ദിബ്രുഗഢ് (അസം) /2026 / ഒക്ടോബർ 5
അസമിലെ ദിബ്രുഗഢിലുള്ള ബോഗിബീൽ ടെർമിനലിൽനിന്ന് 540 മെട്രിക് ടൺ മെഥനോളുമായി ചരക്കുകപ്പൽ ബംഗ്ലാദേശിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. കേന്ദ്ര തുറമുഖ, ഷിപ്പിങ്, ജലപാത മന്ത്രി സർബാനന്ദ സോനോവാൾ ഒക്ടോബർ 5ന് യാത്ര ഫ്ലാഗ് ഓഫ് ചെയ്തു. അസം മുഖ്യമന്ത്രി ഡോ. ഹിമന്ത ബിശ്വ ശർമ ഓൺലൈനായി ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. കുശൽ കോൻവർ എന്ന ടഗ് തള്ളിനീക്കുന്ന ഡി എൽ ബി പട്കായ് എന്ന ചരക്കുകപ്പലാണ് യാത്ര തിരിച്ചത്. 1947ൽ ഇന്ത്യക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതിനുശേഷം അപ്പർ അസമിൽനിന്ന് വിദേശ തുറമുഖത്തേക്കുള്ള ആദ്യ ചരക്കുനീക്കമാണിത്. ദിബ്രുഗഢിലെ നദീതുറമുഖം അടച്ചിട്ട് ഏകദേശം 70 വർഷത്തിനുശേഷമാണ് ഈ യാത്ര. നാംരൂപിലെ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമായ അസം പെട്രോ കെമിക്കൽസ് ലിമിറ്റഡ് ഉൽപ്പാദിപ്പിച്ച മെഥനോളാണ് ധാക്കയിലെ പാംഗാവ് തുറമുഖത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ ബ്രഹ്മപുത്ര നദിയിലുള്ള ദേശീയ ജലപാത രണ്ടിലൂടെ ഏകദേശം 768 കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിച്ച് കപ്പൽ ഇന്ത്യ–ബംഗ്ലാദേശ് അതിർത്തിയിലെത്തും. തുടർന്ന് ഇന്ത്യ–ബംഗ്ലാദേശ് പ്രോട്ടോക്കോൾ പാതയിലൂടെ യാത്ര തുടരും. ബോഗിബീലിൽനിന്ന് ധാക്കയിലെ നാരായൺഗഞ്ചിലേക്കുള്ള ആകെ യാത്രാദൂരം 1,300 കിലോമീറ്ററാണ്.

ബ്രഹ്മപുത്രയിലൂടെ വിദേശ വിപണികളിലേക്ക്
വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയെ വിദേശ വിപണികളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന, വാണിജ്യപരമായി ലാഭകരമായ ചരക്കുപാതയായി ബ്രഹ്മപുത്രയെ ഉപയോഗിക്കാനാകുമോ എന്ന പരീക്ഷണം കൂടിയാണ് ഈ യാത്ര. ബംഗ്ലാദേശിലേക്ക് പതിവായി മെഥനോൾ അയയ്ക്കാനാണ് പദ്ധതി. ബോഗിബീലിലും ധുബ്രിയിലും അടുത്തിടെ കസ്റ്റംസ്, ഇമിഗ്രേഷൻ സമുച്ചയങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചതോടെയാണ് ചരക്കുനീക്കം സാധ്യമായത്. ദിബ്രുഗഢ് കടവിലെ ആവിക്കപ്പലിന്റെ വിസിൽ കേട്ടാണ് മുൻതലമുറകൾ വളർന്നതെന്ന് സോനോവാൾ പറഞ്ഞു. 70 വർഷമായി ആ ശബ്ദം നിലച്ചു; കപ്പലുകളുടെ വരവും അവസാനിച്ചു. ഇപ്പോൾ ദിബ്രുഗഢിൽനിന്ന് വീണ്ടും ലോകത്തേക്ക് കപ്പൽ പുറപ്പെടുകയാണ്. നദി ഒരിക്കലും നമ്മെ കൈവിട്ടില്ലെന്നും അതിനെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാനുള്ള ഇച്ഛാശക്തിയാണ് പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഇല്ലാതിരുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അസമിന് അഭിമാനിക്കാവുന്ന