ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 29 –

അറസ്റ്റിന്റെ കാരണം പ്രതിയെ അറിയിക്കുന്ന നടപടിക്രമത്തിൽ സാങ്കേതിക പിഴവുണ്ടായെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം ജാമ്യം അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി. ആ പിഴവ് പ്രതിയുടെ നിയമപരമായ പ്രതിരോധത്തിനുള്ള അവസരത്തെ യഥാർഥത്തിൽ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്നതും പരിശോധിക്കണമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. 2026 ഒക്ടോബർ 28ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട ഉത്തരവിൽ ജസ്റ്റിസുമാരായ എം.എം. സുന്ദരേഷ്, പ്രസന്ന ബി. വരാലെ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി അനുവദിച്ച ജാമ്യം റദ്ദാക്കിയത്. രാജസ്ഥാൻ സർക്കാർ ഹർജിക്കാരനും ജാബ്ര റാം എതിർകക്ഷിയുമായ കേസിലാണ് നടപടി. സർക്കാരിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ രാജ്കുമാർ ഭാസ്കർ താക്കറെ, അഡീഷണൽ അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ പദ്മേഷ് മിശ്ര, അഭിഭാഷകരായ ശിവം ശുക്ല, യശ്വർധൻ റായ്, രോഹിത് ഖരേ, എസ്. ഉദയകുമാർ സാഗർ എന്നിവർ ഹാജരായി. പ്രതിക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകരായ സൗരഭ് സോണി, അനുപം സിങ്, ചന്ദ്രപ്രകാശ് എന്നിവരും ഹാജരായി. പാകിസ്ഥാൻ രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസിക്ക് സൈനിക വിവരങ്ങൾ കൈമാറിയെന്ന കേസിലാണ് സുപ്രീംകോടതിയുടെ നിർണായക ഇടപെടൽ.

സൈനിക ചിത്രങ്ങളും വീഡിയോകളും പാകിസ്ഥാന് കൈമാറിയെന്ന് ആരോപണം

ഇന്ത്യയുടെ സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രഹസ്യവിവരങ്ങൾ പാകിസ്ഥാൻ രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസിയുമായി ബന്ധമുള്ളവർക്ക് കൈമാറിയെന്നാണ് ജാബ്ര റാമിനെതിരായ ആരോപണം. സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ, വീഡിയോകൾ, സൈനികരുടെ നീക്കങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ എന്നിവ പണത്തിന് പകരമായി കൈമാറിയെന്നാണ് അന്വേഷണ ഏജൻസിയുടെ കണ്ടെത്തൽ.

ഔദ്യോഗിക രഹസ്യനിയമപ്രകാരം രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കേസിൽ പ്രതിയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ അറസ്റ്റ് കാരണം രേഖാമൂലം നൽകിയില്ലെന്ന വാദം ഉന്നയിച്ചാണ് പ്രതി ജാമ്യം തേടിയത്.

രേഖാമൂലം അറസ്റ്റ് കാരണം നൽകിയില്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഹൈക്കോടതി ജാമ്യം അനുവദിച്ചു

അറസ്റ്റ് കാരണം രേഖാമൂലം നൽകാത്തത് ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങളുടെ ലംഘനമാണെന്നായിരുന്നു പ്രതിഭാഗത്തിന്റെ വാദം. ഭരണഘടനയുടെ 22(1) അനുച്ഛേദവും ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ 47-ാം വകുപ്പും പ്രകാരം അറസ്റ്റ് കാരണം അറിയിക്കേണ്ടത് നിർബന്ധമാണെന്നും പ്രതിഭാഗം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

മിഹിർ രാജേഷ് ഷാ കേസിലെ സുപ്രീംകോടതി വിധി അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി പ്രതിക്ക് ജാമ്യം അനുവദിച്ചത്. അറസ്റ്റ് കാരണം രേഖാമൂലം നൽകിയിട്ടില്ലെന്നതായിരുന്നു ഹൈക്കോടതി പ്രധാനമായി പരിഗണിച്ചത്.

ഈ ഉത്തരവിനെതിരെയാണ് രാജസ്ഥാൻ സർക്കാർ സുപ്രീംകോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകിയത്.

അറസ്റ്റ് കാരണം പ്രതിക്ക് നേരത്തെ അറിയാമായിരുന്നുവെന്ന് സർക്കാർ

പ്രതിയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ ഔദ്യോഗിക രഹസ്യനിയമത്തിലെ എട്ടാം വകുപ്പിന്റെ ഒന്നാം ഉപവകുപ്പ് പ്രകാരം നോട്ടീസുകൾ നൽകിയിരുന്നതായി രാജസ്ഥാൻ സർക്കാർ സുപ്രീംകോടതിയെ അറിയിച്ചു. രഹസ്യ സൈനിക വിവരങ്ങൾ അനധികൃതമായി കൈമാറിയെന്ന ആരോപണത്തിൽ അന്വേഷണം നടക്കുന്ന കാര്യം പ്രതിക്ക് അറിയാമായിരുന്നുവെന്നാണ് സർക്കാർ വാദിച്ചത്.

