ന്യൂഡൽഹി, 2026 നവംബർ 03 –

ഡൽഹി വഖഫ് ബോർഡിലെ നിയമനങ്ങളിൽ ക്രമക്കേട് നടത്തിയെന്ന കേസിൽ ആം ആദ്മി പാർട്ടി എംഎൽഎ അമാനത്തുള്ള ഖാനും മറ്റ് പത്തുപേർക്കുമെതിരെ അഴിമതി, ക്രിമിനൽ ഗൂഢാലോചന എന്നീ കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്താൻ കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. 2025 ജൂലൈ 28നാണ് ഡൽഹി റൗസ് അവന്യൂ കോടതിയിലെ പ്രത്യേക ജഡ്ജി ദിഗ് വിനയ് സിങ് ഉത്തരവിട്ടത്. അമാനത്തുള്ള ഖാൻ വഖഫ് ബോർഡ് ചെയർമാനായിരുന്ന കാലത്ത് നിയമവിരുദ്ധമായി നിയമനങ്ങൾ നടത്തിയെന്ന സിബിഐ കേസിലാണ് നടപടി. അമാനത്തുള്ള ഖാൻ, മുൻ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസർ മെഹബൂബ് ആലം എന്നിവരുൾപ്പെടെ പതിനൊന്ന് പേരാണ് പ്രതികൾ. നിയമനങ്ങളിൽ ഗൂഢാലോചന നടന്നതായി സംശയിക്കാൻ മതിയായ പ്രാഥമിക തെളിവുകളുണ്ടെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. പ്രതികൾക്കെതിരെ വിചാരണ തുടരാൻ ആവശ്യമായ തെളിവുകളുണ്ടെന്ന വിലയിരുത്തലിലാണ് കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തിയത്. ഉത്തരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട റിപ്പോർട്ടുകളിൽ ഹാജരായ അഭിഭാഷകരുടെ പേരുകൾ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.

ബന്ധുക്കൾക്കും പരിചയക്കാർക്കും നിയമനം നൽകിയെന്ന് സിബിഐ

2016 മുതൽ 2021 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ ഡൽഹി വഖഫ് ബോർഡ് ചെയർമാനായിരുന്ന അമാനത്തുള്ള ഖാൻ ഔദ്യോഗിക പദവി ദുരുപയോഗം ചെയ്ത് നിയമനങ്ങൾ നടത്തിയെന്നാണ് സിബിഐയുടെ ആരോപണം. 2016 മാർച്ച് 12ന് ഖാനെ ചെയർമാനായി നിയമിച്ചതിലും നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിച്ചില്ലെന്ന് അന്വേഷണ ഏജൻസി ആരോപിച്ചിരുന്നു. ബോർഡിന്റെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസറായി മെഹബൂബ് ആലത്തെ നിയമിച്ചതും ചട്ടങ്ങൾ മറികടന്നാണെന്നാണ് കണ്ടെത്തൽ. തുടർന്ന് ഇരുവരും ചേർന്ന് ഒമ്പതുപേർക്ക് വിവിധ തസ്തികകളിൽ നിയമനം നൽകിയെന്നും സിബിഐ കുറ്റപത്രത്തിൽ വ്യക്തമാക്കി.

നിയമനം ലഭിച്ചവരിൽ അമാനത്തുള്ള ഖാന്റെ ബന്ധുക്കളും പരിചയക്കാരും ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നാണ് അന്വേഷണ ഏജൻസിയുടെ ആരോപണം. കരാർ അടിസ്ഥാനത്തിലും ദിവസവേതന അടിസ്ഥാനത്തിലുമുള്ള തസ്തികകളിലേക്കായിരുന്നു നിയമനങ്ങൾ. ഇതിലൂടെ സർക്കാർ ഖജനാവിന് സാമ്പത്തിക നഷ്ടമുണ്ടായെന്നും സിബിഐ ആരോപിച്ചു. 2016 നവംബർ 23നാണ് കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സിബിഐ എഫ്ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തത്.

