ബെംഗളൂരു, 2026 സെപ്റ്റംബർ 10 –

ക്വാണ്ടം കംപ്യൂട്ടിങ്ങിന് നിർണായകമായ ‘ക്വാണ്ടം എൻടാംഗിൾമെന്റ്’ പെട്ടെന്ന് തകരുന്നത് വൈകിപ്പിക്കാനോ ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഒഴിവാക്കാനോ കഴിയുന്ന രീതി ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞർ കണ്ടെത്തി. ബെംഗളൂരുവിലെ രാമൻ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സംഘമാണ് പരീക്ഷണം നടത്തിയത്. പുതിയ ഹാർഡ്‌വെയർ ചേർക്കാതെ, കൃത്യമായ സമയത്ത് ഒരൊറ്റ ‘ഫ്ലിപ്പ് ഓപ്പറേഷൻ’ നടത്തിയാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഈ നേട്ടത്തിലെത്തിയത്.

രാമൻ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിനൊപ്പം QuSyn Technologies, കൊൽക്കത്തയിലെ Indian Association for the Cultivation of Science, University of Calgary, Louisiana State University എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഗവേഷകരും പഠനത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. പ്രകാശകണങ്ങളായ ഫോട്ടോണുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് പരീക്ഷണം നടത്തിയത്. പരിസ്ഥിതിയിൽ നിന്നുള്ള ശബ്ദവും ഊർജനഷ്ടവും കാരണം എൻടാംഗിൾമെന്റ് പെട്ടെന്ന് ഇല്ലാതാകുന്ന ‘entanglement sudden death’ എന്ന പ്രശ്നമാണ് സംഘം പരിശോധിച്ചത്.

സമയം തന്നെയാണ് തന്ത്രം

ക്വാണ്ടം കണങ്ങളുടെ അവസ്ഥ മാറ്റുന്ന ഒരൊറ്റ ‘ഫ്ലിപ്പ്’ ആണ് ഗവേഷകർ പരീക്ഷിച്ചത്. ഈ ഫ്ലിപ്പ് എപ്പോൾ നടത്തുന്നു എന്നതനുസരിച്ച് ഫലം മാറുന്നതായി കണ്ടെത്തി. നേരത്തേ നടത്തിയാൽ പെട്ടെന്നുള്ള തകർച്ച ഒഴിവാക്കി ബന്ധം വളരെ സാവധാനത്തിൽ മാത്രം നഷ്ടപ്പെടുന്ന നിലയിലേക്ക് മാറ്റാം. ഇടയ്ക്ക് നടത്തിയാൽ തകർച്ച വൈകിപ്പിക്കാം. വളരെ വൈകി നടത്തിയാൽ തകർച്ച വേഗത്തിലാകാനും സാധ്യതയുണ്ട്.

പുതിയ ഹാർഡ്‌വെയർ വേണ്ട

പരീക്ഷണത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രത്യേകത പുതിയ ഉപകരണങ്ങൾ ആവശ്യമില്ലെന്നതാണ്. ക്വാണ്ടം കംപ്യൂട്ടിങ് സംവിധാനങ്ങളിൽ ഇതിനകം ഉപയോഗിക്കുന്ന ‘പൈ പൾസ്’ തന്നെയാണ് ഫ്ലിപ്പ് ഓപ്പറേഷൻ. അതുകൊണ്ട് നിലവിലുള്ള ക്വാണ്ടം സംവിധാനങ്ങളിലേക്ക് ഈ ആശയം കൊണ്ടുവരാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് പഠനം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

ക്വാണ്ടം ബന്ധം എന്നെന്നേക്കുമായി നിലനിൽക്കില്ല

ഈ രീതി ക്വാണ്ടം തകർച്ചയ്ക്കുള്ള പൂർണ പരിഹാരമല്ലെന്ന് ഗവേഷകർ വ്യക്തമാക്കുന്നു. എൻടാംഗിൾമെന്റ് എന്നെന്നേക്കുമായി സംരക്ഷിക്കാനാവില്ല. ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ അതിന്റെ പെട്ടെന്നുള്ള തകർച്ച ഒഴിവാക്കി ക്രമേണ ഇല്ലാതാകുന്ന രീതിയിലേക്ക് മാറ്റാനാണ് കഴിയുന്നത്. ചില ക്വാണ്ടം അവസ്ഥകളിൽ തകർച്ച വൈകിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ സാധിക്കൂ.

ക്വാണ്ടം ആശയവിനിമയത്തിന് പ്രതീക്ഷ

പുതിയ കണ്ടെത്തലിന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത പ്രായോഗിക സാധ്യത ക്വാണ്ടം ആശയവിനിമയത്തിലാണെന്ന് മുതിർന്ന ഗവേഷക പ്രൊഫസർ ഉർബസി സിന്‍ഹ പറഞ്ഞു. ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ ക്വാണ്ടം മിഷന്റെ ഭാഗമായി വികസിപ്പിക്കുന്ന ക്വാണ്ടം റിപ്പീറ്റർ നെറ്റ്‌വർക്കുകളിലും ഈ അറിവ് പ്രയോജനപ്പെടാം. ക്വാണ്ടം സെൻസിങ്ങിലും സാധ്യതയുണ്ടെങ്കിലും കൂടുതൽ പഠനം ആവശ്യമാണ്.

ഗവേഷണത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ ‘Temporal steering of entanglement decay with single-shot control’ എന്ന പേരിൽ Physical Review A ജേണലിലാണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. ദേശീയ ക്വാണ്ടം മിഷന്റെ പിന്തുണയോടെയാണ് പഠനം നടന്നത്.