ന്യൂയോർക്ക്, 2026 നവംബർ 19:
ലോകപ്രശസ്ത ചിത്രകാരൻ വിൻസെന്റ് വാൻ ഗോഗിന്റെ ‘ചെസ്റ്റ്നട്ട് മരങ്ങൾ പൂത്തുനിൽക്കുമ്പോൾ’ എന്ന ചിത്രം ന്യൂയോർക്കിൽ നടന്ന ലേലത്തിൽ വിറ്റുപോയത് 190.4 ദശലക്ഷം ഡോളറിന്. ഇന്ത്യൻ രൂപയിൽ ഏകദേശം 1,780 കോടി രൂപ. വാൻ ഗോഗിന്റെ ഒരു ചിത്രം ലേലത്തിൽ നേടുന്ന ഏറ്റവും ഉയർന്ന വിലയാണിത്. 2022ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ‘സൈപ്രസ് മരങ്ങളോടുകൂടിയ തോട്ടം’ എന്ന ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ച 117.2 ദശലക്ഷം ഡോളറിന്റെ റെക്കോർഡാണ് ഇതോടെ മറികടന്നത്.
മരണം മുന്നിൽ കണ്ട അവസാനകാലത്തെ സൃഷ്ടി
1890 മേയിലാണ് വാൻ ഗോഗ് ഈ ചിത്രം വരച്ചത്. ഫ്രാൻസിലെ ഓവേർ-സർ-വാസിൽ പൂത്തുനിൽക്കുന്ന ചെസ്റ്റ്നട്ട് മരങ്ങളുടെ നിരയും ഗ്രാമവീഥിയിലൂടെ നടക്കുന്ന മനുഷ്യരൂപങ്ങളും ചിത്രത്തിലുണ്ട്. നീലാകാശവും മരങ്ങളിലെ പൂക്കളും ചിത്രത്തിന് പ്രത്യേക ദൃശ്യഭംഗി നൽകുന്നു.
മാനസികാരോഗ്യ ചികിത്സാകേന്ദ്രത്തിൽനിന്ന് പുറത്തിറങ്ങിയ ശേഷമുള്ള സർഗാത്മകമായ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ചിത്രം പിറന്നത്. വാൻ ഗോഗിന്റെ ജീവിതത്തിലെ അവസാന മാസങ്ങളിലെ പ്രധാന സൃഷ്ടികളിലൊന്നാണിത്.
ചിത്രത്തിന്റെ വില ഉയർത്തിയ മൂന്ന് ഘടകങ്ങൾ
ചിത്രത്തിന്റെ കലാമൂല്യം മാത്രമല്ല, അതിന്റെ ചരിത്രവും അപൂർവതയും ലേലവില ഉയർത്തി. സമാന കാലഘട്ടത്തിലെ വാൻ ഗോഗിന്റെ ചിത്രങ്ങളിൽ സ്വകാര്യ വ്യക്തികളുടെ കൈവശം അവശേഷിക്കുന്നവ വളരെ കുറവാണ്. ഈ ചിത്രം 1975 മുതൽ അർജന്റീനയിലെ ബ്ലാക്വിയർ-അരിയേറ്റ കുടുംബത്തിന്റെ സ്വകാര്യശേഖരത്തിലായിരുന്നു. അരനൂറ്റാണ്ടിലേറെയായി പൊതുജനങ്ങൾക്ക് കാണാൻ അവസരം ലഭിച്ചിരുന്നില്ല.
വാൻ ഗോഗിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ദുരന്തങ്ങളും മരണശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ച ലോകപ്രശസ്തിയും ചിത്രത്തിന്റെ വിപണിമൂല്യത്തെ സ്വാധീനിച്ചു. അതിസമ്പന്നരായ കലാസമാഹർത്താക്കൾക്കിടയിലെ അപൂർവ ചിത്രങ്ങൾ സ്വന്തമാക്കാനുള്ള മത്സരവും വില ഉയർത്തുന്ന ഘടകമാണ്.
നാസി കാലത്തെ ഉടമസ്ഥാവകാശ തർക്കം
ലേലത്തിന് മുന്നോടിയായി ചിത്രത്തിന്റെ പഴയ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തെച്ചൊല്ലി തർക്കമുണ്ടായിരുന്നു. ജർമൻ ജൂത പ്രസാധകനായ സാമുവൽ ഫിഷറും ഭാര്യ ഹെഡ്വിഗും ചിത്രത്തിന്റെ മുൻ ഉടമകളായിരുന്നു. 1936ൽ നാസി ഭരണകാലത്തെ പീഡനങ്ങളും സാമ്പത്തിക സമ്മർദങ്ങളും നിലനിന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് കുടുംബം ചിത്രം വിറ്റതെന്ന് അവരുടെ പിൻഗാമികൾ ആരോപിച്ചു.
ചിത്രത്തിന്റെ നിലവിലെ ഉടമകളായ ബ്ലാക്വിയർ-അരിയേറ്റ കുടുംബവും ഫിഷർ കുടുംബത്തിന്റെ പിൻഗാമികളും ലേലത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ധാരണയിലെത്തി. കരാറിന്റെ വ്യവസ്ഥകൾ പരസ്യപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. ഹോളോകോസ്റ്റ് കാലത്ത് ഫിഷർ കുടുംബം അനുഭവിച്ച ദുരിതങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ടാണ് ധാരണയിലെത്തിയതെന്ന് ലേലസംഘാടകരായ സോത്ത്ബീസ് അറിയിച്ചു.
ഒരു ലേലത്തിൽ 3,600 കോടി രൂപയിലേറെ
വാൻ ഗോഗിന്റെ ചിത്രത്തിനൊപ്പം ലേലത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്ന പന്ത്രണ്ട് ചിത്രങ്ങളും വിറ്റുപോയി. ഇവയ്ക്ക് ആകെ ലഭിച്ചത് 412 ദശലക്ഷം ഡോളറാണ്. പോൾ സെസാന്റെ ‘ഹാർലിക്വിൻ’ എന്ന ചിത്രത്തിന് 111 ദശലക്ഷം ഡോളർ ലഭിച്ചു.
ഒരു ചിത്രത്തിന്റെ വില നിർണയിക്കുന്നത് അതിൽ വരച്ചിരിക്കുന്ന കാഴ്ചയുടെ ഭംഗി മാത്രമല്ലെന്ന് ഈ ലേലം വീണ്ടും തെളിയിക്കുന്നു. കലാകാരന്റെ ജീവിതം, ചിത്രത്തിന്റെ ചരിത്രം, അപൂർവത, ഉടമസ്ഥാവകാശത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലം, സമ്പന്നരായ വാങ്ങുന്നവരുടെ മത്സരം എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് ഇത്തരം റെക്കോർഡ് വിലകൾ രൂപപ്പെടുന്നത്.
Sources
Sotheby’s, Châtaigniers en fleurs (Chestnut Trees in Flower).
Reuters, Van Gogh’s ‘Chataigniers en Fleurs’ sells at auction for record $190.4 million.
Associated Press, A van Gogh with a complex past sells for a record $190 million at auction.
The Art Newspaper, The story behind the record-price Van Gogh up for auction in November.