അറസ്റ്റ് ചെയ്ത ഉടൻതന്നെ അതിന്റെ കാരണങ്ങൾ പ്രതിയെ അറിയിച്ചിരുന്നു. ഇക്കാര്യം കേസ് ഡയറിയിലും രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. അറസ്റ്റ് രേഖയിൽ ആരോപണങ്ങൾ വിശദമായി ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നുവെന്നും പ്രതി അതിൽ ഒപ്പിട്ടിരുന്നുവെന്നും സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കി.

അറസ്റ്റ് രേഖ വായിച്ചുകേൾപ്പിച്ചു; സഹോദരനെയും വിവരം അറിയിച്ചു

അറസ്റ്റ് രേഖയിൽ പ്രതിക്കെതിരായ ആരോപണങ്ങൾ, അറസ്റ്റ് ചെയ്ത സമയം, അറസ്റ്റ് നടത്തിയ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ വിവരങ്ങൾ, പ്രതിയുടെ ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നതായി സുപ്രീംകോടതി കണ്ടെത്തി.

പ്രതിക്ക് മനസ്സിലാകുന്ന പ്രാദേശിക ഭാഷയിലുള്ള രേഖ വായിച്ചുകേൾപ്പിക്കുകയും ഒപ്പ് വാങ്ങുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ജയ്‌സാൽമീർ സ്വദേശിയായ പ്രതിയെ ജയ്പൂരിൽവെച്ചാണ് അറസ്റ്റ് ചെയ്തത്. അതിനാൽ സഹോദരനെ ടെലിഫോണിലൂടെ വിവരം അറിയിച്ചതും കോടതി പരിഗണിച്ചു.

പ്രതിയെ മജിസ്ട്രേറ്റിന് മുന്നിൽ ഹാജരാക്കിയപ്പോൾ അഭിഭാഷകന്റെ സഹായം ലഭിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ അറസ്റ്റ് കാരണം അറിയിച്ചില്ലെന്ന പരാതി പ്രതിയോ അഭിഭാഷകനോ അന്ന് ഉന്നയിച്ചിരുന്നില്ലെന്നും സുപ്രീംകോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

പ്രതിയുടെ പ്രതിരോധാവകാശം യഥാർഥത്തിൽ ബാധിച്ചോ എന്ന് പരിശോധിക്കണം

അറസ്റ്റ് കാരണം അറിയിക്കണമെന്നത് ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന പ്രധാന അവകാശമാണെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. അറസ്റ്റ് ചെയ്തതിന്റെ കാരണം മനസ്സിലാക്കാനും അഭിഭാഷകന്റെ സഹായം തേടാനും കസ്റ്റഡി ആവശ്യത്തെ എതിർക്കാനും നിയമപരമായ പരിഹാരം തേടാനും ഈ അവകാശം സഹായിക്കുന്നു.

എന്നാൽ അറസ്റ്റ് കാരണം അറിയിക്കുന്ന രീതിയിലുണ്ടായെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന പിഴവ് മാത്രം എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും അറസ്റ്റ് അസാധുവാക്കില്ലെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. പ്രതിക്ക് യഥാർഥത്തിൽ എന്തെങ്കിലും നിയമപരമായ ദോഷമുണ്ടായിട്ടുണ്ടോ, പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള അവസരം നിഷേധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ എന്നതും പരിശോധിക്കണം.

ഈ കേസിൽ അറസ്റ്റ് കാരണം പ്രതിക്ക് വ്യക്തമായി അറിയാമായിരുന്നുവെന്നും നിയമസഹായം ലഭിച്ചിരുന്നുവെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തി. അതിനാൽ ഭരണഘടനയുടെ 22(1) അനുച്ഛേദത്തിലെ പ്രധാന ആവശ്യകത ഫലപ്രദമായി പാലിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നാണ് ബെഞ്ചിന്റെ വിലയിരുത്തൽ.

രേഖ നൽകുന്ന രീതിയിലെ പിഴവ് ജാമ്യത്തിനുള്ള സ്വയമേവയുള്ള കാരണമല്ല

അറസ്റ്റ് കാരണം അറിയിക്കുന്ന രീതിയിലെ സാങ്കേതിക പിഴവ് മാത്രം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ജാമ്യം അനുവദിക്കുന്നത് ശരിയായ നിയമസമീപനമല്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി.

