കൊഹിമ, 2026 നവംബർ 22 –
ഡിസംബർ ഒന്നു മുതൽ പത്തുവരെ മേള, പ്രധാന വേദി കിസാമയിൽ
27-ാമത് ഹോൺബിൽ മേള ഡിസംബർ ഒന്നു മുതൽ പത്തുവരെ നടക്കുമെന്ന് നാഗാലാൻഡ് വിനോദസഞ്ചാര വകുപ്പ് അറിയിച്ചു. കൊഹിമയിൽനിന്ന് ഏകദേശം 12 കിലോമീറ്റർ തെക്കുള്ള കിസാമയിലെ നാഗാ പൈതൃക ഗ്രാമമാണ് പ്രധാന വേദി. സംഗീതപരിപാടികളും പ്രദർശനങ്ങളും മറ്റു പരിപാടികളും വേറെ വേദികളിലും നടക്കാം. വാഹനം ഏർപ്പെടുത്തുംമുമ്പ് അതത് പരിപാടിയുടെ അറിയിപ്പിൽ വേദിയും പ്രത്യേക പ്രവേശനടിക്കറ്റ് വേണോയെന്നും പരിശോധിക്കുക. മേളയുടെ പേര് മാത്രം പറയുന്നതിനെക്കാൾ കൃത്യമായ വിലാസത്തിന്റെ സ്ക്രീൻഷോട്ട് ഡ്രൈവറെ കാണിക്കുന്നതാണ് എളുപ്പം.
യൂണിറ്റി പ്ലാസയിലെ നൃത്തത്തോടെ തുടങ്ങുന്ന ദിവസം ഒരു നെയ്ത്ത് സ്റ്റാളിലെ സംഭാഷണത്തിൽ അവസാനിച്ചേക്കാം. രണ്ടിനും സമയം കിട്ടാൻ യാത്രയ്ക്കുമുമ്പ് മൂന്ന് ഇടങ്ങൾ ഭൂപടത്തിൽ അടയാളപ്പെടുത്താം. ദിമാപുരിൽ എത്തുന്ന സ്ഥലം, താമസിക്കുന്ന ഇടം, മേള കഴിഞ്ഞ് ഡ്രൈവറെ കാണേണ്ട സ്ഥലം എന്നിവയാണവ. വൈകുന്നേരം തണുപ്പേറുമ്പോൾ പലരും ഒരേസമയം കൊഹിമയിലേക്ക് മടങ്ങാൻ വാഹനം തേടും. മടക്കയാത്ര നേരത്തേ ഉറപ്പിച്ചാൽ പ്രകടനം നടക്കുന്നതിനിടെ സമയം നോക്കി തിരക്കിട്ട് ഇറങ്ങേണ്ടിവരില്ല.
ഇന്ത്യൻ സഞ്ചാരികൾക്കും വിദേശികൾക്കും പ്രവേശന വ്യവസ്ഥകൾ വേറെ
ഇന്നർ ലൈൻ പെർമിറ്റ് ആവശ്യമുള്ള ഇന്ത്യൻ വിനോദസഞ്ചാരികൾക്ക് നാഗാലാൻഡിന്റെ ഔദ്യോഗിക പെർമിറ്റ് പോർട്ടലിൽ അപേക്ഷിക്കാം. വിനോദസഞ്ചാര പെർമിറ്റിന് 200 രൂപയാണ് നിരക്ക്. 30 ദിവസമാണ് കാലാവധി. ഓൺലൈൻ പണമിടപാടിന് അധിക ഫീസ് വന്നേക്കാം. ബാധകമായ വിനോദസഞ്ചാര വിഭാഗം തിരഞ്ഞെടുത്ത് രേഖകൾ പരിശോധിക്കുക. അപേക്ഷ അംഗീകരിക്കുന്നതുവരെ അതിന്റെ സ്ഥിതി നോക്കുക. ലഭിച്ച പെർമിറ്റും അപേക്ഷയ്ക്ക് ഉപയോഗിച്ച തിരിച്ചറിയൽ രേഖയും കൈവശം വയ്ക്കണം. കുടുംബമായോ സംഘമായോ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ഓരോരുത്തരുടെയും രേഖകൾ നേരത്തേ പരിശോധിക്കുക. പണമടച്ചതിന്റെ റഫറൻസ് നമ്പർ സൂക്ഷിക്കുക. അപേക്ഷയിൽ പണം ലഭിച്ചതായി കാണുന്നില്ലെങ്കിൽ വീണ്ടും പണമടയ്ക്കുംമുമ്പ് ഇടപാടിന്റെ സ്ഥിതി പരിശോധിക്കുക.
കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം നാഗാലാൻഡ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് നവംബർ 16ന് പുറത്തിറക്കിയ വിജ്ഞാപനമനുസരിച്ച്, നവംബർ 26 മുതൽ ഡിസംബർ 15 വരെ വിനോദസഞ്ചാരത്തിനായി നാഗാലാൻഡിലെത്തുന്ന വിദേശികൾക്ക് സംരക്ഷിത മേഖലാ പെർമിറ്റ് ആവശ്യമില്ല. അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, ചൈന, പാകിസ്താൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെ പൗരന്മാർക്കും ആ രാജ്യങ്ങളിൽ വേരുകളുള്ള വിദേശ പൗരന്മാർക്കും കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ മുൻകൂർ അനുമതി തുടർന്നും വേണം. യാത്ര ഈ തീയതികൾക്കപ്പുറം നീളുന്നെങ്കിൽ, യാത്രയുടെ ഉദ്ദേശ്യം വിനോദസഞ്ചാരമല്ലെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഏത് സംസ്ഥാന പെർമിറ്റാണ് ബാധകമെന്ന് വ്യക്തമല്ലെങ്കിൽ, മുഴുവൻ യാത്രാമാർഗവും അറിയിച്ച് ബന്ധപ്പെട്ട അധികൃതരോട് വ്യവസ്ഥകൾ ചോദിച്ചറിയുക. വിസയും കുടിയേറ്റ വ്യവസ്ഥകളും പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കണം. പുറപ്പെടുംമുമ്പ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ വിജ്ഞാപനവും നാഗാലാൻഡിന്റെ ഔദ്യോഗിക പെർമിറ്റ് പോർട്ടലും പരിശോധിക്കാം.
ദിമാപുരിൽനിന്ന് കൊഹിമയിലേക്ക്, ആദ്യദിവസം തിരക്ക് ഒഴിവാക്കാം
വിമാനത്തിലോ ട്രെയിനിലോ എത്തുന്നവർക്ക് ദിമാപുർ സൗകര്യപ്രദമായ തുടക്കമാണ്. ദിമാപുരിൽനിന്ന് കൊഹിമയിലേക്ക് റോഡ് വഴി ഏകദേശം 74 കിലോമീറ്ററുണ്ട്. കിസാമ അതിനും അപ്പുറമാണ്. കുട്ടികളോ കൂടുതൽ ലഗേജോ ഉണ്ടെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ കൊഹിമ നഗരമധ്യത്തിന് പുറത്താണ് താമസമെങ്കിൽ, വിമാനത്താവളത്തിൽനിന്ന് നേരിട്ട് വാഹനം അയക്കാൻ കഴിയുമോ എന്ന് താമസസ്ഥലത്ത് ചോദിക്കാം. നിരക്ക് ചോദിക്കുമ്പോൾ താമസസ്ഥലത്തിന്റെ പേരും കൃത്യമായ ഭൂപട സ്ഥാനവും നൽകുക. വാഹനം സംഘത്തിനായി മാത്രം മാറ്റിവയ്ക്കുമോ, എല്ലാവരുടെയും ലഗേജിന് ഇടമുണ്ടോ, വിമാനം വൈകിയാൽ എന്ത് ചെയ്യും എന്നിവയും ചോദിക്കുക. ഷെയർ ടാക്സിയോ ബസോ തിരഞ്ഞെടുക്കുമ്പോൾ അത് കിട്ടുന്ന ഇടംവരെ എത്താനുള്ള ചെലവും ചേർത്ത് നിരക്കുകൾ താരതമ്യം ചെയ്യുക.
