ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 26 –

കൃഷിയിടങ്ങളിൽ വിളകൾ വളർത്തുന്നതിനൊപ്പം സൗരോർജവും ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന പുതിയ സംവിധാനം രാജ്യത്ത് വ്യാപിപ്പിക്കാനൊരുങ്ങി കേന്ദ്രസർക്കാർ. അഗ്രിവോൾട്ടായിക്സ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ പിഎം-കുസും പദ്ധതിയുടെ രണ്ടാംഘട്ടത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്താനാണ് തീരുമാനം. ഒക്ടോബർ 21ന് ന്യൂഡൽഹിയിൽ നടന്ന അഗ്രിവോൾട്ടായിക്സ് ലോകസമ്മേളനത്തിലാണ് കേന്ദ്ര പുനരുപയോഗ ഊർജമന്ത്രി പ്രഹ്ലാദ് ജോഷി ഇക്കാര്യം അറിയിച്ചത്. കൃഷിഭൂമിക്ക് മുകളിൽ ഉയരത്തിൽ സോളാർ പാനലുകൾ സ്ഥാപിച്ച് താഴെ കൃഷി തുടരാൻ കഴിയുന്നതാണ് സംവിധാനം. കർഷകർക്ക് കൃഷിയിൽനിന്നുള്ള വരുമാനത്തിനൊപ്പം വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനത്തിലൂടെയും അധിക വരുമാനം ലഭിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. എന്നാൽ സോളാർ പാനലുകളുടെ തണൽ വിളകളുടെ വളർച്ചയെയും ഉൽപ്പാദനത്തെയും ബാധിക്കുമോയെന്ന ആശങ്കയും ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.

ഒരേ ഭൂമിയിൽ കൃഷിയും വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനവും

സാധാരണ സോളാർ പദ്ധതികളിൽ പാനലുകൾ ഭൂമിയോട് ചേർന്നാണ് സ്ഥാപിക്കുന്നത്. എന്നാൽ അഗ്രിവോൾട്ടായിക്സ് സംവിധാനത്തിൽ ഏകദേശം മൂന്നര മുതൽ നാല് മീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിലാണ് പാനലുകൾ സ്ഥാപിക്കുക. ഇതിലൂടെ പാനലുകൾക്ക് താഴെ കൃഷി ചെയ്യാനും ട്രാക്ടർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കാർഷിക യന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാനും കഴിയും. ഒരേ ഭൂമിയിൽനിന്ന് ഭക്ഷ്യവിളകളും വൈദ്യുതിയും ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കാനാകുമെന്നതാണ് പ്രധാന നേട്ടം. രാജ്യത്ത് സോളാർ പദ്ധതികൾക്കായി ഭൂമി കണ്ടെത്താനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട് പരിഹരിക്കാനും ഈ രീതി സഹായിക്കുമെന്ന് കേന്ദ്രസർക്കാർ കരുതുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ 16 കോടി ഹെക്ടർ കൃഷിഭൂമിയുടെ ഏകദേശം 30 ശതമാനം അഗ്രിവോൾട്ടായിക്സ് പദ്ധതികൾക്ക് അനുയോജ്യമായിരിക്കാമെന്നാണ് കേന്ദ്രമന്ത്രി പ്രഹ്ലാദ് ജോഷി വ്യക്തമാക്കിയത്.

നെല്ലിനും കരിമ്പിനും അനുയോജ്യമല്ലെന്ന് പ്രാഥമിക പഠനം

എല്ലാ വിളകൾക്കും സോളാർ പാനലുകൾക്ക് താഴെയുള്ള കൃഷി അനുയോജ്യമല്ലെന്നാണ് സർക്കാരിന്റെ പ്രാഥമിക പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. പഴവർഗങ്ങൾക്കും ഇലക്കറികൾക്കും ഈ സംവിധാനം പ്രയോജനകരമാകാം. എന്നാൽ നെല്ല്, കരിമ്പ് തുടങ്ങിയ വിളകൾക്ക് അനുയോജ്യമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. കൂടുതൽ സൂര്യപ്രകാശം ആവശ്യമുള്ള വിളകൾക്ക് പാനലുകളുടെ തണൽ ദോഷകരമാകാം. അതേസമയം, കടുത്ത ചൂടുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ തണൽ വിളകളെ ചൂടിൽനിന്ന് സംരക്ഷിക്കാനും സഹായിച്ചേക്കും. ഓരോ പ്രദേശത്തെയും കാലാവസ്ഥ, മണ്ണിന്റെ സ്വഭാവം, കൃഷിരീതി, വിളകളുടെ സൂര്യപ്രകാശത്തിന്റെയും വെള്ളത്തിന്റെയും ആവശ്യം എന്നിവ പരിശോധിച്ചശേഷമേ പദ്ധതി നടപ്പാക്കാവൂ എന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായം.

