ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 17 –
വായ്പ തിരിച്ചടവ് മുടങ്ങിയാലും ബാങ്കുകൾക്കും ബാങ്കിതര ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെ വാഹനം പിടിച്ചെടുക്കാനാവില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി. വായ്പ തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ നിയമപരമായ നടപടിക്രമം പാലിക്കണമെന്നും റിസർവ് ബാങ്ക് പുറപ്പെടുവിച്ച മാർഗനിർദേശങ്ങൾ ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ കർശനമായി നടപ്പാക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ ഫലപ്രദമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു. ഹരി ദത്ത ശർമ നൽകിയ അപ്പീലിൽ 2026 സെപ്റ്റംബർ 16-നാണ് ജസ്റ്റിസ് പി.എസ്. നരസിംഹ, ജസ്റ്റിസ് അലോക് അരാധെ എന്നിവരുടെ ബെഞ്ച് വിധി പറഞ്ഞത്. ഉത്തർപ്രദേശ് സംസ്ഥാനവും ചോളമണ്ഡലം ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് ആൻഡ് ഫിനാൻസ് കമ്പനി ഉൾപ്പെടെയുള്ളവരുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. ഹരി ദത്ത ശർമയ്ക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ ശശാങ്ക് സിങ്ങും സംഘവും എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി ഐശ്വര്യ മിശ്രയും സംഘവും ഹാജരായി.
രാത്രി ഒരുമണിക്ക് ട്രക്ക് കൊണ്ടുപോയതാണ് കേസിന് തുടക്കം
2019-ൽ ചോളമണ്ഡലം ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് ആൻഡ് ഫിനാൻസ് കമ്പനിയിൽനിന്ന് വാണിജ്യ വാഹനം വാങ്ങാനാണ് ഹരി ദത്ത ശർമ വായ്പയെടുത്തത്. ട്രക്ക് വായ്പയ്ക്ക് ഈടായി നൽകിയിരുന്നു. 2021 ജൂണിൽ അനുബന്ധ വായ്പയും അനുവദിച്ചു. പിന്നീട് തിരിച്ചടവ് മുടങ്ങിയതിനെ തുടർന്ന് 2022-ൽ വാഹനം ഒരിക്കൽ പിടിച്ചെടുത്തെങ്കിലും ഭാഗികമായി പണം അടച്ചതോടെ തിരികെ നൽകി.
2023 ഏപ്രിൽ 9-ന് പുലർച്ചെ ഒരുമണിയോടെ പാർക്ക് ചെയ്തിരുന്ന ട്രക്കിന്റെ സ്റ്റിയറിങ് ലോക്ക് തകർത്ത് നാലുപേർ വാഹനം കൊണ്ടുപോയെന്നാണ് ഹരി ദത്ത ശർമയുടെ പരാതി. ഇതുസംബന്ധിച്ച് അന്നുതന്നെ ഇലക്ട്രോണിക് പ്രഥമ വിവര റിപ്പോർട്ട് നൽകിയെങ്കിലും നടപടിയുണ്ടായില്ല. പിന്നീട് നിയമനോട്ടീസ് ലഭിച്ചപ്പോഴാണ് ധനകാര്യ സ്ഥാപനം വാഹനം പിടിച്ചെടുത്ത് വിറ്റതായും വിൽപ്പനയ്ക്കുശേഷവും വായ്പാ കുടിശ്ശിക ആവശ്യപ്പെടുന്നതായും അറിഞ്ഞത്.
ഏഴ് ദിവസത്തെ നോട്ടീസ് നൽകിയില്ല; പിടിച്ചെടുക്കൽ നിയമവിരുദ്ധമെന്ന് കോടതി
വാഹനം തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഏഴ് ദിവസത്തെ നോട്ടീസ് നൽകണമെന്ന് വായ്പാ കരാറിൽ വ്യവസ്ഥയുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ അത്തരമൊരു നോട്ടീസ് നൽകിയിട്ടില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി കണ്ടെത്തി. അതിനാൽ വാഹനം തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള കരാർപ്രകാരമുള്ള അവകാശം ധനകാര്യ സ്ഥാപനത്തിന് ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
രാത്രി ഒരുമണിക്ക് സ്റ്റിയറിങ് ലോക്ക് തകർത്ത് വാഹനം കൊണ്ടുപോയത് സമാധാനപരമായ തിരിച്ചുപിടിക്കലായി കണക്കാക്കാനാകില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. നിയമപരമായ മാർഗത്തിലൂടെ മാത്രമേ വാഹനം പിടിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയൂ. ഇതിനായി ബലപ്രയോഗം നടത്തുന്ന ആളുകളെ ഉപയോഗിക്കാൻ ബാങ്കുകൾക്കും ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും അവകാശമില്ലെന്നും സുപ്രീംകോടതി ആവർത്തിച്ചു.