ട്രെയിനിൽ എത്തുന്നവർക്ക് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ റോഡിലെ ഷെയർ ടാക്സികളെക്കുറിച്ചും സ്റ്റേഷന് എതിർവശത്ത് റെയിൽവേ കോളനിയിലെ നാഗാലാൻഡ് സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് സ്റ്റേഷനിൽനിന്നുള്ള പകൽ ബസുകളെക്കുറിച്ചും അന്വേഷിക്കാം. വാഹനം പുറപ്പെടുന്ന സമയം, കൊഹിമയിൽ ഇറക്കുന്ന സ്ഥലം, ലഗേജ് കൊണ്ടുപോകുന്ന രീതി എന്നിവ കൗണ്ടറിൽ ചോദിച്ചറിയുക. കുടുംബത്തിന് പ്രത്യേകം വാഹനം സൗകര്യമായേക്കും. നേരത്തേ എത്തുന്ന, ചെറിയൊരു ബാഗുമായി ഒറ്റയ്ക്ക് യാത്ര ചെയ്യുന്നയാൾക്ക് കൂടുതൽ സാധ്യതകളുണ്ട്. ട്രെയിൻ വൈകിയെത്തുന്നതാണെങ്കിൽ തുടർയാത്രയ്ക്കുള്ള വാഹനം മുൻകൂട്ടി ഏർപ്പെടുത്തുകയോ ആദ്യരാത്രി ദിമാപുരിൽ തങ്ങുകയോ ചെയ്യാം. ആദ്യ വൈകുന്നേരം മറ്റു പരിപാടികൾ വയ്ക്കാതിരുന്നാൽ യാത്ര റദ്ദായാലോ വൈകിയാലോ ക്രമീകരിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്. നഗരമധ്യത്തിനു പുറത്താണ് താമസമെങ്കിൽ വാഹനത്തിൽ കയറുംമുമ്പ് കൃത്യമായ സ്ഥാനം അയയ്ക്കുക. ഷെയർ വാഹനം ഇറക്കുന്നിടത്തുനിന്ന് മറ്റൊരു ടാക്സി വേണ്ടിവരാം, അല്ലെങ്കിൽ കയറ്റം നടന്നുകയറേണ്ടിവരാം. അവസാനത്തെ വഴിയും പടികളും സംബന്ധിച്ച് താമസസ്ഥലത്ത് ചോദിക്കുക. ഡ്രൈവറോ ആതിഥേയരോ കാത്തിരിക്കുന്നെങ്കിൽ എപ്പോൾ വിളിക്കണമെന്ന് ധാരണയാക്കുക. മടക്കത്തിന് ട്രെയിനിന്റെയോ വിമാനത്തിന്റെയോ സമയം നോക്കി റോഡ് യാത്രയ്ക്ക് പ്രത്യേകം സമയം മാറ്റിവയ്ക്കുക. ദിമാപുരിൽനിന്ന് അതിരാവിലെ പുറപ്പെടണമെങ്കിൽ അവസാന രാത്രി പുറപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്തിനടുത്ത് തങ്ങുന്നത് സൗകര്യമായേക്കും.