അപേക്ഷ നൽകാത്തവർക്കുപോലും നിയമനം; തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടപടികളിൽ ക്രമക്കേടെന്ന് കോടതി

നിയമന നടപടികളിൽ ഗുരുതരമായ ക്രമക്കേടുകൾ നടന്നതായി സംശയിക്കാൻ മതിയായ സാഹചര്യങ്ങളുണ്ടെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. ചില ഉദ്യോഗാർഥികൾ നിശ്ചിത സമയത്തിനുള്ളിൽ അപേക്ഷ നൽകിയിരുന്നില്ല. ചിലർ ഏത് തസ്തികയിലേക്കാണ് അപേക്ഷിക്കുന്നതെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നില്ല. ഔദ്യോഗിക അറിയിപ്പ് ലഭിക്കാതെയും ചിലർ അഭിമുഖത്തിൽ പങ്കെടുത്തതായി രേഖകളിൽ കണ്ടെത്തി.

ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങൾ ഒറ്റപ്പെട്ട നടപടിക്രമ പിഴവുകളായി മാത്രം കാണാനാകില്ലെന്നാണ് കോടതിയുടെ വിലയിരുത്തൽ. നിയമനം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി പ്രതികൾ പരസ്പര ധാരണയോടെ പ്രവർത്തിച്ചിരിക്കാമെന്ന സംശയത്തിന് തെളിവുകൾ പിന്തുണ നൽകുന്നുണ്ടെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ബന്ധുക്കൾക്ക് അനധികൃത ആനുകൂല്യം നൽകുന്നതും അഴിമതിയെന്ന് കോടതി

സ്വന്തം ബന്ധുക്കൾക്കും അടുപ്പക്കാർക്കും അനധികൃതമായി ആനുകൂല്യം നൽകുന്നതും അഴിമതിയുടെ ഒരു രൂപമാണെന്ന് പ്രത്യേക ജഡ്ജി ദിഗ് വിനയ് സിങ് വ്യക്തമാക്കി. പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളിലെ നിയമനങ്ങൾ നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിച്ചായിരിക്കണം നടത്തേണ്ടത്. ഔദ്യോഗിക അധികാരം ഉപയോഗിച്ച് മറ്റുള്ളവർക്ക് അനധികൃത നേട്ടമുണ്ടാക്കുന്നത് അഴിമതി നിരോധന നിയമത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരാമെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി.

പ്രതികൾ തമ്മിൽ വ്യക്തമായോ പരോക്ഷമായോ ധാരണയുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് സംശയിക്കാൻ മതിയായ സാഹചര്യങ്ങളുണ്ടെന്നാണ് കോടതി കണ്ടെത്തിയത്. കുറ്റം ചുമത്തുന്ന ഘട്ടത്തിൽ ഗൂഢാലോചന സംശയിക്കാൻ ശക്തമായ പ്രാഥമിക തെളിവുകളുണ്ടെങ്കിൽ മതിയെന്നും അന്തിമമായി കുറ്റം തെളിയിക്കേണ്ടത് വിചാരണയിലാണെന്നും ഉത്തരവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വ്യക്തമാകുന്നു.

പതിനൊന്ന് പ്രതികൾക്കെതിരെയും ക്രിമിനൽ ഗൂഢാലോചനക്കുറ്റം

അമാനത്തുള്ള ഖാനും മെഹബൂബ് ആലത്തിനുമെതിരെ ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ ക്രിമിനൽ ഗൂഢാലോചന സംബന്ധിച്ച 120 ബി വകുപ്പും അഴിമതി നിരോധന നിയമത്തിലെ 13(1)(ഡി), 13(2) വകുപ്പുകളും പ്രകാരമാണ് കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തിയത്. മറ്റ് ഒമ്പത് പ്രതികൾക്കെതിരെയും ഗൂഢാലോചനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്താൻ കോടതി ഉത്തരവിട്ടു.

