ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 24 –

റോക്കറ്റിൽ ഒരു കിലോഗ്രാം ഭാരം താഴ്ന്ന ഭൂഭ്രമണപഥത്തിലെത്തിക്കാൻ ഇന്ത്യ ചെലവാക്കുന്ന തുക പ്രധാന ബഹിരാകാശ ശക്തികളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതലാണെന്ന് പുതിയ പഠനം. 2025ൽ ഇന്ത്യയുടെ ശരാശരി വിക്ഷേപണച്ചെലവ് കിലോഗ്രാമിന് 13,302 ഡോളറാണെന്നാണ് പഠനത്തിലെ കണക്ക്. അമേരിക്കയുടേത് 3,225 ഡോളർ മാത്രം. അതായത് ഇന്ത്യയുടേത് അമേരിക്കയേക്കാൾ നാലിരട്ടിയിലേറെ. എന്നാൽ പഠനത്തിൽ തെറ്റായ കണക്കുകളാണ് ഉപയോഗിച്ചതെന്ന് ഐ.എസ്.ആർ.ഒ. ചെയർമാൻ ഡോ. വി. നാരായണൻ പ്രതികരിച്ചു.

6,740ലേറെ വിക്ഷേപണങ്ങൾ പരിശോധിച്ചാണ് കണക്ക്

കേംബ്രിഡ്ജ് സർവകലാശാലയിലെ സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധൻ അലസിയോ ടെർസിയും ഇറ്റലിയിലെ പോളിടെക്നിക്കോ ഡി ടൊറീനോയിലെ ഫ്രാൻസെസ്കോ നിക്കോളിയുമാണ് പഠനം നടത്തിയത്. 1960 മുതൽ 2025 വരെയുള്ള 6,740ലേറെ റോക്കറ്റ് വിക്ഷേപണങ്ങളുടെ വിവരങ്ങളാണ് പരിശോധിച്ചത്. പഠനം എൽസെവിയറിന്റെ ‘ഇക്കണോമിക്സ് ലെറ്റേഴ്സ്’ ജേണലിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

2025ലെ ആഗോള ശരാശരി വിക്ഷേപണച്ചെലവ് കിലോഗ്രാമിന് 3,868 ഡോളറാണ്. അമേരിക്കയിൽ 3,225 ഡോളർ, ജപ്പാനിൽ 5,287, ചൈനയിൽ 5,809, റഷ്യയിൽ 6,682, യൂറോപ്പിൽ 9,897 ഡോളർ എന്നിങ്ങനെയാണ് പഠനത്തിലെ കണക്ക്. ഇന്ത്യയിൽ ഇത് 13,302 ഡോളറാണ്.

ചെറിയ റോക്കറ്റുകളും കുറഞ്ഞ വിക്ഷേപണങ്ങളും ഇന്ത്യയുടെ ചെലവ് കൂട്ടുന്നുവെന്ന് ഗവേഷകർ

ഇന്ത്യയുടെ ഓരോ ദൗത്യത്തിന്റെയും മൊത്തം ചെലവ് കൂടുതലാണെന്നല്ല പഠനം പറയുന്നത്. ഒരു കിലോഗ്രാം ഭാരം ഭ്രമണപഥത്തിലെത്തിക്കാൻ വരുന്ന ശരാശരി ചെലവാണ് താരതമ്യം ചെയ്തത്. ഇന്ത്യയുടെ റോക്കറ്റുകൾ പൊതുവേ വഹിക്കുന്ന ഭാരം കുറവായതിനാൽ ഒരു വിക്ഷേപണത്തിന്റെ സ്ഥിരച്ചെലവ് കുറഞ്ഞ കിലോഗ്രാമുകളിലായി പങ്കിടേണ്ടിവരുന്നു. ഇതാണ് കിലോഗ്രാം അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ചെലവ് ഉയരാൻ ഒരു കാരണമെന്നാണ് ഗവേഷകരുടെ വിശദീകരണം.

വിക്ഷേപണങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറവായതും ഇന്ത്യയ്ക്ക് തിരിച്ചടിയാകുന്നുവെന്നാണ് പഠനം പറയുന്നത്. കൂടുതൽ വിക്ഷേപണങ്ങൾ നടത്തുമ്പോൾ സാങ്കേതിക പരിചയം കൂടുകയും അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളുടെ സ്ഥിരച്ചെലവ് കൂടുതൽ ദൗത്യങ്ങളിലായി പങ്കിടാൻ കഴിയുകയും ചെയ്യും. 2010ന് ശേഷം വിക്ഷേപണച്ചെലവിൽ കണക്കാക്കാവുന്ന തരത്തിലുള്ള പുരോഗതി അമേരിക്കയിലും യൂറോപ്പിലും മാത്രമാണ് പഠനം കണ്ടെത്തിയത്.