ദിവസമാണിതെന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി ശർമ പ്രതികരിച്ചു. നാംരൂപിൽ നിർമിച്ച അസമിന്റെ സ്വന്തം ഉൽപ്പന്നം സ്വന്തം നദിയിലൂടെ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിലേക്ക് പോകുന്നു. വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖല ഇനി അതിർത്തിപ്രദേശം മാത്രമല്ല, കിഴക്കോട്ടുള്ള ഇന്ത്യയുടെ പ്രവേശനകവാടമാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഇത് ആദ്യ യാത്രയാണെന്നും അവസാനത്തേതല്ലെന്നും സോനോവാൾ വ്യക്തമാക്കി. ഈ നദിക്കൊപ്പം സ്വപ്നം കാണാൻ അസമിലെ യുവാക്കളോട് അദ്ദേഹം ആഹ്വാനം ചെയ്തു. ലോകം ഇനി അകലെയല്ല, നദിയുടെ താഴേക്കുള്ള യാത്രയിലാണെന്നും പറഞ്ഞു. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ തേയില തലസ്ഥാനമായ ദിബ്രുഗഢ് പഴയ നദീതുറമുഖത്തിന്റെ പ്രതാപം വീണ്ടെടുക്കുകയാണ്. പൈതൃകം മാനിച്ചുകൊണ്ട് ലോകോത്തര അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നു. 1956ൽ നിലച്ച ആവിക്കപ്പലിന്റെ വിസിൽ ഇന്ന് വീണ്ടും കേൾക്കുകയാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
പഴയ തുറമുഖത്തിന്റെ പ്രതാപവും തിരിച്ചടികളും
കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ നദീതുറമുഖങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ദിബ്രുഗഢ്. ഇപ്പോഴത്തെ കൊൽക്കത്തയായ അന്നത്തെ കൽക്കട്ടയിൽനിന്ന് 1856ഓടെ സർക്കാർ ആവിക്കപ്പലുകൾ ഇവിടെയെത്തിയിരുന്നു. 1882ൽ ദിബ്രുഗഢിലെ ആവിക്കപ്പൽ കടവിൽനിന്ന് ദിബ്രു–സാദിയ റെയിൽവേ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങി. 1913ഓടെ തേയിലയും തടിയും യാത്രക്കാരുമായി ബ്രഹ്മപുത്രയിലൂടെ ദിവസവും ആവിക്കപ്പലുകൾ പട്ടണത്തിലെത്തിയിരുന്നു. 1947ലെ വിഭജനം ഈ പാത മുറിച്ചു. കൽക്കട്ടയിലെത്താൻ അസമിലെ ചരക്കുകൾക്ക് കിഴക്കൻ പാകിസ്താനിലൂടെ കടന്നുപോകേണ്ടിവന്നു. 1950ലെ ഭൂകമ്പം ദിബ്രുഗഢിലെ നദീതടത്തിൽ മാറ്റങ്ങളുണ്ടാക്കി. കടവിൽനിന്നുള്ള പതിവ് ബുക്കിങ്ങുകൾ 1954ൽ നിലച്ചു. തേയില ചരക്കുനീക്കം റെയിലിലേക്ക് മാറിയതോടെ 1956 ഒക്ടോബർ 15ന് കടവ് അടച്ചു. 1965ലെ ഇന്ത്യ–പാകിസ്താൻ യുദ്ധത്തോടെ അതിർത്തി കടന്നുള്ള നദീവ്യാപാരവും നിർത്തിവച്ചു. 1972ൽ ഇന്ത്യയും ബംഗ്ലാദേശും നദീവ്യാപാര പ്രോട്ടോക്കോളിൽ ഒപ്പുവച്ചു. 1988ൽ സാദിയ മുതൽ ധുബ്രി വരെയുള്ള ബ്രഹ്മപുത്രയുടെ 891 കിലോമീറ്റർ ഭാഗം ദേശീയ ജലപാത രണ്ടായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നാൽ പതിവ് ചരക്കുസർവീസ് തുടങ്ങിയത് 2017 ഡിസംബറിലാണ്. പാണ്ഡുവിൽനിന്ന് ധുബ്രിയിലേക്ക് സിമന്റ് കൊണ്ടുപോയായിരുന്നു തുടക്കം.
