പ്രയാഗ്‌രാജ്, 2026 ജൂലൈ 21-

2026 ജൂലൈ 20-ന് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി ബുൾഡോസർ നടപടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിർണായക കേസിൽ ഭിന്നവിധി പ്രസ്താവിച്ചു. ജസ്റ്റിസ് അതുൽ ശ്രീധരനും ജസ്റ്റിസ് സിദ്ധാർത്ഥ് നന്ദനും ഉൾപ്പെട്ട ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് കേസ് പരിഗണിച്ചത്. ഫൈമുദ്ദീനും മറ്റ് രണ്ട് പേരും സമർപ്പിച്ച ഹർജിയിലാണ് നടപടി. ഹർജിക്കാർക്ക് വേണ്ടി അഭിഭാഷകർ ഹാജരായി. ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാരും ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികളുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. ഒരു എഫ്.ഐ.ആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തതിന്റെ പേരിൽ പ്രതിയുടെ വീട് ഉടൻ പൊളിക്കുന്നത് രണ്ട് വർഷത്തേക്ക് വിലക്കണമോ എന്ന ചോദ്യത്തിലാണ് ബെഞ്ച് ഭിന്നിച്ചത്.

എഫ്.ഐ.ആറിന് പിന്നാലെ രണ്ട് വർഷം പൊളിക്കൽ പാടില്ലെന്ന് ഒരു ജഡ്ജി

ജസ്റ്റിസ് അതുൽ ശ്രീധരൻ, എഫ്.ഐ.ആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഉടൻ പൊതുജന വികാരം തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ വീട് പൊളിക്കുന്നത് ഭരണകൂടത്തിന്റെ പ്രതികാരപരമായ അധികാര വിനിയോഗമാണെന്ന് വിലയിരുത്തി. അതിനാൽ പ്രതിയുടെ വീട് എഫ്.ഐ.ആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത തീയതി മുതൽ രണ്ട് വർഷത്തേക്ക് പൊളിക്കരുതെന്ന് അദ്ദേഹം നിർദേശിച്ചു. കൂടാതെ മൂന്ന് വർഷത്തിലേറെയായി താമസിക്കുന്നവരുടെ കെട്ടിടം പൊളിക്കുന്നതിന് ഒരു വർഷം മുൻകൂർ അറിയിപ്പും നൽകണമെന്ന നിർദേശവും മുന്നോട്ടുവച്ചു.

രണ്ട് വർഷത്തെ വിലക്ക് നിയമനിർമാണ മേഖലയിലേക്കുള്ള കടന്നുകയറ്റമെന്ന് മറ്റൊരു ജഡ്ജി

ജസ്റ്റിസ് സിദ്ധാർത്ഥ് നന്ദൻ ഈ നിർദേശങ്ങളോട് യോജിച്ചില്ല. നിയമത്തിൽ ഇല്ലാത്ത രണ്ട് വർഷത്തെ പൊതുവിലക്കും ഒരു വർഷത്തെ മുൻകൂർ അറിയിപ്പും കോടതി സൃഷ്ടിക്കാനാവില്ലെന്നും അത് നിയമസഭയുടെ അധികാരത്തിലേക്കുള്ള അനാവശ്യ ഇടപെടലാണെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. ഇത്തരമൊരു വിലക്ക് നിയമാനുസൃതമായ നഗരാസൂത്രണ നടപടികളെയും ബാധിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം നിരീക്ഷിച്ചു.

പ്രതികാര മനോഭാവത്തോടെ മാത്രം കെട്ടിടം പൊളിക്കുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമെന്ന കാര്യത്തിൽ ഏകാഭിപ്രായം

എന്നാൽ ഒരു പ്രതിയെ മാത്രം ലക്ഷ്യമിട്ട് മുനിസിപ്പൽ നിയമങ്ങളുടെ പേരിൽ പ്രതികാരപരമായി കെട്ടിടം പൊളിക്കുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന കാര്യത്തിൽ രണ്ട് ജഡ്ജിമാരും ഒരേ നിലപാടിലായിരുന്നു. അനധികൃത നിർമ്മാണം നീക്കുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യമെങ്കിൽ സമീപത്തെ സമാന നിർമാണങ്ങൾക്കെതിരെയും ഒരേ രീതിയിൽ നടപടി വേണമെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. അഴിമതി മൂലം അനധികൃത നിർമാണം അനുവദിച്ച ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെയും നടപടി വേണമെന്നും ഇരുവരും അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.

ഭിന്നവിധിയായതിനാൽ അന്തിമ നിയമതീരുമാനം ഇനിയും ബാക്കിയാകും

ഭിന്നവിധി വന്നതിനാൽ രണ്ട് വർഷത്തെ വിലക്കും ഒരു വർഷത്തെ മുൻകൂർ അറിയിപ്പും ഇപ്പോൾ സംസ്ഥാനത്ത് ബാധകമായ നിയമമാകുന്നില്ല. കേസ് ഇനി മൂന്നാമത്തെ ജഡ്ജിയുടെയോ അനുയോജ്യമായ ബെഞ്ചിന്റെയോ പരിഗണനയ്ക്ക് പോകാനാണ് സാധ്യത. എന്നാൽ പ്രതികാരപരമായ ബുൾഡോസർ നടപടികൾ കോടതി കർശനമായി പരിശോധിക്കുമെന്ന സന്ദേശം ഈ വിധിയിലൂടെ വീണ്ടും ശക്തമായി ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.

ബുൾഡോസർ നടപടികളിൽ നിയമപരമായ പരിശോധന കൂടുതൽ ശക്തമാകാൻ സാധ്യത

അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയുടെ ഈ ഭിന്നവിധി ഉത്തർപ്രദേശിലെ ബുൾഡോസർ നടപടികളെക്കുറിച്ചുള്ള നിയമചർച്ച കൂടുതൽ ശക്തമാക്കും. ഹൈക്കോടതി തലത്തിൽ ഏകീകൃത നിലപാട് രൂപപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും, പ്രതികാരപരമായ പൊളിക്കൽ ഭരണഘടനാപരമായ പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാണെന്ന സന്ദേശം വീണ്ടും ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നതാണ് ഈ ഉത്തരവ്. ഇത് സംസ്ഥാനത്തെ സമാന കേസുകളിലെ വാദങ്ങളിലും തുടർനടപടികളിലും പരാമർശിക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.