‘തെറ്റായ കണക്കുകൾ’; പഠനത്തിന്റെ നിഗമനം തള്ളി ഐ.എസ്.ആർ.ഒ.

പഠനത്തിന്റെ നിഗമനം ഐ.എസ്.ആർ.ഒ. ചെയർമാൻ ഡോ. വി. നാരായണൻ അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല. തെറ്റായ വിവരങ്ങളാണ് പഠനത്തിന് ഉപയോഗിച്ചതെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതികരണം. എന്നാൽ ഏത് കണക്കുകളാണ് തെറ്റെന്ന് വിശദമായി ഐ.എസ്.ആർ.ഒ. വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല. സർക്കാർ റിപ്പോർട്ടുകൾ, അക്കാദമിക പഠനങ്ങൾ, പൊതുവായി ലഭ്യമായ രേഖകൾ എന്നിവയിലെ വിവരങ്ങളാണ് ഒരേ മാനദണ്ഡത്തിലേക്ക് മാറ്റി ഉപയോഗിച്ചതെന്നാണ് ഗവേഷകർ പറയുന്നത്.

മുൻ ഐ.എസ്.ആർ.ഒ. ചെയർമാൻ ഡോ. എസ്. സോമനാഥും കിലോഗ്രാം അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള താരതമ്യം മാത്രം പൂർണ ചിത്രം നൽകില്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. 4.5 ടൺ ഭാരമുള്ള ബഹിരാകാശ പേടകം അമേരിക്കൻ കമ്പനിയുടെ റോക്കറ്റിൽ വിക്ഷേപിക്കാൻ ഇന്ത്യ നൽകിയ തുകയും എൽ.വി.എം.-3 ഉപയോഗിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ വരുമായിരുന്ന ചെലവും ഏകദേശം ഒരേ നിലയിലാണെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദം. ഇന്ത്യൻ റോക്കറ്റുകൾ എല്ലാവരേക്കാളും വിലകുറഞ്ഞതാണെന്ന് പറയാനാവില്ലെങ്കിലും അമിതമായി ചെലവേറിയതുമല്ലെന്നാണ് സോമനാഥിന്റെ നിലപാട്.

പുനരുപയോഗ റോക്കറ്റുകളും വൻതോതിലുള്ള വിക്ഷേപണങ്ങളും അമേരിക്കയ്ക്ക് നേട്ടം

അമേരിക്കയുടെ ചെലവ് കുറയുന്നതിൽ പുനരുപയോഗിക്കാവുന്ന റോക്കറ്റുകളും തുടർച്ചയായ വിക്ഷേപണങ്ങളും വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നുവെന്നാണ് പഠനം. സ്പേസ് എക്സിന്റെ ഫാൽക്കൺ-9 റോക്കറ്റിന്റെ ആദ്യഘട്ടം തിരിച്ചിറക്കി വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കാം. 2025ൽ മാത്രം ഏകദേശം 165 ഫാൽക്കൺ-9 വിക്ഷേപണങ്ങൾ നടത്തിയെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. അതേസമയം 1969ൽ സ്ഥാപിതമായ ഐ.എസ്.ആർ.ഒ. 57 വർഷത്തിനിടെ നടത്തിയ മൊത്തം വിക്ഷേപണങ്ങൾ ഏകദേശം 105 ആണെന്നും റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

ഇന്ത്യ പുനരുപയോഗിക്കാവുന്ന വിക്ഷേപണവാഹന സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഭ്രമണപഥ ദൗത്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാവുന്ന പുനരുപയോഗ റോക്കറ്റ് ഇതുവരെ സർവീസിലെത്തിയിട്ടില്ല. പുനരുപയോഗം ലക്ഷ്യമിടുന്ന അടുത്ത തലമുറ വിക്ഷേപണവാഹനം ഇപ്പോഴും വികസനഘട്ടത്തിലാണ്. അതിനാൽ ഇന്ത്യയുടെ ബഹിരാകാശ ദൗത്യങ്ങൾ യഥാർഥത്തിൽ ചെലവുകുറഞ്ഞതാണോ എന്ന ചർച്ചയ്ക്ക് പുതിയ പഠനം വീണ്ടും വഴിതുറന്നിരിക്കുകയാണ്.