താമസവും മടക്കവാഹനവും ഉറപ്പാക്കാം, കിസാമയ്ക്ക് രണ്ടു ദിവസം നൽകാം
കൊഹിമയിൽ താമസിച്ചാൽ മേളയ്ക്കൊപ്പം നഗരവും കാണാം. മേളയിൽ തുടർച്ചയായി ദിവസങ്ങൾ ചെലവഴിക്കണമെങ്കിൽ പൈതൃക ഗ്രാമത്തിനടുത്ത് താമസിക്കാം. റോഡിൽനിന്ന് മുറിയിലേക്കുള്ള അവസാന ഭാഗം എങ്ങനെയാണ്, മടങ്ങിയെത്തിയാൽ ഭക്ഷണം കിട്ടുമോ, മേളയുടെ കവാടത്തിലേക്കും തിരിച്ചും എങ്ങനെ പോകാം എന്നിവ ആതിഥേയരോട് ചോദിക്കുക. മുതിർന്നവരോ ചെറിയ കുട്ടികളോ പടികൾ കയറാൻ കഴിയാത്തവരോ സംഘത്തിലുണ്ടെങ്കിൽ ബുക്ക് ചെയ്യുമ്പോൾത്തന്നെ അറിയിക്കുക. അടുത്ത് താമസിച്ചാലും ഗതാഗതത്തിനായി സമയം മാറ്റിവയ്ക്കണം. വാഹനങ്ങൾ പതുക്കെ നീങ്ങാം, ഡ്രൈവറെ കാണാനുള്ള ക്രമീകരണവും മാറാം. കൊഹിമ ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെ നവംബർ 10ലെ ഉത്തരവുപ്രകാരം, ഫെസാമയിൽ തകർന്ന ദേശീയപാത രണ്ടിന്റെ ഭാഗം രാവിലെ, ഉച്ചയ്ക്കുശേഷം നിശ്ചയിച്ച സമയങ്ങളിൽ തെക്കോട്ടുള്ള ലഘുവാഹനങ്ങൾക്കും സ്കൂൾ ബസുകൾക്കും ആംബുലൻസുകൾക്കുമായി ഭാഗികമായി തുറന്നിരുന്നു. കൊഹിമയിലേക്കുള്ള വാഹനങ്ങൾ കിസാമയും കിഗ്വേമയും വഴിയുള്ള ബദൽപാതയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഏറ്റവും പുതിയ ഉത്തരവും ഗതാഗതം, പാർക്കിങ്, ഷട്ടിൽ സർവീസ് എന്നിവ സംബന്ധിച്ച നിർദേശങ്ങളും പുറപ്പെടുംമുമ്പ് പരിശോധിക്കുക. പോക്കും വരവും ഏത് വഴിയാണെന്ന് ഡ്രൈവറോടോ ആതിഥേയരോടോ ചോദിക്കുക. നിയമപരമായി വാഹനം നിർത്താവുന്ന, എല്ലാവർക്കും തിരിച്ചറിയാവുന്ന സ്ഥലത്ത് കണ്ടുമുട്ടാൻ ധാരണയാക്കുക. മടക്കസമയവും ഉറപ്പിക്കുക. മൊബൈൽ ഡാറ്റ ഇല്ലാതെയും കിട്ടുന്നവിധം ഡ്രൈവറുടെ നമ്പർ സൂക്ഷിക്കുക. ചിലർ സംഗീതപരിപാടിക്ക് നിൽക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നെങ്കിൽ രണ്ടു വാഹനങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്താനോ എല്ലാവർക്കുമായി ഒരേ മടക്കസമയം തീരുമാനിക്കാനോ കഴിയുമ്പോൾത്തന്നെ അതു ചർച്ച ചെയ്യുക.