സാധാരണ സോളാർ പദ്ധതികളേക്കാൾ 30 ശതമാനം വരെ ചെലവ്

അഗ്രിവോൾട്ടായിക്സ് പദ്ധതികൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സാധാരണ സോളാർ പദ്ധതികളേക്കാൾ കൂടുതൽ പണം ആവശ്യമാണ്. പാനലുകൾ ഉയരത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ഇരുമ്പ് ഘടനകളും മറ്റ് നിർമാണ പ്രവർത്തനങ്ങളുമാണ് ചെലവ് വർധിപ്പിക്കുന്നത്. സാധാരണ ഭൂതല സോളാർ പദ്ധതികളേക്കാൾ 25 മുതൽ 30 ശതമാനം വരെ അധിക ചെലവുണ്ടാകുമെന്ന് കേന്ദ്ര പുനരുപയോഗ ഊർജ മന്ത്രാലയം സെക്രട്ടറി സന്തോഷ് കുമാർ സാരംഗി വ്യക്തമാക്കി. ഇന്ത്യയിൽ ഈ സംവിധാനത്തിലൂടെ 1,000 മുതൽ 2,000 ജിഗാവാട്ട് വരെ സൗരോർജ ഉൽപ്പാദനശേഷി വികസിപ്പിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കണക്ക്. കൃഷിയേതര ഭൂമി കുറവുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ കൂടുതൽ പ്രയോജനകരമാകുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ചെറുകിട കർഷകരുടെ ഭൂമി സംരക്ഷിക്കണമെന്ന് കേന്ദ്രമന്ത്രി

പദ്ധതി വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കർഷകരുടെ താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കണമെന്ന് കേന്ദ്ര കൃഷിമന്ത്രി ശിവരാജ് സിങ് ചൗഹാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യയിലെ 85 ശതമാനത്തിലധികം കർഷകരും ചെറുകിട, നാമമാത്ര കർഷകരാണ്. രാജ്യത്തെ ശരാശരി കൃഷിഭൂമിയുടെ വിസ്തീർണം 0.96 ഹെക്ടർ മാത്രമാണ്. അതിനാൽ സോളാർ പദ്ധതികൾക്കായി കർഷകർക്ക് സ്വന്തം ഭൂമിയുടെ നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെടുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടാകരുതെന്ന് മന്ത്രി വ്യക്തമാക്കി. വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനത്തിലൂടെ അധിക വരുമാനം ലഭിക്കുന്നതിനൊപ്പം വിളകളുടെ ഉൽപ്പാദനം കുറയുന്നില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കണം. രാജസ്ഥാനിൽ അനുയോജ്യമായ സംവിധാനം മണിപ്പൂർ, നാഗാലാൻഡ്, അസം തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ അതേ രീതിയിൽ വിജയിക്കണമെന്നില്ലെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

കർഷകരുടെ വരുമാനവും മണ്ണിന്റെ ആരോഗ്യവും സംരക്ഷിക്കണം

അഗ്രിവോൾട്ടായിക്സ് പദ്ധതികൾ ഇപ്പോഴും ഇന്ത്യയിൽ പ്രധാനമായും പരീക്ഷണഘട്ടത്തിലാണ്. അതിനാൽ സാധാരണ തുറന്ന കൃഷിയിടങ്ങളിലെ വിളവുമായും വരുമാനവുമായും താരതമ്യം ചെയ്തശേഷമേ പദ്ധതിയുടെ യഥാർഥ നേട്ടം വിലയിരുത്താനാകൂ. സോളാർ പാനലുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ നടത്തുന്നതിനും ഇൻഷുറൻസിനും ഉപകരണങ്ങൾ മാറ്റുന്നതിനുമുള്ള ചെലവുകൾ കണക്കാക്കണം. വൈദ്യുതി വാങ്ങുന്നതിനും കർഷകർക്ക് കൃത്യസമയത്ത് പണം നൽകുന്നതിനും വ്യക്തമായ സംവിധാനം വേണം. പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്ന കമ്പനി പ്രവർത്തനം അവസാനിപ്പിച്ചാൽ എന്തുചെയ്യണം, കരാർ അവസാനിച്ചാൽ പാനലുകൾ ആരാണ് നീക്കേണ്ടത്, ഭൂമി വീണ്ടും കൃഷിയോഗ്യമാക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്വം ആർക്കാണ് തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളും മുൻകൂട്ടി തീരുമാനിക്കണമെന്ന് കൃഷിമന്ത്രി ആവശ്യപ്പെട്ടു.

പിഎം-കുസും രണ്ടാംഘട്ടത്തിൽ പുതിയ സാധ്യത

കാർഷിക മേഖലയിലെ സൗരോർജ ഉപയോഗം വർധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ പ്രധാന പദ്ധതിയാണ് പിഎം-കുസും. ഇതിന്റെ രണ്ടാംഘട്ടത്തിൽ അഗ്രിവോൾട്ടായിക്സ് ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെ കർഷകർക്ക് പുതിയ വരുമാനമാർഗം തുറക്കാനാണ് ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ കൂടുതൽ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് പദ്ധതി വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് വിളവിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങളും മണ്ണിന്റെ ആരോഗ്യവും കർഷകരുടെ യഥാർഥ വരുമാനവും പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. കർഷക ഉൽപ്പാദക സംഘടനകളുടെ പങ്കാളിത്തവും കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ വായ്പ ലഭ്യമാക്കുന്നതും പദ്ധതിയുടെ വിജയത്തിന് പ്രധാനമാണെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. കൃഷിഭൂമി സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് സൗരോർജ ഉൽപ്പാദനം വർധിപ്പിക്കാൻ കഴിയുമോയെന്നതാണ് പദ്ധതിക്ക് മുന്നിലുള്ള പ്രധാന വെല്ലുവിളി.