ബംഗ്ലാദേശ് വ്യോമസേനയ്ക്ക് ആധുനിക യുദ്ധശേഷി നൽകുന്ന ജെ-10സി ഇ

യുദ്ധവിമാനങ്ങൾക്കപ്പുറം പ്രതിരോധ-സാമ്പത്തിക പങ്കാളിത്തം ശക്തമാകുന്നു

ഇന്ത്യയുടെ കിഴക്കൻ അതിർത്തിക്ക് സമീപം വർധിക്കുന്ന ചൈനീസ് സ്വാധീനം

ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലെ സുരക്ഷാ സമവാക്യത്തിൽ പുതിയ ഘടകം

തീസ്ത പദ്ധതി: എന്താണ് ഇത്? ഇന്ത്യയെ എങ്ങനെ ബാധിക്കും?

ഇന്ത്യയിലെ സിക്കിം, പശ്ചിമ ബംഗാൾ സംസ്ഥാനങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി ബംഗ്ലാദേശിൽ പ്രവേശിക്കുന്ന അന്തർദേശീയ നദിയാണ് തീസ്ത. ഈ നദിയെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ജലവിഭവ വികസനം, നദീപുനരുദ്ധാരണം, ജലസേചനം, പ്രളയനിയന്ത്രണം, നദീതീര സംരക്ഷണം എന്നിവ ലക്ഷ്യമിട്ടാണ് ബംഗ്ലാദേശ് തീസ്ത സമഗ്ര പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്. ഈ പദ്ധതിയിൽ ചൈനയുടെ സാമ്പത്തിക, സാങ്കേതിക പിന്തുണ തേടുന്നതും ഇന്ത്യയുടെ ശ്രദ്ധ ആകർഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ബംഗ്ലാദേശിന്റെ വടക്കൻ മേഖലയിലെ ജീവനാഡിയാണ് തീസ്ത

ബംഗ്ലാദേശിന്റെ വടക്കൻ ജില്ലകളിലെ കൃഷിയും ഉപജീവനവും വലിയ തോതിൽ തീസ്ത നദിയിലെ ജലത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. വരൾച്ചക്കാലത്ത് ജലലഭ്യത കുറയുന്നത് കർഷകരെ ഗുരുതരമായി ബാധിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് നദീ വികസനവും ജലസംഭരണവും ഉൾപ്പെടുന്ന പദ്ധതി ബംഗ്ലാദേശ് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്.

സിക്കിമിനും പശ്ചിമ ബംഗാളിനും നിർണായക ജലസ്രോതസ്സ്

തീസ്ത നദി ബംഗ്ലാദേശിന് മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യയ്ക്കും അതീവ പ്രധാനമാണ്. സിക്കിമിലെയും പശ്ചിമ ബംഗാളിലെയും ജലസേചന പദ്ധതികൾക്കും ജലവൈദ്യുത ഉൽപ്പാദനത്തിനും ഈ നദി നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ നദിയിലെ ജലവിതരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങൾ ഇരു രാജ്യങ്ങൾക്കും ഒരുപോലെ പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്.

നടപ്പാകാതെ പോയ ജലവിഹിത കരാർ

2011-ൽ ഇന്ത്യയും ബംഗ്ലാദേശും തമ്മിൽ തീസ്ത ജലവിഹിത കരാറിന്റെ കരട് തയ്യാറായിരുന്നെങ്കിലും പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ എതിർപ്പിനെ തുടർന്ന് അത് ഒപ്പുവെക്കപ്പെട്ടില്ല. അതിനുശേഷം തീസ്ത ജലവിഹിതം ഇന്ത്യ-ബംഗ്ലാദേശ് ബന്ധത്തിലെ ഏറ്റവും സങ്കീർണമായ വിഷയങ്ങളിലൊന്നായി തുടരുകയാണ്.

പദ്ധതിയിലേക്ക് ചൈന എത്തുന്നത് ഇന്ത്യയെ ആശങ്കപ്പെടുത്തുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?

തീസ്ത പദ്ധതിയിൽ ചൈനയുടെ പങ്കാളിത്തം വർധിക്കുന്നത് ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ ചൈനീസ് സ്വാധീനം ശക്തിപ്പെടുത്തുമെന്ന ആശങ്ക ഇന്ത്യയ്ക്കുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ സഹായത്തിനായി വർഷങ്ങളായി കാത്തിരുന്ന ബംഗ്ലാദേശ് ഇപ്പോൾ ചൈനയുമായി കൂടുതൽ അടുത്ത സഹകരണം തേടുന്നത് മേഖലയിലെ നയതന്ത്ര സമവാക്യങ്ങളെ ബാധിച്ചേക്കാം.

സിലിഗുരി ഇടനാഴിക്ക് സമീപമുള്ള തന്ത്രപ്രധാന മേഖല

പദ്ധതി പ്രദേശം ഇന്ത്യയുടെ സിലിഗുരി ഇടനാഴിക്ക് സമീപമാണ്. ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളെ രാജ്യത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന അതീവ പ്രാധാന്യമുള്ള പ്രദേശമാണിത്. അതിനാൽ ചൈനയുടെ സാങ്കേതിക, അടിസ്ഥാനസൗകര്യ സാന്നിധ്യം ഇവിടെ വർധിക്കുന്നതിനെ ഇന്ത്യ സുരക്ഷാ വീക്ഷണത്തോടെയാണ് വിലയിരുത്തുന്നത്.

ജലവിഹിത ചർച്ചകളിൽ പുതിയ സമ്മർദ്ദം

ചൈനയുടെ പിന്തുണയോടെ ബംഗ്ലാദേശ് പദ്ധതി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്നത് വർഷങ്ങളായി നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന തീസ്ത ജലവിഹിത ചർച്ചകളിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് കൂടുതൽ സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിച്ചേക്കാം. പ്രത്യേകിച്ച് പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ താൽപര്യങ്ങളും ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ജലാവശ്യങ്ങളും തമ്മിൽ സന്തുലനം കണ്ടെത്തേണ്ട സാഹചര്യം കൂടുതൽ സങ്കീർണമാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.