മുംബൈ, 2026 സെപ്റ്റംബർ 22 –

മുംബൈയിലും മഹാരാഷ്ട്രയിലെ മറ്റ് നഗരങ്ങളിലും മതഘോഷയാത്രകളിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ശബ്ദമലിനീകരണത്തിൽ ബോംബെ ഹൈക്കോടതി സ്വമേധയാ കേസെടുത്തു. ജസ്റ്റിസ് ഗിരീഷ് കുൽക്കർണി, ജസ്റ്റിസ് ഡോ. നീല ഗോഖലെ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് 2026 സെപ്റ്റംബർ 21ന് വിഷയം പരിഗണിച്ചത്. മതഘോഷയാത്രകളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ഡി.ജെ. സംവിധാനങ്ങൾ മൂലമുള്ള ശബ്ദമലിനീകരണം നിയന്ത്രിക്കാൻ നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്നും അവ എത്രത്തോളം നടപ്പാക്കിയെന്നും മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കണമെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചു. സർക്കാരിനുവേണ്ടി അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ ഡോ. മിലിന്ദ് സാഥെ ഹാജരായി. ഇത് ഏതെങ്കിലും വ്യക്തി നൽകിയ ഹർജിയിലെ അന്തിമവിധിയല്ല; ഹൈക്കോടതി സ്വമേധയാ ആരംഭിച്ച നടപടിയാണ്.

അർധരാത്രിക്കുശേഷവും ഡി.ജെ. പ്രവർത്തിക്കുന്ന സാഹചര്യം കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽ

ഗണേശോത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമായി നടക്കുന്ന ഘോഷയാത്രകളിൽ അർധരാത്രിക്കുശേഷവും ഡി.ജെ. സംവിധാനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതും അതുമൂലം സമീപവാസികൾ ശബ്ദമലിനീകരണം നേരിടുന്നതും ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ശബ്ദമലിനീകരണം തടയുന്നതിനും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനും നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനും നിലവിലുള്ള നിയമവ്യവസ്ഥകളും അവ നടപ്പാക്കാൻ സ്വീകരിച്ച നടപടികളും കോടതിക്ക് മുന്നിൽ സമർപ്പിക്കാനാണ് സർക്കാരിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

ആഘോഷങ്ങൾക്ക് എതിർപ്പില്ല; പൗരന്മാരുടെ അവകാശങ്ങൾ ലംഘിക്കരുതെന്ന് കോടതി

മതപരമായ ആഘോഷങ്ങളോ ഘോഷയാത്രകളോ നടത്തുന്നതിന് എതിർപ്പില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ ആഘോഷങ്ങൾ നടത്തുമ്പോൾ വലിയ ശബ്ദം മൂലം ആയിരക്കണക്കിന് പൗരന്മാരുടെ നിയമപരമായ അവകാശങ്ങൾ ലംഘിക്കപ്പെടുന്ന സാഹചര്യം അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്നാണ് ബെഞ്ചിന്റെ നിലപാട്. ശക്തമായ നിയമസംവിധാനം നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും അത് നിയമം ആവശ്യപ്പെടുന്ന രീതിയിൽ നടപ്പാകുന്നില്ലെന്നാണ് പ്രാഥമികമായി കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്.

പടക്കങ്ങളുടെ അനുമതിയിലും ചോദ്യം; വായുമലിനീകരണവും കോടതിയുടെ പരിഗണനയിൽ

ഘോഷയാത്രകളിൽ പടക്കം പൊട്ടിക്കാൻ നൽകുന്ന അനുമതിയെക്കുറിച്ചും കോടതി ചോദ്യമുയർത്തി. മുംബൈയിലെ വായുമലിനീകരണത്തിന്റെ ഗൗരവം കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ ശബ്ദവും വായുമലിനീകരണവും ഉണ്ടാക്കുന്ന പടക്കങ്ങളുടെ ഉപയോഗം നിയന്ത്രിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും കോടതി പ്രാഥമികമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ട്രാഫിക് പൊലീസ് കമ്മീഷണർ, നഗരവികസന വകുപ്പ് സെക്രട്ടറി, മഹാരാഷ്ട്ര മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ്, മുംബൈ മുനിസിപ്പൽ കമ്മീഷണർ എന്നിവരോടും കോടതി പ്രതികരണം തേടിയിട്ടുണ്ട്.

