ഹൈദരാബാദ്, 25-06-2026 –

ഹൈദരാബാദിന് സമീപം ഭാനൂരിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുത്തിയ 11 സൈബീരിയൻ ഹസ്‌കികളും ഒരു ജർമ്മൻ ഷെപ്പേർഡും രണ്ട് മാസത്തിലേറെയായി ഒരു ഷെൽട്ടറിൽ തുടരുകയാണ്. ക്രൂരതയും അനധികൃത പ്രജനനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസിലെ തെളിവുകളായതിനാൽ അവയെ ഉടൻ ദത്തെടുക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല. ഈ സംഭവം ഒറ്റപ്പെട്ടതല്ല; ഇന്ത്യയിലെ നായക്ഷേമ സംവിധാനത്തിന്റെ ശക്തിയും പരിമിതിയും ഒരേസമയം വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ഉദാഹരണമാണ്.

ഹൈദരാബാദിലെ ഹസ്‌കികളുടെ കഥ

ഏപ്രിൽ 29-ന് രക്ഷപ്പെടുത്തിയ നായകളിൽ ഒന്ന് ഗുരുതരമായ നിർജലീകരണം മൂലം പിന്നീട് ചത്തുപോയി. തുടർന്ന് നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിൽ അനധികൃത പ്രജനനവും ഉപേക്ഷിക്കലും സംബന്ധിച്ച ആരോപണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നാല് പേരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. എന്നാൽ കേസിന്റെ നിയമനടപടികൾ തുടരുന്നതിനാൽ രക്ഷപ്പെടുത്തിയ നായകൾക്ക് ഇപ്പോഴും സ്ഥിരം വീടുകൾ ലഭിച്ചിട്ടില്ല.

ഇന്ത്യയിലെ നായക്ഷേമ സംവിധാനത്തിന്റെ മൂന്ന് തൂണുകൾ

ഇന്ത്യയിലെ നായക്ഷേമ സംവിധാനം മൂന്ന് പ്രധാന തൂണുകളിലാണ് അധിഷ്ഠിതമായിരിക്കുന്നത് — Prevention of Cruelty to Animals (PCA) Act, Animal Birth Control (ABC) Rules 2023, കൂടാതെ Animal Welfare Board of India (AWBI), SPCAകൾ, സന്നദ്ധസംഘടനകൾ, തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ക്ഷേമപ്രവർത്തനങ്ങൾ. ഈ മൂന്ന് സംവിധാനങ്ങളുടെയും ലക്ഷ്യം മൃഗങ്ങളുടെ ക്ഷേമവും പൊതുസുരക്ഷയും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥ ഉറപ്പാക്കുകയാണ്.

നിയമപരമായ സംരക്ഷണം എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു?

1960-ലെ PCA നിയമം നായകളെ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ മൃഗങ്ങളെയും അനാവശ്യ വേദനയിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായാണ് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്. മർദനം, വിഷം നൽകൽ, പട്ടിണിക്കിടൽ, ഉപേക്ഷിക്കൽ, ചികിത്സ നിഷേധിക്കൽ തുടങ്ങിയ പ്രവൃത്തികൾ നിയമവിരുദ്ധമാണ്. അതേസമയം, ABC Rules 2023 തെരുവ് നായകളുടെ ജനസംഖ്യ നിയന്ത്രണവും റേബീസ് പ്രതിരോധവും ലക്ഷ്യമിടുന്നു. വന്ധ്യംകരണവും വാക്സിനേഷനും നടത്തിയ ശേഷം നായകളെ അതേ പ്രദേശത്ത് തിരിച്ചുവിടണമെന്നാണ് ചട്ടം.

കോടിക്കണക്കിന് നായകൾ, പരിമിതമായ വിഭവങ്ങൾ

നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും യാഥാർഥ്യത്തിൽ വലിയ വെല്ലുവിളികളുണ്ട്. രാജ്യത്ത് 5.2 കോടി മുതൽ 8 കോടി വരെ തെരുവ് നായകൾ ഉണ്ടെന്നാണ് വിവിധ വിലയിരുത്തലുകൾ. പൊതുവേ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന കണക്ക് ഏകദേശം 6 കോടിയാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കുന്ന നായ ജനസംഖ്യകളിൽ ഒന്നാണ് ഇന്ത്യയിലേത്.

ഇതിന് വിപരീതമായി നായക്ഷേമം, രക്ഷാപ്രവർത്തനം, വാക്സിനേഷൻ, ഷെൽട്ടർ പരിപാലനം, നിയമസഹായം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ നേരിട്ടോ പരോക്ഷമായോ പ്രവർത്തിക്കുന്നവരുടെ എണ്ണം 75,000 മുതൽ ഒരു ലക്ഷം വരെയാണെന്നാണ് ഏകദേശ കണക്ക്. അതായത് ഓരോ 600 മുതൽ 800 നായകൾക്കും ഒരു ക്ഷേമപ്രവർത്തകൻ എന്ന അനുപാതം മാത്രമാണ് രാജ്യത്തുള്ളത്. കൂടുതൽ വെറ്ററിനറി ഡോക്ടർമാരും പരിശീലനം നേടിയ ജീവനക്കാരും ആവശ്യമാണെന്ന് വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

മൃഗക്രൂരതാ കേസുകളുടെ വർധന

2024-ൽ PCA നിയമപ്രകാരം രാജ്യത്ത് 9,039 കേസുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുകയും 10,312 പേരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ മൃഗക്ഷേമ സംഘടനകളുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ യഥാർത്ഥ സംഭവങ്ങളുടെ ചെറിയൊരു ഭാഗം മാത്രമാണ് ഔദ്യോഗിക കണക്കുകളിൽ എത്തുന്നത്. വിഷം നൽകി കൊല്ലൽ, വാഹനമിടിച്ച് ഉപേക്ഷിക്കൽ, വളർത്തുനായകളെ തെരുവിലാക്കൽ തുടങ്ങിയ സംഭവങ്ങൾ പലപ്പോഴും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നില്ല.

