കൊൽക്കത്ത: ഭരണ മാറ്റവും പാർട്ടിത്തകർച്ചയും നേരിടുന്ന മമതാ ബാനർജിയെയും മരുമകൻ അഭിഷേക് ബാനർജിയെയും പിന്തുടർന്ന് അഴിമതിക്കഥയുടെ സർപ്പങ്ങൾ.മദ്യനയം മറയാക്കി ഭരണത്തിന് പിന്നിൽ നടന്നത് ആയിരക്കണക്കിന് കോടി രൂപയുടെ കൊള്ളയാണെന്നാണ് ഒരു ദേശീയ ദിനപത്രം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.

2017-ൽ പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ നടപ്പാക്കിയ മദ്യവിതരണ നയത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ വലിയ സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേടുകൾക്ക് വഴിവെച്ചെന്ന ഗുരുതര ആരോപണങ്ങളാണ് ഇപ്പോൾ ഉയരുന്നത്. സർക്കാരിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പുതിയ വിതരണ സംവിധാനത്തിലൂടെ സ്വകാര്യ ബോട്ടിലിംഗ് കമ്പനികളിൽ നിന്നും മദ്യനിർമാതാക്കളിൽ നിന്നും അനധികൃതമായി പണം ഈടാക്കിയെന്നും, അതിലൂടെ ആയിരക്കോടി രൂപയുടെ സാമ്പത്തിക നേട്ടം ചില രാഷ്ട്രീയ-ഉദ്യോഗസ്ഥ കൂട്ടുകെട്ടുകൾക്ക് ലഭിച്ചിരിക്കാമെന്നുമാണ് ആരോപണം.

ഈ ആരോപണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനമായി ഉയർന്നുവരുന്നത് എക്സൈസ് വകുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു രഹസ്യ അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ടും വിവിധ കമ്പനികൾ നൽകിയ പരാതികളുമാണ്.

55 സ്വകാര്യ വിതരണക്കാരിൽ നിന്ന് സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലേക്ക്

2017-ന് മുമ്പ് പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ മദ്യവിതരണ രംഗം 55 ലൈസൻസുള്ള സ്വകാര്യ വിതരണക്കാരുടെ കൈകളിലായിരുന്നു. നിർമാതാക്കൾക്ക് തങ്ങളുടെ വിതരണ പങ്കാളികളെ സ്വതന്ത്രമായി തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നു. ചില്ലറ വ്യാപാരികൾക്കും വിവിധ വിതരണ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് സാധനങ്ങൾ വാങ്ങാനുള്ള അവസരമുണ്ടായിരുന്നു.

എന്നാൽ 2017-ൽ വെസ്റ്റ് ബംഗാൾ സ്റ്റേറ്റ് ബിവറേജസ് കോർപ്പറേഷൻ ലിമിറ്റഡ് (WBSBCL) രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടതോടെ പഴയ സംവിധാനം മാറ്റപ്പെട്ടു. പുതിയ സംവിധാനത്തിൽ സർക്കാർ നിയന്ത്രിത വിതരണ മാതൃക നടപ്പിലാക്കി.

അധികൃത വിശദീകരണപ്രകാരം ഈ മാറ്റം സുതാര്യത വർധിപ്പിക്കാനും വിപണിയിലെ കാർട്ടലൈസേഷൻ ഒഴിവാക്കാനുമായിരുന്നു.

പുതിയ വിതരണ മാതൃകയിൽ ഉയരുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ

അന്വേഷണ രേഖകൾ പ്രകാരം പുതിയ സംവിധാനത്തിൽ “ഡിസ്ട്രിബ്യൂട്ടർ” എന്ന ഇടനില ഘടകം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. ഈ സംവിധാനത്തിലൂടെയാണ് ബോട്ടിലിംഗ് കമ്പനികളും വിദേശ മദ്യ നിർമാതാക്കളും വിപണിയിലെത്തേണ്ടി വന്നത്.

രേഖകളിലെ ആരോപണമനുസരിച്ച് ഓരോ മദ്യപ്പെട്ടിക്കും നാല് രൂപ ഗോഡൗൺ വാടകയും മൂന്ന് രൂപ ഗതാഗത ചെലവും ഈടാക്കി. ഈ അധിക ചെലവ് നിർമാതാക്കളും ബോട്ടിലിംഗ് കമ്പനികളും വഹിക്കേണ്ടി വന്നതായി രേഖകളിൽ പറയുന്നു.

ഈ തുകകൾ നിയമാനുസൃതമായ വ്യാപാരച്ചെലവുകളായിരുന്നോ, അതോ മറ്റേതെങ്കിലും ലക്ഷ്യത്തോടെയാണോ ശേഖരിക്കപ്പെട്ടത് എന്നതാണ് ഇപ്പോൾ ഉയരുന്ന പ്രധാന ചോദ്യം.