കിസാമയിൽ രണ്ടു ദിവസം കിട്ടിയാൽ ആദ്യദിവസം കവാടങ്ങളും ശൗചാലയങ്ങളും ഇരിക്കാനുള്ള സ്ഥലവും കണ്ടുവയ്ക്കുക. നാഗാലാൻഡിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽനിന്നുള്ള 18 സംഘങ്ങൾ യൂണിറ്റി പ്ലാസയിൽ ദിവസവും പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിക്കുമെന്ന് കലാ സാംസ്കാരിക വകുപ്പ് അറിയിച്ചു. അവിടെ ഒരു പ്രകടനം കണ്ടശേഷം വിവിധ സമുദായങ്ങൾ സന്ദർശകരെ സ്വീകരിച്ച് പാരമ്പര്യങ്ങൾ പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന മൊറുങ്ങുകളിലേക്ക് പോകാം. നെയ്ത്ത് സ്റ്റാളിൽ കുറച്ചുനേരം ചെലവഴിക്കാം. ഉച്ചഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കുന്നയാളോട് ഇതുവരെ രുചിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ചേരുവയെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കാം. രണ്ടാം ദിവസം ഇഷ്ടപ്പെട്ട ഇടങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങാനും കാണാതെപോയവയ്ക്ക് സമയം നൽകാനും കഴിയും. ആളുകളുടെ ചിത്രമെടുക്കുംമുമ്പ് അനുവാദം ചോദിക്കുക. ആതിഥേയരുടെയും കലാകാരന്മാരുടെയും നിർദേശങ്ങൾ പാലിക്കുക. തുണിയോ വിഭവമോ ആരുണ്ടാക്കി, എവിടെനിന്നാണ് വന്നത് എന്നൊരു ചോദ്യം സംഭാഷണത്തിന് തുടക്കമാകാം. ഇഷ്ടപ്പെട്ട വസ്തു വാങ്ങുമ്പോൾ നിർമാതാവിൽനിന്ന് നേരിട്ട് വാങ്ങാം. ഡ്രോൺ പറത്താൻ കൊഹിമ പൊലീസ് സൂപ്രണ്ടിന് നേരത്തേ അപേക്ഷിച്ച് രേഖാമൂലമുള്ള അനുമതി നേടണമെന്ന് പൊലീസ് അറിയിച്ചു. വൈകുന്നേരത്തേക്ക് ചൂടുള്ള മേൽവസ്ത്രവും നടക്കാൻ സൗകര്യമുള്ള ചെരിപ്പും കരുതുക. വാഹനത്തിനരികിലേക്ക് നടക്കാനുള്ള സമയവും കണക്കാക്കണം.
ടിക്കറ്റ് നിരക്ക് പരിശോധിക്കാം, കൊഹിമയ്ക്കും സമയം മാറ്റിവയ്ക്കാം
ഒരു പരിപാടിക്കായി പണം മുടക്കുംമുമ്പ് 2026ലെ പരിപാടിപ്പട്ടികയും ടിക്കറ്റ് വിവരങ്ങളും പരിശോധിക്കുക. കഴിഞ്ഞ വർഷം കിസാമയിലെ പ്രവേശനനിരക്ക് ദിവസം 150 രൂപയായിരുന്നു. റിപ്പോർട്ട് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുമ്പോൾ 2026ലെ നിരക്ക് പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നില്ല. യാത്ര, പ്രവേശനം, ഭക്ഷണം എന്നിവയിൽ ഏതൊക്കെയാണ് പാക്കേജിൽ ഉൾപ്പെടുന്നതെന്ന് ചോദിക്കുക. പരിപാടി മാറിയാലോ നേരത്തേ മടങ്ങേണ്ടിവന്നാലോ എന്ത് ക്രമീകരണമാണുള്ളതെന്നും ഉറപ്പാക്കുക. ഉദ്ഘാടന ദിവസമോ വൈകുന്നേരത്തെ പ്രകടനത്തിനോ പോകുന്നവർ അതത് ദിവസത്തെ നിർദേശങ്ങൾ നോക്കണം. കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ താൽപര്യങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമാണെങ്കിൽ ഒന്നോ രണ്ടോ പരിപാടികൾ ഒരുമിച്ച് കാണാൻ തീരുമാനിക്കാം. പിരിഞ്ഞുപോയാൽ വീണ്ടും കാണേണ്ട സമയവും നിശ്ചയിക്കുക. കൊഹിമ കാണാൻ കുറച്ചു സമയം കിട്ടിയാൽ അന്നത്തെ യാത്രയിൽ കിസാമ കൂടി ചേർത്ത് തിരക്കാക്കേണ്ടതില്ല. നഗരത്തിലെ നാഗാലാൻഡ് സ്റ്റേറ്റ് മ്യൂസിയവും കിസാമയിലെ രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധ മ്യൂസിയവും രണ്ടിടത്താണ്. മേളക്കാലത്ത് കിസാമയിലെ മ്യൂസിയം രാവിലെ പത്തുമുതൽ വൈകിട്ട് നാലുവരെ തുറക്കും. പോകുന്ന മ്യൂസിയത്തിന്റെ പ്രവർത്തനദിവസവും സമയവും നോക്കുക. പ്രത്യേക പ്രദർശനം കാണണമെങ്കിൽ അത് എപ്പോൾ അവസാനിക്കുമെന്നും ചോദിക്കുക. കുട്ടികളോ മുതിർന്നവരോ കൂടെയുണ്ടെങ്കിൽ ഒരുപാട് സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് ഓടുന്നതിനെക്കാൾ ഒരു മ്യൂസിയം സന്ദർശനവും ഭക്ഷണവും ചേർന്ന ദിവസം ആസ്വദിക്കാനായേക്കും.
