ന്യൂഡൽഹി, ജൂലൈ 1:

ഒരു അഴിമതിക്കേസിൽ മേലുദ്യോഗസ്ഥൻ കൈക്കൂലി വാങ്ങുന്ന സമയത്ത് മറ്റൊരു കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻ അവിടെ സന്നിഹിതനായിരുന്നു എന്ന ഒറ്റക്കാരണത്താൽ അയാൾക്കെതിരെ ക്രിമിനൽ ഗൂഢാലോചനക്കുറ്റം ചുമത്താൻ കഴിയില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വിധിച്ചു. 2026 ജൂൺ 30-നാണ് ജസ്റ്റിസ് ബി.ആർ. ഗവായ്, ജസ്റ്റിസ് കെ.വി. വിശ്വനാഥൻ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ഈ നിർണ്ണായക വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. അഴിമതി നിരോധന നിയമപ്രകാരം തനിക്കെതിരെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കേസ് റദ്ദാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് സമർപ്പിച്ച അപ്പീൽ ഹർജിയിലാണ് സുപ്രീംകോടതി പ്രതിക്ക് അനുകൂലമായി വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചത്. കേസിൽ ഹർജിക്കാരനായ ഉദ്യോഗസ്ഥന് വേണ്ടി പ്രമുഖ അഭിഭാഷകർ ഹാജരായി ശക്തമായ വാദങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചപ്പോൾ, എതിർകക്ഷിയായ കേന്ദ്ര അന്വേഷണ ഏജൻസിക്ക് വേണ്ടി അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ ഹാജരായി. മേലുദ്യോഗസ്ഥന്റെ അഴിമതിയിൽ ഹർജിക്കാരന് പങ്കുണ്ടെന്നതിന് കൃത്യമായ തെളിവില്ലെന്ന് കണ്ട് കോടതി ഇയാൾക്കെതിരെയുള്ള ക്രിമിനൽ നടപടികൾ പൂർണ്ണമായും റദ്ദാക്കി.

പണം ആവശ്യപ്പെട്ടതും വാങ്ങിയതും മേലുദ്യോഗസ്ഥൻ; മുറിയിൽ ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ജീവനക്കാരനെയും പ്രതിയാക്കി അന്വേഷണ ഏജൻസി

ഒരു പൊതുപ്രവർത്തകനിൽ നിന്നും അല്ലെങ്കിൽ ഇടപാടുകാരനിൽ നിന്നും കൈക്കൂലി വാങ്ങാൻ പദ്ധതിയിടുകയും പണം ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തത് കേസിലെ ഒന്നാം പ്രതിയായ മേലുദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു എന്നാണ് പ്രൊസിക്യൂഷൻ കേസ്. എന്നാൽ, അന്വേഷണ ഏജൻസി നടത്തിയ റെയ്ഡിൽ പണം കൈമാറുന്ന സമയത്ത് ഇതേ മുറിയിൽ ഹർജിക്കാരനായ കീഴുദ്യോഗസ്ഥനും സന്നിഹിതനായിരുന്നു എന്ന് കണ്ടെത്തി. പണം വാങ്ങുന്നത് നേരിട്ട് കണ്ടിട്ടും തടഞ്ഞില്ലെന്നും അതിനാൽ ഇവർ തമ്മിൽ മുൻകൂട്ടി ആസൂത്രണം ചെയ്ത ക്രിമിനൽ ഗൂഢാലോചനയുണ്ടെന്നും ആരോപിച്ചാണ് അന്വേഷണ ഏജൻസി ഈ ഉദ്യോഗസ്ഥനെയും കേസിൽ പ്രതിചേർത്തത്.

നിയമവിരുദ്ധമായ കൃത്യമായ ധാരണയില്ലാതെ ഗൂഢാലോചനക്കുറ്റം (സെക്ഷൻ 120ബി) നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് കോടതി

ഒരു കുറ്റകൃത്യം ചെയ്യാൻ രണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ അതിലധികം വ്യക്തികൾ തമ്മിൽ പരസ്പരം മാനസികമായോ ഔദ്യോഗികമായോ ഒരു ധാരണയിൽ എത്തിയാൽ മാത്രമേ ക്രിമിനൽ ഗൂഢാലോചനക്കുറ്റം നിലനിൽക്കുകയുള്ളൂ എന്ന് സുപ്രീംകോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഒരു മുറിയിൽ ഒരുമിച്ചിരുന്നു എന്നതോ, മേലുദ്യോഗസ്ഥൻ പണം വാങ്ങുന്നത് കണ്ടു എന്നതോ അഴിമതിക്ക് കൂട്ടുനിന്നു എന്നതിന് തെളിവാകില്ല. കൈക്കൂലി ആവശ്യപ്പെടുന്നതിലോ അത് കൈപ്പറ്റുന്നതിലോ ഹർജിക്കാരന് സജീവമായ പങ്കുണ്ടെന്ന് തെളിയിക്കാൻ പ്രൊസിക്യൂഷന് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനെതിരെയുള്ള എല്ലാ ക്രിമിനൽ നടപടികളും സുപ്രീംകോടതി റദ്ദാക്കി

ഹർജിക്കാരനായ ഉദ്യോഗസ്ഥനെ കേസിൽ വിചാരണ ചെയ്യുന്നത് നിയമസംവിധാനത്തെ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നതിന് തുല്യമാണെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വിലയിരുത്തി. അഴിമതി നിരോധന നിയമപ്രകാരമുള്ള കുറ്റങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാൻ ആവശ്യമായ പ്രാഥമിക തെളിവുകൾ പോലും ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഹർജിക്കാരനെ പ്രതിപ്പട്ടികയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കിക്കൊണ്ട് സുപ്രീംകോടതി അന്തിമ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു.

രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള അഴിമതി നിരോധന കേസുകളിലെ തെളിവ് വിലയിരുത്തലിന് പുതിയ നിയമപരമായ മാനദണ്ഡം

അഴിമതി നിരോധന നിയമപ്രകാരം രാജ്യത്തുടനീളം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്ന കേസുകളിൽ അന്വേഷണ ഏജൻസികൾക്ക് കൃത്യമായ മാർഗ്ഗരേഖ നൽകുന്നതാണ് സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഈ വിധിന്യായം. കേവലം സംഭവസ്ഥലത്തെ സാന്നിധ്യം കൊണ്ട് മാത്രം നിരപരാധികളായ ഉദ്യോഗസ്ഥർ പ്രതിചേർക്കപ്പെടുന്നത് തടയാൻ ഈ സുപ്രധാന വിധി സഹായിക്കും. രാജ്യത്തെ എല്ലാ സി.ബി.ഐ. കോടതികൾക്കും മറ്റ് വിചാരണക്കോടതികൾക്കും അഴിമതിക്കേസുകളിലെ ഗൂഢാലോചന കൃത്യമായി വിലയിരുത്തുന്നതിന് ഈ ഉത്തരവ് ഇനി മുതൽ ഒരു പ്രധാന മുൻവിധി (പ്രെസിഡന്റ്) ആയി നിലകൊള്ളും.