ശബ്ദനിയന്ത്രണ നിയമം എത്രത്തോളം നടപ്പാക്കി എന്ന് സർക്കാർ വിശദീകരിക്കണം

മതഘോഷയാത്രകളിലെ ശബ്ദമലിനീകരണം തടയാൻ നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ ഏതൊക്കെയാണെന്നും അവ പാലിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്നും സർക്കാർ വിശദീകരിക്കണമെന്നാണ് 2026 സെപ്റ്റംബർ 21ലെ പ്രധാന നിർദേശം. അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ ഡോ. മിലിന്ദ് സാഥെയോട് ഇതുസംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാൻ ബെഞ്ച് ആവശ്യപ്പെട്ടു. അതിനാൽ ഇപ്പോഴത്തെ നടപടി ഡി.ജെ. സംവിധാനങ്ങൾക്ക് പുതിയ സമ്പൂർണ നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തിയ അന്തിമവിധിയായി കാണാനാവില്ല; നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങളുടെ നടപ്പാക്കലാണ് കോടതി പരിശോധിക്കുന്നത്.

സമാന പൊതുതാൽപര്യ ഹർജിയും ഹൈക്കോടതിയിൽ; വിഷയം കൂടുതൽ പരിശോധനയിലേക്ക്

ശബ്ദമലിനീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു പൊതുതാൽപര്യ ഹർജിയും ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയിൽ നിലവിലുണ്ട്. അക്ഷയ് ബിക്കാഡ് നൽകിയ ആ ഹർജി ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് മഹേഷ് ചന്ദ്ര ത്രിപാഠി, ജസ്റ്റിസ് അദ്വൈത് സേഠ്ന എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ച് 2026 ഒക്ടോബർ 5ന് പരിഗണിക്കാനാണ് നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നത്. 2016ലെ ബോംബെ ഹൈക്കോടതി നിർദേശങ്ങൾ കൃത്യമായി നടപ്പാക്കുന്നില്ലെന്നാണ് ആ ഹർജിയിലെ പ്രധാന പരാതി.

മതാഘോഷങ്ങളിലെ ശബ്ദനിയന്ത്രണത്തിന് നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങളുടെ നടപ്പാക്കൽ നിർണായകമാകും

ഈ നടപടി അന്തിമവിധിയല്ലാത്തതിനാൽ പുതിയ നിയമനിരോധനം നിലവിൽ വന്നതായി പറയാനാകില്ല. എന്നാൽ മഹാരാഷ്ട്രയിൽ മതഘോഷയാത്രകളിലെ ശബ്ദനില നിരീക്ഷിക്കുന്നതും നിലവിലുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതും സർക്കാർ കോടതിക്ക് മുന്നിൽ വിശദീകരിക്കേണ്ട സാഹചര്യമാണുണ്ടായത്. നേരത്തെ ബോംബെ ഹൈക്കോടതി മതപരമായതടക്കം ഘോഷയാത്രകളിൽ ശബ്ദനില പതിവായി അളക്കണമെന്നും നിയമലംഘനം കണ്ടെത്തിയാൽ നടപടി സ്വീകരിക്കണമെന്നും നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ ഇപ്പോഴത്തെ സ്വമേധയാ നടപടി സംസ്ഥാനതലത്തിൽ നിലവിലുള്ള ശബ്ദനിയന്ത്രണ നിയമങ്ങളുടെ പ്രായോഗിക നടപ്പാക്കൽ വീണ്ടും കോടതി പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാക്കുന്നതാണ്.