കർണാടക സർക്കാർ ശ്രീ ദർശനെതിരെ നൽകിയ കേസിലെയും കാസിറെഡ്ഡി ഉപേന്ദ്ര റെഡ്ഡി ആന്ധ്രപ്രദേശ് സർക്കാരിനെതിരെ നൽകിയ കേസിലെയും മുൻവിധികൾ കോടതി പരിശോധിച്ചു.

നടപടിക്രമത്തിലെ പിഴവ് പ്രതിക്ക് യഥാർഥ ദോഷമുണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ടോ എന്ന പരിശോധന പ്രധാനമാണെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. അറസ്റ്റ് കാരണം അറിയിക്കാനുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ ബാധ്യത പാലിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ എന്നതാണ് നിർണായകമെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ദേശീയ സുരക്ഷയെ ബാധിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങളിൽ ആരോപണങ്ങളുടെ ഗൗരവവും പരിശോധിക്കണം

സാധാരണ ജാമ്യം അനുവദിക്കുമ്പോൾ കുറ്റാരോപണങ്ങളുടെ സ്വഭാവവും ഗൗരവവും പരിശോധിക്കണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. കുറ്റം തെളിഞ്ഞാൽ ലഭിക്കാവുന്ന ശിക്ഷ, പ്രതി ഒളിവിൽ പോകാനുള്ള സാധ്യത, തെളിവുകൾ നശിപ്പിക്കാനോ സാക്ഷികളെ സ്വാധീനിക്കാനോ ഉള്ള സാധ്യത എന്നിവയും പരിഗണിക്കണം.

പൊതുതാൽപര്യത്തെയും ദേശീയ സുരക്ഷയെയും ബാധിക്കുന്ന ആരോപണങ്ങളാണെങ്കിൽ അവയുടെ ഗൗരവവും ജാമ്യപരിശോധനയിൽ പ്രസക്തമാണ്.

ചാരവൃത്തിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഗുരുതര ആരോപണങ്ങളുള്ള കേസിൽ അറസ്റ്റ് കാരണം അറിയിച്ച രീതിയിലെ സാങ്കേതിക പിഴവ് മാത്രം പരിഗണിച്ച് ജാമ്യം അനുവദിച്ചത് ശരിയായില്ലെന്നാണ് സുപ്രീംകോടതി കണ്ടെത്തിയത്.

രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതിയുടെ ജാമ്യ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി

പ്രതിക്ക് അറസ്റ്റ് കാരണം വ്യക്തമായി അറിയാമായിരുന്നുവെന്നും നിയമപരമായി പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള അവസരം ലഭിച്ചിരുന്നുവെന്നും കണ്ടെത്തിയതിനെ തുടർന്നാണ് രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതിയുടെ ജാമ്യ ഉത്തരവ് സുപ്രീംകോടതി റദ്ദാക്കിയത്.

രാജസ്ഥാൻ സർക്കാരിന്റെ അപ്പീൽ കോടതി അനുവദിച്ചു. ജാബ്ര റാം രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കകം കീഴടങ്ങണമെന്ന നിർദേശവും നൽകി. എന്നാൽ പ്രതിക്കെതിരായ ചാരവൃത്തി ആരോപണങ്ങൾ തെളിഞ്ഞതായി സുപ്രീംകോടതി വിധിച്ചിട്ടില്ല.

അറസ്റ്റ് നടപടികളിലെ ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങൾക്ക് സുപ്രീംകോടതി നൽകിയ വ്യക്തത

അറസ്റ്റ് കാരണം അറിയിക്കാനുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ടുതന്നെ, ആ അവകാശം യഥാർഥത്തിൽ പാലിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ എന്നതും പരിശോധിക്കണമെന്നാണ് സുപ്രീംകോടതിയുടെ നിലപാട്. രേഖ കൈമാറുന്ന രീതിയിലെ പിഴവും അറസ്റ്റ് കാരണം അറിയിക്കാതിരിക്കുന്നതും ഒരേ സാഹചര്യമായി കണക്കാക്കാനാവില്ലെന്നതാണ് ഈ കേസിലെ വിലയിരുത്തലിൽനിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത്.

രാജ്യത്തെ കോടതികൾ സമാനമായ ജാമ്യാപേക്ഷകൾ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ഈ വിധിയിലെ സമീപനം പ്രസക്തമാകും. പ്രതികളുടെ ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം കുറ്റാരോപണങ്ങളുടെ ഗൗരവവും നിയമപരമായ ജാമ്യമാനദണ്ഡങ്ങളും പരിശോധിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് ഉത്തരവ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. എന്നാൽ അറസ്റ്റ് കാരണം രേഖാമൂലം അറിയിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ നിയമബാധ്യതകളും ഒഴിവാക്കിയതായി വിധിയെ വ്യാഖ്യാനിക്കാനാവില്ല.