ഹമീദ് അക്തർ, കിഫായത്തുള്ള ഖാൻ, റഫിയുസ്സാൻ ഖാൻ, ഇമ്രാൻ അലി, മുഹമ്മദ് അഹ്റാർ, ആഖിബ് ജാവേദ്, അസ്ഹർ ഖാൻ, സാക്കിർ ഖാൻ, അബ്ദുൽ മന്നാർ എന്നിവരാണ് മറ്റ് പ്രതികൾ. വഖഫ് നിയമപ്രകാരം ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കാൻ നിയമിക്കപ്പെടുന്ന വ്യക്തികൾക്കും പൊതുസേവകരെന്ന നിയമപരമായ പരിഗണന ലഭിക്കുമെന്ന വ്യവസ്ഥയും കോടതി പരിശോധിച്ചു. അതിനാൽ ഔദ്യോഗിക അധികാരം ദുരുപയോഗം ചെയ്തെന്ന ആരോപണങ്ങൾ അഴിമതി നിരോധന നിയമപ്രകാരം പരിശോധിക്കാമെന്നാണ് കോടതി വിലയിരുത്തിയത്.

കുറ്റം നിഷേധിച്ച് പ്രതികൾ; വിചാരണയിലേക്ക് കേസ്

കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തിയതോടെ അമാനത്തുള്ള ഖാനും മറ്റ് പത്ത് പ്രതികൾക്കുമെതിരായ കേസിൽ വിചാരണ തുടരാനുള്ള നടപടികൾക്ക് വഴിയൊരുങ്ങി. എന്നാൽ പതിനൊന്ന് പ്രതികളും കുറ്റം നിഷേധിച്ചു. തുടർന്ന് 2025 ഓഗസ്റ്റ് 21ലേക്ക് കേസ് പരിഗണിക്കാൻ കോടതി മാറ്റിയിരുന്നു. കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തിയെന്നത് പ്രതികൾ കുറ്റക്കാരാണെന്ന് കോടതി അന്തിമമായി കണ്ടെത്തിയെന്ന അർഥത്തിലല്ല. സാക്ഷിമൊഴികളും രേഖകളും മറ്റ് തെളിവുകളും പരിശോധിച്ചശേഷമായിരിക്കും കുറ്റക്കാരാണോ എന്ന കാര്യത്തിൽ അന്തിമ തീരുമാനമുണ്ടാകുക.

പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളിലെ നിയമനങ്ങളിൽ സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കുന്നതിന് പ്രാധാന്യം

ഡൽഹി വഖഫ് ബോർഡിലെ നിയമനക്കേസ് പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളിലെ നിയമന നടപടികളിൽ നിയമപരമായ ചട്ടങ്ങൾ പാലിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. നിയമപരമായി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, ബന്ധുക്കൾക്ക് അനധികൃത ആനുകൂല്യം നൽകാൻ ഔദ്യോഗിക അധികാരം ദുരുപയോഗം ചെയ്തെന്ന ആരോപണവും അഴിമതിക്കേസിൽ പരിഗണിക്കാമെന്നതാണ് ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാകുന്നത്. സാമൂഹിക തലത്തിൽ പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളിലെ നിയമനങ്ങളുടെ സുതാര്യതയും വിശ്വാസ്യതയും സംബന്ധിച്ച ചോദ്യങ്ങൾക്കും കേസ് പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ജുഡീഷ്യറിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ഗൂഢാലോചനക്കുറ്റം ചുമത്താൻ ആവശ്യമായ പ്രാഥമിക തെളിവുകൾ എങ്ങനെ വിലയിരുത്തണമെന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ് ഈ ഉത്തരവ്. എന്നാൽ ഇത് വിചാരണക്കോടതിയുടെ ഉത്തരവായതിനാൽ രാജ്യത്താകെ ബാധകമായ പുതിയ നിയമമാനദണ്ഡമായി കണക്കാക്കാനാവില്ല.