ഗ്രാമസന്ദർശനത്തിനും തിരക്കില്ലാത്ത സമയം തിരഞ്ഞെടുക്കാം. അന്ന് സന്ദർശകരെ സ്വീകരിക്കുന്നുണ്ടോ, ഭക്ഷണമോ നടത്തമോ ക്രമീകരിക്കാമോ, എവിടെ കാണണം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ ആതിഥേയരോട് ചോദിക്കുക. വീടുകൾ, കൃഷിയിടങ്ങൾ, ചിത്രമെടുക്കൽ എന്നിവ സംബന്ധിച്ച പ്രാദേശിക നിർദേശങ്ങൾ പാലിക്കുക. സ്ഥലത്തിന്റെ ചരിത്രം കേൾക്കണമെങ്കിൽ അത് പങ്കുവയ്ക്കാൻ താൽപര്യമുള്ളവർ ആരെന്ന് ചോദിച്ചറിയുക. അവർ പറയുന്നത് കേൾക്കാനുള്ള സമയവും മാറ്റിവയ്ക്കുക. വൈകുന്നേരം ദീർഘയാത്രയുണ്ടെങ്കിൽ അന്നത്തെ രാവിലെ മറ്റു മേളാപരിപാടികൾ നിശ്ചയിക്കാതിരിക്കാം. ഡിസംബറിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും പരിപാടികളുണ്ട്. ഓരോന്നിന്റെയും ദൂരവും യാത്രാക്രമവും പ്രത്യേകം നോക്കണം. പുറപ്പെടുന്നതിന് കുറച്ച് ദിവസം മുമ്പ് എല്ലാവരുടെയും പ്രവേശനരേഖകളും എത്തുന്ന സ്ഥലത്തുനിന്ന് മുറിയിലേക്കുള്ള വഴിയും പരിപാടി കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങാനുള്ള വഴിയും പരിശോധിക്കുക. മാറാവുന്ന വിവരങ്ങൾ നാഗാലാൻഡ് വിനോദസഞ്ചാര വകുപ്പ്, ഔദ്യോഗിക പെർമിറ്റ് പോർട്ടൽ, പ്രാദേശിക അധികൃതർ എന്നിവരിൽനിന്ന് ഉറപ്പാക്കാം. വിസിറ്റ് നാഗാലാൻഡിന്റെ ഹോൺബിൽ മേളാ ഗൈഡിൽ യാത്ര, പെർമിറ്റ്, സുരക്ഷാ വിവരങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് ലഭിക്കും. ക്രമീകരണങ്ങൾ ഉറപ്പിച്ചാൽ ഒരു പ്രകടനത്തിനോ ഭക്ഷണത്തിനോ സംഭാഷണത്തിനോ വേണ്ടി കുറച്ചുനേരം കൂടി നിൽക്കാൻ ദിവസത്തിൽ ഇടമുണ്ടാകും.