപ്നം പൂർത്തിയാക്കുമ്പോൾ മറുവശത്ത് ഒരു യുവാവ് ചരിത്രത്തിന്റെ വാതിൽ തട്ടുകയായിരുന്നു.
ആ യുവാവിന്റെ പേര് എംബാപ്പെ.
പെലെയിൽ നിന്ന് എംബാപ്പെയിലേക്ക് എത്തുമ്പോൾ ലോകം മാറി.
ടെലിവിഷൻ മൊബൈൽ ഫോണായി.
റേഡിയോ സോഷ്യൽ മീഡിയയായി.
സ്റ്റേഡിയങ്ങൾ ബിസിനസ് സാമ്രാജ്യങ്ങളായി.
കളിക്കാർ ആഗോള ബ്രാൻഡുകളായി.
പക്ഷേ ഒരു കാര്യം മാത്രം മാറിയില്ല.
ഒരു കുഞ്ഞ് ആദ്യമായി പന്ത് തട്ടുമ്പോൾ അവന്റെ കണ്ണിൽ തെളിയുന്ന സ്വപ്നം.
അതേ സ്വപ്നമാണ് പെലെയെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചത്.
അതേ സ്വപ്നമാണ് മറഡോണയെ അമരനാക്കിയത്.
അതേ സ്വപ്നമാണ് മെസിയെ ലോകകപ്പിലേക്ക് എത്തിച്ചത്.
അതേ സ്വപ്നമാണ് ഇന്ന് എംബാപ്പെയുടെ കാലുകളിൽ ഉരുണ്ടുനീങ്ങുന്നത്.
ഫുട്ബോളിന്റെ ചരിത്രം യഥാർഥത്തിൽ താരങ്ങളുടെ ചരിത്രമല്ല.
പ്രതീക്ഷയുടെ ചരിത്രമാണ്.
ഒരു പന്ത് ഭൂമിയിൽ ഉരുണ്ടുപോകുമ്പോൾ കോടിക്കണക്കിന് മനുഷ്യർ അതിന്റെ പിന്നാലെ സ്വന്തം സ്വപ്നങ്ങളെ ഉരുട്ടിവിടുന്നു.
പെലെ പോയി.
മറഡോണ പോയി.
നാളെ മെസിയും മൈതാനം വിടും.
പക്ഷേ എവിടെയോ ഒരു തെരുവിൽ ഒരു കുട്ടി ഇപ്പോഴും പന്ത് തട്ടുന്നുണ്ട്.
അവൻ ഓടുന്നിടത്തോളം ഫുട്ബോളിന്റെ കഥ അവസാനിക്കില്ല.