പൈതൃകം വീണ്ടെടുക്കാൻ പുതിയ സൗകര്യങ്ങൾ
ദിബ്രുഗഢിന്റെ പ്രതാപം പതിറ്റാണ്ടുകളോളം മങ്ങാൻ അനുവദിച്ചെന്നും മോദിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പട്ടണത്തിന് അർഹമായ സ്ഥാനം തിരിച്ചുനൽകാനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങിയെന്നും സോനോവാൾ പറഞ്ഞു. ബോഗിബീൽ ടെർമിനലും കസ്റ്റംസ്–ഇമിഗ്രേഷൻ സമുച്ചയവും ‘ജൽവാഹക്’ പദ്ധതിയിലെ നിശ്ചിത സമയക്രമമുള്ള ചരക്കുസർവീസുകളും പട്ടണത്തിന് ആധുനിക സൗകര്യങ്ങളും ലോകോത്തര അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളും നൽകുകയാണ്. ദിബ്രുഗഢിനെ മഹത്താക്കിയ പൈതൃകം വീണ്ടെടുത്തുകൊണ്ടാണ് ഭാവിക്കായി നിർമാണം നടത്തുന്നത്. വിദേശ തുറമുഖത്തേക്ക് വീണ്ടും ചരക്ക് പുറപ്പെടുമ്പോൾ പട്ടണത്തിന്റെ അഭിമാനകരമായ ഭൂതകാലവും പ്രതീക്ഷയുള്ള ഭാവിയും ഒരേ നദിയിൽ സംഗമിക്കുകയാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഈ പാതയിലെ സഞ്ചാരം പിന്നീട് വർധിച്ചു. 2022 ഫെബ്രുവരിയിൽ ടാറ്റ സ്റ്റീലിന്റെ ചരക്കുബാർജുകൾ ബംഗ്ലാദേശ് വഴി പാണ്ഡുവിലെത്തി. 2023ൽ എം വി ഗംഗാ വിലാസ് നദീ വിനോദസഞ്ചാരക്കപ്പൽ വാരാണസിയിൽനിന്ന് ബംഗ്ലാദേശ് വഴി ദിബ്രുഗഢിലേക്ക് യാത്ര നടത്തി. 2023 ജൂലൈയിൽ തറക്കല്ലിട്ട ബോഗിബീൽ യാത്രാ–ചരക്ക് ടെർമിനൽ 2024 ഫെബ്രുവരിയിൽ തുറന്നു. ചരക്കുനീക്കത്തിന് പ്രോത്സാഹനം നൽകുന്ന ‘ജൽവാഹക്’ പദ്ധതി 2024 ഡിസംബറിൽ ആരംഭിച്ചു.

ജലപാതകളിൽ നിക്ഷേപം; ഇന്ധനച്ചെലവ് കുറയ്ക്കാനും ലക്ഷ്യം
കേന്ദ്ര തുറമുഖ, ഷിപ്പിങ്, ജലപാത മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് ദേശീയ ജലപാതകളിലെ ചരക്കുനീക്കം 2013–14 സാമ്പത്തികവർഷത്തിലെ 1.8 കോടി മെട്രിക് ടണ്ണിൽനിന്ന് 2025–26ൽ 21.8 കോടി മെട്രിക് ടണ്ണായി ഉയർന്നു. വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലയിലെ ജലപാതകൾക്കായി 6,800 കോടി രൂപയിലധികം, ഏകദേശം 77 കോടി ഡോളർ, നിക്ഷേപിക്കുന്നുണ്ട്. ദേശീയ ജലപാത രണ്ടിന്റെ വികസനം, പാണ്ഡുവിലെ കപ്പൽ അറ്റകുറ്റപ്പണി കേന്ദ്രം, പാണ്ഡു തുറമുഖത്തേക്കുള്ള അവസാനഘട്ട ഗതാഗതബന്ധം എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. നദിയിലൂടെ നീക്കുന്ന ഓരോ ടൺ ചരക്കും ഇന്ധന ഉപയോഗവും ഹൈവേയിലെ ട്രക്കുകളുടെ എണ്ണവും കുറയ്ക്കുമെന്ന് സോനോവാൾ പറഞ്ഞു. പ്രാദേശിക ജലപാത ബന്ധങ്ങൾക്കായി ബംഗ്ലാദേശ്, നേപ്പാൾ, ഭൂട്ടാൻ, മ്യാൻമർ എന്നിവയുമായി ഇന്ത്യ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു. ഇന്ത്യൻ ഉൾനാടൻ ജലപാത അതോറിറ്റി, അസം പെട്രോ കെമിക്കൽസ്, കൊച്ചിൻ ബങ്കേഴ്സ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്, ബംഗ്ലാദേശിലെ പങ്കാളികൾ എന്നിവർ ചേർന്നാണ് യാത്ര ഒരുക്കിയത്. അസം മന്ത്രിമാരായ ചരൺ ബോറോ, ബിമൽ ബോറ, സുശാന്ത ബോർഗോഹൈൻ, രാജ്യസഭാംഗം തെരാഷ് ഗൊവാല എന്നിവർ ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ദിബ്രുഗഢ് എംഎൽഎ പ്രശാന്ത ഫുകൻ, ഖോവാങ് എംഎൽഎ ചക്രധർ ഗൊഗോയ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള മേഖലയിലെ നിയമസഭാംഗങ്ങളും എത്തിയിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ ഉൾനാടൻ ജലപാത അതോറിറ്റിയുടെ ചീഫ് എൻജിനീയർ എ. കെ. ബൻസാൽ, അസം പെട്രോ കെമിക്കൽസ് ചെയർമാൻ ബികുൽ ചന്ദ്ര ദേക്ക, സ്ഥാപനങ്ങളിലെയും അസം സർക്കാരിലെയും ഉദ്യോഗസ്ഥർ എന്നിവരും പങ്കെടുത്തു.
