ടെഹ്റാൻ, 2026 നവംബർ 03 –

ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കണമെങ്കിൽ അമേരിക്ക ഏർപ്പെടുത്തിയ നാവിക ഉപരോധം ആദ്യം പിൻവലിക്കണമെന്ന് ഇറാൻ. നവംബർ രണ്ട് തിങ്കളാഴ്ചയാണ് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് ഇസ്മായിൽ ബഖായി ഇക്കാര്യം വ്യക്തമാക്കിയത്. അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകൾ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം പൂർണമായും അമേരിക്കയ്ക്കാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതം പുനരാരംഭിക്കുന്നതിനും സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും ഉപരോധം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്. വാക്കുകളല്ല, അമേരിക്കയുടെ യഥാർഥ നടപടികളാണ് ഇറാൻ വിലയിരുത്തുകയെന്നും ബഖായി വ്യക്തമാക്കി.

അമേരിക്കൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസ് ഇറാന്റെ പരമോന്നത ദേശീയ സുരക്ഷാ കൗൺസിൽ സെക്രട്ടറി മൊഹ്സെൻ റെസായിക്ക് അയച്ച നയതന്ത്ര കത്തിനെക്കുറിച്ച് പ്രതികരിക്കുകയായിരുന്നു ബഖായി. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് കത്ത് അയച്ചത്. എന്നാൽ കത്തിലെ നിർദേശങ്ങളോ ചർച്ചകളുടെ വിശദാംശങ്ങളോ പുറത്തുവിട്ടിട്ടില്ല. അമേരിക്കയുടെ നിലപാടിൽ മാറ്റമുണ്ടാകണമെങ്കിൽ അത് പ്രായോഗിക നടപടികളിലൂടെ വ്യക്തമാകണമെന്നാണ് ഇറാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നത്.

ചർച്ചകൾ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകേണ്ടത് അമേരിക്കയെന്ന് ഇറാൻ

അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകളിൽ പുരോഗതിയുണ്ടാകണമെങ്കിൽ ആദ്യം അമേരിക്ക നടപടി സ്വീകരിക്കണമെന്നാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്. നാവിക ഉപരോധം തുടരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചോ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചോ മുന്നോട്ടുപോകാനാവില്ലെന്ന് ബഖായി വ്യക്തമാക്കി. അമേരിക്കയുടെ പ്രസ്താവനകളെക്കാൾ അവർ സ്വീകരിക്കുന്ന നടപടികൾക്കാണ് ഇറാൻ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ജെ.ഡി. വാൻസിന്റെ കത്തിന് മറുപടി നൽകുന്നത് റെസായി

അമേരിക്കൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി. വാൻസ് അയച്ച നയതന്ത്ര കത്തിന് ഇറാൻ ഔദ്യോഗിക മറുപടി നൽകുമോയെന്ന കാര്യത്തിലും ബഖായി പ്രതികരിച്ചു. കത്തിനോട് എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കണമെന്ന് മൊഹ്സെൻ റെസായി തീരുമാനിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. ഇറാന്റെ പരമോന്നത ദേശീയ സുരക്ഷാ കൗൺസിൽ സെക്രട്ടറിയാണ് റെസായി. കത്തിനുള്ള മറുപടി എപ്പോൾ നൽകുമെന്നോ അതിൽ എന്തെല്ലാം കാര്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തുമെന്നോ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.

ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുന്നത് നിർണായകം

അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിൽ പ്രധാന സ്ഥാനമുള്ള കടൽപാതയാണ് ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക്. ഈ പാത വീണ്ടും തുറക്കുന്നതും സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതുമാണ് അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകളിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങളിലൊന്ന്. എന്നാൽ അമേരിക്കൻ നാവിക ഉപരോധം അവസാനിപ്പിക്കാതെ കടലിടുക്ക് തുറക്കാനാവില്ലെന്ന നിലപാടിലാണ് ഇറാൻ. ഉപരോധം പിൻവലിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ അമേരിക്ക എന്ത് നടപടി സ്വീകരിക്കുമെന്നതാണ് ഇനി നിർണായകം.

നയതന്ത്ര ചർച്ചകളുടെ തുടർച്ചയിൽ അനിശ്ചിതത്വം

അമേരിക്കയിൽനിന്ന് നയതന്ത്ര കത്ത് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഇറാൻ ഔദ്യോഗിക മറുപടി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. ഉപരോധം പിൻവലിക്കണമെന്ന ആവശ്യത്തിൽ മാറ്റമില്ലെന്നാണ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രതികരണം വ്യക്തമാക്കുന്നത്. അമേരിക്കയുടെ തുടർനടപടികളും റെസായിയുടെ മറുപടിയും ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകളുടെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ പ്രധാനമാകും. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് എപ്പോൾ വീണ്ടും തുറക്കുമെന്ന കാര്യത്തിലും വ്യക്തത വന്നിട്ടില്ല.