ന്യൂഡൽഹി, 2026 ജൂലൈ 14
ജൽജീവൻ മിഷൻ രണ്ടാംഘട്ടത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം വേഗത്തിലാക്കി ഗ്രാമീണ മേഖലകളിൽ സുരക്ഷിതവും സുസ്ഥിരവുമായ കുടിവെള്ള വിതരണം ഉറപ്പാക്കാൻ കേന്ദ്ര കുടിവെള്ള-ശുചിത്വ വകുപ്പ് പത്താമത് ജില്ലാ കളക്ടർമാരുടെ ‘പേയ്ജൽ സംവാദ്’ സംഘടിപ്പിച്ചു. ജൂലൈ 14ന് വിഡിയോ കോൺഫറൻസിലൂടെ നടന്ന യോഗത്തിൽ മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർ, ജില്ലാ കളക്ടർമാർ, ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മിഷണർമാർ, സംസ്ഥാന-കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളിലെ മിഷൻ ഡയറക്ടർമാർ എന്നിവർ പങ്കെടുത്തു. കുടിവെള്ള പദ്ധതികളുടെ നിർമാണത്തിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന രീതിയിൽനിന്ന് ജനപങ്കാളിത്തത്തോടെ ഗുണമേന്മയുള്ള സേവനം ഉറപ്പാക്കുന്ന സംവിധാനത്തിലേക്ക് മാറുകയാണ് ലക്ഷ്യം.
നിർമാണം മാത്രമല്ല, ഇനി സേവനവും ഉറപ്പാക്കണം
കുടിവെള്ള-ശുചിത്വ വകുപ്പ് സെക്രട്ടറി അശോക് കെ.കെ. മീണയാണ് യോഗത്തിന് അധ്യക്ഷത വഹിച്ചത്. ദേശീയ ജൽജീവൻ മിഷൻ അഡീഷണൽ സെക്രട്ടറിയും മിഷൻ ഡയറക്ടറുമായ കമൽ കിഷോർ സോൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരും പങ്കെടുത്തു. ജൽജീവൻ മിഷൻ പുതിയ ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടന്നതായും അടിസ്ഥാനസൗകര്യ നിർമാണത്തിൽനിന്ന് ഉറപ്പുള്ളതും സുസ്ഥിരവുമായ പൈപ്പ് കുടിവെള്ള സേവനത്തിലേക്ക് ശ്രദ്ധ മാറിയതായും അശോക് മീണ പറഞ്ഞു.
‘ഹർ ഘർ ജൽ’ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ അംഗീകാര നടപടികൾ സംസ്ഥാനങ്ങളും ജില്ലകളും വേഗത്തിലാക്കണം. ഗ്രാമീണ കുടിവെള്ള സംവിധാനങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം നാട്ടുകാർക്കാണെന്ന ബോധം ശക്തമാക്കാൻ എല്ലാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിലും വർഷത്തിലൊരിക്കൽ ‘ജൽ അർപ്പൺ’ പരിപാടി നടത്തണമെന്നും അദ്ദേഹം നിർദേശിച്ചു. ‘ജൽ സേവാ ആങ്കലൻ’ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി രാജ്യത്ത് ഇതിനകം 1.17 ലക്ഷത്തിലധികം പ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ജലസംവിധാനങ്ങളുടെ ചുമതല ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾക്ക്
ജൽജീവൻ മിഷനിലൂടെ നിർമിച്ച ഗ്രാമീണ കുടിവെള്ള സംവിധാനങ്ങളുടെ നടത്തിപ്പും അറ്റകുറ്റപ്പണിയും ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളും ഗ്രാമ ജല-ശുചിത്വ സമിതികളും ഏറ്റെടുക്കണമെന്ന് സെക്രട്ടറി പറഞ്ഞു. ജലസ്രോതസ്സ് മുതൽ വീടുകളിലെ ടാപ്പ് വരെയുള്ള എല്ലാ സംവിധാനങ്ങളും ‘സുജലം ഭാരത് ഡിജിറ്റൽ രജിസ്ട്രി’യിൽ രേഖപ്പെടുത്തണം. ഇത് പ്രധാനമന്ത്രി ഗതിശക്തി പോർട്ടലുമായി ബന്ധിപ്പിക്കണമെന്നും നിർദേശിച്ചു.
എല്ലാ കുടിവെള്ള ആസ്തികൾക്കും ജിയോ ടാഗിങ് നടത്തണം. ഇതിലൂടെ പദ്ധതികളുടെ ആസൂത്രണം, നിരീക്ഷണം, മുൻകരുതൽ അറ്റകുറ്റപ്പണി, തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള തീരുമാനമെടുക്കൽ എന്നിവ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കാനാകും. സുരക്ഷിത കുടിവെള്ളം ഉറപ്പാക്കാൻ ജില്ലാ ഭരണകൂടങ്ങൾ വകുപ്പുകൾ തമ്മിലുള്ള ഏകോപനം ശക്തമാക്കണമെന്നും പ്രവർത്തനങ്ങൾ പതിവായി വിലയിരുത്തണമെന്നും കമൽ കിഷോർ സോൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.