കോടതികളിലെ പെൻഡൻസിയും അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതവും

കേസുകളുടെ അന്വേഷണനടപടികൾ താരതമ്യേന വേഗത്തിൽ പൂർത്തിയാകുന്നുണ്ടെങ്കിലും കോടതികളിലെ സ്ഥിതി വ്യത്യസ്തമാണ്. ചാർജ്ഷീറ്റ് നിരക്ക് 96.7 ശതമാനമാണെങ്കിലും കേസുകളുടെ 82.2 ശതമാനവും ഇപ്പോഴും കോടതികളിൽ തീർപ്പാകാതെ കിടക്കുകയാണ്. ഇതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം നേരിട്ട് അനുഭവിക്കുന്നത് രക്ഷപ്പെടുത്തിയ നായകളാണ്. നിയമനടപടികൾ നീളുന്നതിനാൽ അവ വർഷങ്ങളോളം ഷെൽട്ടറുകളിൽ കഴിയേണ്ട സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുന്നു.

ദത്തെടുക്കൽ നിയമം എന്ത് പറയുന്നു?

ഇന്ത്യൻ നിയമം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടതോ രക്ഷിക്കപ്പെട്ടതോ ആയ നായകളെ ദത്തെടുക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നുണ്ട്. AWBI അംഗീകൃത ഷെൽട്ടറുകളിലൂടെയും മൃഗക്ഷേമ സംഘടനകളിലൂടെയും നിയമപരമായി ദത്തെടുക്കൽ നടത്താം. എന്നാൽ ഒരു നായ ക്രിമിനൽ കേസിലെ തെളിവാണെങ്കിൽ കോടതി അല്ലെങ്കിൽ അന്വേഷണ ഏജൻസിയുടെ അനുമതി ലഭിക്കുന്നതുവരെ ദത്തെടുക്കൽ വൈകാം. ഹൈദരാബാദിലെ ഹസ്‌കികളുടെ അവസ്ഥയും ഇതുതന്നെയാണ്.

സംരക്ഷണത്തിന്റെ യഥാർഥ ഭാരം ആരുടെ ചുമലിൽ?

ഇരയായ നായകളുടെ സംരക്ഷണ ചുമതല നിയമപരമായി പോലീസിനും തദ്ദേശഭരണകൂടത്തിനും മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പിനുമുണ്ടെങ്കിലും പ്രായോഗികമായി ഈ ഭാരം ഏറ്റെടുക്കുന്നത് സന്നദ്ധസംഘടനകളാണ്. ചികിത്സ, ഭക്ഷണം, പുനരധിവാസം, ദത്തെടുക്കൽ എന്നിവയുടെ വലിയ പങ്കും NGOs, SPCAകൾ, ഷെൽട്ടറുകൾ എന്നിവയാണ് നിർവഹിക്കുന്നത്.

മുന്നോട്ടുള്ള വഴി: ആവശ്യമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ

വിദഗ്ധർ ചില പ്രധാന പരിഷ്കാരങ്ങൾ നിർദേശിക്കുന്നു. PCA നിയമത്തിലെ ശിക്ഷകൾ കർശനമാക്കുക, മൃഗക്രൂരതാ കേസുകൾക്ക് ഫാസ്റ്റ്-ട്രാക്ക് സംവിധാനങ്ങൾ ഒരുക്കുക, കോടതി നടപടികൾ തുടരുമ്പോൾ തന്നെ “Custody to Adoption” മാതൃക നടപ്പാക്കുക, ദേശീയ ദത്തെടുക്കൽ രജിസ്ട്രി രൂപീകരിക്കുക, ഷെൽട്ടറുകൾക്കും NGOകൾക്കും കൂടുതൽ സാമ്പത്തിക-സാങ്കേതിക പിന്തുണ നൽകുക തുടങ്ങിയവ പ്രധാന നിർദേശങ്ങളാണ്. നിർബന്ധിത രജിസ്ട്രേഷനും മൈക്രോചിപ്പിംഗും ഉപേക്ഷിക്കൽ തടയാൻ സഹായിക്കുമെന്ന വിലയിരുത്തലുമുണ്ട്.

മനുഷ്യരും നായകളും സുരക്ഷിതരാകുന്ന ഭാവിയിലേക്ക്

ഇന്ത്യയിലെ നായക്ഷേമ സംവിധാനത്തിന് പരിമിതികൾ ഉണ്ടെങ്കിലും മുന്നോട്ടുള്ള സാധ്യതകളും വലുതാണ്. നിയമപരിഷ്കാരങ്ങളും കൂടുതൽ വിഭവങ്ങളും സമൂഹപങ്കാളിത്തവും ഉറപ്പാക്കിയാൽ, രക്ഷപ്പെടുത്തിയ നായകൾക്ക് വർഷങ്ങളോളം ഷെൽട്ടറുകളിൽ കാത്തിരിക്കേണ്ട അവസ്ഥ കുറയുകയും അവയ്ക്ക് സുരക്ഷിതമായ വീടുകളും മികച്ച ജീവിതവും വേഗത്തിൽ ലഭ്യമാകുകയും ചെയ്യും. നിയമം കുറ്റവാളികളെ ശിക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം ഇരയായ മൃഗങ്ങൾക്ക് പുതിയ ജീവിതം നൽകുന്ന സംവിധാനമായി മാറുക എന്നതാണ് ഇനി മുന്നിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളിയും പ്രതീക്ഷയും.