ബോട്ടിലിംഗ് കമ്പനികളുടെ പരാതികൾ

ഒരു പ്രമുഖ ബോട്ടിലിംഗ് കമ്പനി എക്സൈസ് കമ്മീഷണർക്ക് നൽകിയ കത്തിൽ അനധികൃത ആവശ്യങ്ങൾ, ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഇടപെടൽ, സമ്മർദ്ദം തുടങ്ങിയ ഗുരുതര ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

2025-ൽ വിവിധ തീയതികളിലായി നൽകിയ കത്തുകളിൽ കമ്പനി ഈ വിഷയങ്ങൾ പലതവണ അധികാരികളുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തിയതായി രേഖകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

കമ്പനിയുടെ പരാതിപ്രകാരം, ചില ആവശ്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചതിനെ തുടർന്നാണ് തങ്ങൾക്ക് സമ്മർദ്ദം നേരിടേണ്ടിവന്നത്.

ഈ പരാതികളിൽ അന്വേഷണം നടന്നിട്ടുണ്ടോ, നടന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അതിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ എന്താണെന്ന കാര്യത്തിൽ ഇതുവരെ ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണം ലഭ്യമായിട്ടില്ല.

അഞ്ച് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ പങ്ക്

പുതിയ നയരേഖയിൽ അഞ്ച് മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഒപ്പുകളുണ്ട്. ഈ ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ് പുതിയ വിതരണ മാതൃകയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയ സമിതിയിലെ അംഗങ്ങളായിരുന്നത്.

അവർ സമർപ്പിച്ച ശുപാർശകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് പുതിയ സംവിധാനം രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടതെന്നാണ് രേഖകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

അതേസമയം, സമിതിയിലെ ഒരു അംഗം പിന്നീട് നൽകിയ വിശദീകരണത്തിൽ അന്തിമ തീരുമാനം സർക്കാരാണ് എടുത്തതെന്നും സമിതി ശുപാർശകൾ മാത്രമാണ് നൽകിയതെന്നും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

നികുതി പിരിവ് രീതിയിലുണ്ടായ മാറ്റം

അന്വേഷണ രേഖകളിൽ പ്രത്യേകമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന മറ്റൊരു വിഷയമാണ് എക്സൈസ് നികുതി പിരിവ് രീതിയിലെ മാറ്റം.

മുൻ സംവിധാനത്തിൽ ഉത്പാദന കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ മുഴുവൻ നികുതിയും ഒരുതവണ പിരിച്ചെടുക്കുന്ന രീതിയായിരുന്നു നിലവിലുണ്ടായിരുന്നത്.

എന്നാൽ പുതിയ നയപ്രകാരം രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളിലായാണ് നികുതി പിരിവ് ക്രമീകരിച്ചത്.

ഈ മാറ്റം സംസ്ഥാന വരുമാന ശേഖരണം വൈകിപ്പിച്ചെന്നും വിതരണ ശൃംഖലയിൽ തടസ്സങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചെന്നും അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ടിൽ പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്.

ആരോപണങ്ങൾക്ക് പ്രതികരണം

ആരോപണങ്ങളിൽ പേരുചേർക്കപ്പെട്ട പല ഉദ്യോഗസ്ഥരും വിഷയത്തിൽ പ്രതികരിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു. ചിലർ മാധ്യമങ്ങളോട് സംസാരിക്കാൻ അധികാരമില്ലെന്ന് അറിയിച്ചു.

മുൻ എക്സൈസ് കമ്മീഷണറുടെ നിലപാട്, ഇത് വ്യക്തിപരമായ നയമല്ലെന്നും സർക്കാരിന്റെ നയമാണെന്നുമായിരുന്നു.

അതേസമയം ആരോപണങ്ങളുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളിൽ നിന്ന് വിശദമായ പ്രതികരണം ലഭ്യമായിട്ടില്ല.

നഷ്ടപരിഹാരം ആവശ്യപ്പെട്ട് ബോട്ടിലിംഗ് കമ്പനികൾ

വിവിധ ബോട്ടിലിംഗ് കമ്പനികൾ ഒന്നിച്ച് സംസ്ഥാന സർക്കാരിനെ സമീപിക്കാനുള്ള നീക്കത്തിലാണ് എന്നാണ് വ്യവസായ വൃത്തങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

അനധികൃതമായി തങ്ങളിൽ നിന്ന് ഈടാക്കിയതായി ആരോപിക്കുന്ന തുക തിരികെ ലഭിക്കണമെന്നും നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണമെന്നും അവർ ആവശ്യപ്പെടാനിടയുണ്ട്.

ഇതുവരെ ഉത്തരമില്ലാത്ത ചോദ്യങ്ങൾ

2017ലെ നയമാറ്റത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉദ്ദേശ്യം എന്തായിരുന്നു?
പുതിയ ഡിസ്ട്രിബ്യൂട്ടർ സംവിധാനം ആർക്കാണ് സാമ്പത്തിക നേട്ടമുണ്ടാക്കിയത്?
ഓരോ മദ്യപ്പെട്ടിയിൽ നിന്നും ഈടാക്കിയ അധിക തുകകൾ എവിടേക്കാണ് പോയത്?
ബോട്ടിലിംഗ് കമ്പനികളുടെ പരാതികളിൽ അന്വേഷണം നടന്നിട്ടുണ്ടോ?
സംസ്ഥാന ഖജനാവിന് സാമ്പത്തിക നഷ്ടമുണ്ടായോ?

ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ ഉത്തരങ്ങൾ ലഭിക്കേണ്ടത് ഔദ്യോഗിക അന്വേഷണങ്ങളിലൂടെയും നിയമപരമായ നടപടികളിലൂടെയുമാണ്.