അഞ്ച് ജില്ലകൾ പങ്കുവെച്ച വിജയമാതൃകകൾ
പതിനാറാം ധനകാര്യ കമ്മിഷന്റെ ജലം, ശുചിത്വം, ആരോഗ്യപരിപാലനം എന്നിവയ്ക്കുള്ള ധനസഹായം ഗ്രാമീണ കുടിവെള്ള-ശുചിത്വ സേവനങ്ങളുടെ നിലനിൽപ്പിന് എങ്ങനെ പ്രയോജനപ്പെടുത്താമെന്നും യോഗത്തിൽ വിശദീകരിച്ചു. ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ കിന്നൗർ, കർണാടകയിലെ ഹാവേരി, ജാർഖണ്ഡിലെ ദുംക, ഗോവയിലെ ദക്ഷിണ ഗോവ, ത്രിപുരയിലെ ഉനകോട്ടി എന്നീ ജില്ലകളുടെ പ്രവർത്തനമാതൃകകളാണ് അവതരിപ്പിച്ചത്.
ദുർഘടമായ മലനിരകളും ചിതറിക്കിടക്കുന്ന ജനവാസമേഖലകളും കടുത്ത കാലാവസ്ഥയും മറികടന്ന് കിന്നൗറിലെ 210 ഗ്രാമങ്ങളിലും നൂറുശതമാനം ‘ഹർ ഘർ ജൽ’ സേവനം ഉറപ്പാക്കിയതായി ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മിഷണർ ഡോ. അമിത് കുമാർ ശർമ അറിയിച്ചു. ജലസ്രോതസ്സുകൾ ശക്തിപ്പെടുത്തൽ, കുളങ്ങളുടെ പുനരുജ്ജീവനം, മഞ്ഞുവെള്ള സംഭരണം, ഭൂഗർഭജല പുനർനിറവ്, പരമ്പരാഗത ജലാശയങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം എന്നിവയാണ് ജില്ല നടപ്പാക്കിയത്. സ്ത്രീകളുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ജലഗുണനിലവാര പരിശോധനയും ഇവിടെ നടക്കുന്നു.
ഹാവേരിയിൽ ആറു ഗ്രാമങ്ങൾക്ക് മുഴുവൻസമയ ജലവിതരണം
കർണാടകയിലെ ഹാവേരിയിൽ 95.36 ശതമാനം വീടുകളിലും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ കുടിവെള്ള ടാപ്പ് കണക്ഷൻ നൽകിയതായി ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മിഷണർ ഡോ. വിജയമഹന്തേഷ് ബി. ദാനമ്മനവർ അറിയിച്ചു. എല്ലാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിലും നടത്തിപ്പ്-അറ്റകുറ്റപ്പണി നയം നടപ്പാക്കി. ജലവിതരണ ആസ്തികളുടെ ജിയോ ടാഗിങ്, ‘സുജൽ ഗാവ്’ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള പരിപാലനം, ജലഗുണനിലവാരം നിരീക്ഷിക്കുന്ന ‘ജീവ ജല’ മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷൻ എന്നിവയും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ആറു ഗ്രാമങ്ങളിൽ മുഴുവൻ സമയ കുടിവെള്ള വിതരണവും ആരംഭിച്ചു.
ജാർഖണ്ഡിലെ ദുംകയിൽ സംയോജിത നിയന്ത്രണമുറി, ഗ്രാമതല അറ്റകുറ്റപ്പണി ജീവനക്കാർക്കുള്ള പരിശീലനം, പ്രാദേശികമായി സ്പെയർ പാർട്സ് ലഭ്യമാക്കുന്ന സംവിധാനം, പരാതി പരിഹാര സംവിധാനം എന്നിവ ഒരുക്കി. ദക്ഷിണ ഗോവയിൽ ജൽജീവൻ മിഷന്റെ 118 പ്രവൃത്തികളും പൂർത്തിയാക്കി എല്ലാ ഗ്രാമീണ വീടുകളിലും ടാപ്പ് കണക്ഷൻ നൽകി. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കുടിവെള്ള ആവശ്യത്തിന്റെ 96 ശതമാനത്തോളം ഉപരിതല ജലത്തെ ആശ്രയിച്ചുള്ള മേഖലാതല വിതരണ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെയാണ് നിറവേറ്റുന്നത്.
ത്രിപുരയിലെ ഉനകോട്ടിയിൽ 89.16 ശതമാനം വീടുകളിലേക്ക് ടാപ്പ് കണക്ഷൻ എത്തിച്ചു. ഇതിലൂടെ 47,800ലധികം കുടുംബങ്ങൾക്ക് പ്രയോജനം ലഭിച്ചു. പതിവായ ജില്ലാ ജല-ശുചിത്വ മിഷൻ യോഗങ്ങൾ, മൂന്നാംകക്ഷി പരിശോധന, ഡിജിറ്റൽ പരാതി പരിഹാര സംവിധാനം, തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതി ഉൾപ്പെടെയുള്ള പദ്ധതികളുമായുള്ള ഏകോപനം എന്നിവയാണ് ജില്ല സ്വീകരിച്ചത്. കാലാവസ്ഥാനുസൃതവും ടാങ്കർ വഴിയുമുള്ള ജലവിതരണത്തിന് പകരം കലിഗിരി ഉപരിതല ജലപദ്ധതിയിലൂടെ അതിർത്തിഗ്രാമങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായ പൈപ്പ് കുടിവെള്ളം എത്തിക്കാനും കഴിഞ്ഞു.