റിക്കവറി ഏജന്റുമാരുടെ ബലപ്രയോഗത്തിന് വിലക്ക്
വായ്പ തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നതിനായി കടം വാങ്ങിയവരെ അസമയത്ത് നിരന്തരം ശല്യപ്പെടുത്തുകയോ ബലപ്രയോഗം നടത്തുകയോ ചെയ്യരുതെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. റിക്കവറി ഏജന്റുമാരെ നിയമിക്കുമ്പോൾ റിസർവ് ബാങ്കിന്റെ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ അനുസരിച്ചുള്ള പരിശോധനയും പരിശീലനവും ഉറപ്പാക്കണം.
വാഹനം തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നതിനുള്ള വ്യവസ്ഥ വായ്പാ കരാറിൽ നിയമപരമായി ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കണം. വാഹനം പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിന് മുമ്പുള്ള നോട്ടീസ് കാലാവധി, നോട്ടീസ് ഒഴിവാക്കാവുന്ന സാഹചര്യങ്ങൾ, വാഹനം ഏറ്റെടുക്കുന്ന രീതി, വിൽപ്പനയ്ക്കോ ലേലത്തിനോ മുമ്പ് വായ്പക്കാരന് കുടിശ്ശിക അടയ്ക്കാനുള്ള അവസാന അവസരം, വാഹനം തിരികെ നൽകുന്നതിനുള്ള നടപടിക്രമം എന്നിവയും വ്യക്തമായിരിക്കണമെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചു.
മാർഗനിർദേശങ്ങൾ കടലാസിൽ മാത്രം പോരെന്ന് റിസർവ് ബാങ്കിനോട് കോടതി
വായ്പ തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് റിസർവ് ബാങ്ക് രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി മാർഗനിർദേശങ്ങളും സർക്കുലറുകളും പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെയുള്ള തിരിച്ചുപിടിക്കൽ സംഭവങ്ങൾ തുടരുകയാണെന്ന് സുപ്രീംകോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. മാർഗനിർദേശങ്ങൾ കടലാസിൽ മാത്രം നിലനിൽക്കുന്ന സാഹചര്യം അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്ന നിലപാടാണ് കോടതി സ്വീകരിച്ചത്.
അതുകൊണ്ട് ബാങ്കുകളും ബാങ്കിതര ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളും നിലവിലുള്ള മാർഗനിർദേശങ്ങൾ യഥാർഥത്തിൽ പാലിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ റിസർവ് ബാങ്ക് ഫലപ്രദമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവിട്ടു. വിധിയുടെ പകർപ്പ് റിസർവ് ബാങ്കിന് അയയ്ക്കാനും കോടതി രജിസ്ട്രിയോട് നിർദേശിച്ചു.
ട്രക്ക് ഉടമയ്ക്ക് പത്ത് ലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം
വാഹനം ഇതിനകം മറ്റൊരാൾക്ക് വിറ്റതിനാൽ ആ വിൽപ്പന റദ്ദാക്കി ട്രക്ക് തിരികെ നൽകാൻ സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവിട്ടില്ല. പകരം ഹരി ദത്ത ശർമയുടെ രണ്ട് വായ്പാ അക്കൗണ്ടുകളും അവസാനിപ്പിക്കാൻ ധനകാര്യ സ്ഥാപനത്തോട് നിർദേശിച്ചു.
വാഹനം വിറ്റുകിട്ടിയ 4.50 ലക്ഷം രൂപ വിൽപ്പന തീയതി മുതൽ ആറുശതമാനം വാർഷിക പലിശയോടെ തിരികെ നൽകണം. ബലമായി വാഹനം നഷ്ടപ്പെട്ടതിലൂടെ ഉണ്ടായ മാനസിക ബുദ്ധിമുട്ടിനും ദീർഘകാലം ഉപജീവനമാർഗം നഷ്ടപ്പെട്ടതിനുമായി 10 ലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരവും നൽകണം. ഇതിനുപുറമേ 50,000 രൂപ കേസ് ചെലവും നൽകാൻ സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവിട്ടു.
വായ്പ മുടങ്ങിയാലും നിയമം കൈയിലെടുക്കാൻ ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് കഴിയില്ല
വായ്പ തിരിച്ചടവ് മുടങ്ങിയാൽ കുടിശ്ശിക തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ നിയമപരമായ അവകാശം വിധി ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ നോട്ടീസില്ലാതെ ബലപ്രയോഗം നടത്താനോ അസമയത്ത് വാഹനം പിടിച്ചെടുക്കാനോ റിക്കവറി ഏജന്റുമാരെ ഉപയോഗിച്ച് നിയമം കൈയിലെടുക്കാനോ കഴിയില്ലെന്നാണ് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്. റിസർവ് ബാങ്കിന്റെ നിർദേശങ്ങൾ പാലിച്ചുള്ള നിയമപരമായ നടപടിയാണ് സ്വീകരിക്കേണ്ടത്. രാജ്യത്തെ ബാങ്കുകളുടെയും ബാങ്കിതര ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും വാഹന വായ്പാ തിരിച്ചുപിടിക്കൽ നടപടികളിൽ ഈ വിധിയിലെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്ക് മുൻവിധിമൂല്യമുണ്ടാകും.