ന്യൂഡൽഹി  / 2026   / ഒക്ടോബർ 29

ബുദ്ധിമാനായ ആശയവിനിമയ ശൃംഖലകളും ക്വാണ്ടം ആശയവിനിമയവും ചർച്ച ചെയ്ത് എസ്റ്റിക് 2026 സമ്മേളനത്തിൽ കേന്ദ്ര വാർത്താവിനിമയ മന്ത്രാലയത്തിനു കീഴിലെ ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ വകുപ്പ് പ്രത്യേക സമ്മേളനം സംഘടിപ്പിച്ചു. ഒക്ടോബർ 28ന് ന്യൂഡൽഹിയിലെ ഭാരത് മണ്ഡപത്തിലായിരുന്നു പരിപാടി. ഒക്ടോബർ 27 മുതൽ 29 വരെ നടക്കുന്ന എമർജിങ് സയൻസ്, ടെക്നോളജി ആൻഡ് ഇന്നൊവേഷൻ കോൺക്ലേവിന്റെ ഭാഗമായാണ് സമ്മേളനം നടന്നത്. ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ വകുപ്പ് സെക്രട്ടറി അമിത് അഗർവാൾ അധ്യക്ഷത വഹിച്ചു. വ്യവസായ, അക്കാദമിക മേഖലകളിലെ വിദഗ്ധർ പങ്കെടുത്തു. സുരക്ഷിതവും ബുദ്ധിമാനായതും പ്രതിസന്ധികളെ അതിജീവിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളതുമായ ഡിജിറ്റൽ അടിസ്ഥാനസൗകര്യം ഒരുക്കുന്നതിൽ പുതിയ ആശയവിനിമയ സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെ പങ്കാണ് ചർച്ചയായത്. നിർമിതബുദ്ധി അടിസ്ഥാനമാക്കിയ ആറാംതലമുറ ശൃംഖലകൾ, ക്വാണ്ടം കംപ്യൂട്ടറുകളുടെ ആക്രമണങ്ങളെ ചെറുക്കാനാകുന്ന ആശയവിനിമയം, സൈബർ സുരക്ഷ, തദ്ദേശീയ ടെലികോം സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എന്നിവയ്ക്ക് സമ്മേളനം പ്രാധാന്യം നൽകി.

തദ്ദേശീയ ഗവേഷണത്തിന് 500 കോടിയോളം രൂപയുടെ പിന്തുണ

ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലുതും ചെലവ് കുറഞ്ഞതുമായ ടെലികോം ശൃംഖലകളിലൊന്ന് ഇന്ത്യയിലുണ്ടെന്ന് ഉദ്ഘാടന പ്രസംഗത്തിൽ അമിത് അഗർവാൾ പറഞ്ഞു. രാജ്യത്ത് 120 കോടി മൊബൈൽ ശൃംഖലാ കണക്ഷനുകളുണ്ട്. മിക്കവാറും എല്ലാ ജില്ലകളിലും അഞ്ചാംതലമുറ സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്. ലോകത്ത് ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ അഞ്ചാംതലമുറ സേവനങ്ങൾ വ്യാപിപ്പിച്ച രാജ്യങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇന്ത്യയെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ടെക്നോളജി ഡെവലപ്മെന്റ് ഫണ്ട് വഴി തദ്ദേശീയ ഗവേഷണത്തെ പരീക്ഷണശാലയിൽനിന്ന് വിപണിയിലെത്തിക്കാൻ വകുപ്പ് സഹായിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതുവരെ ഏകദേശം 500 കോടി രൂപ മൂല്യമുള്ള 130ലേറെ പദ്ധതികൾക്ക് പിന്തുണ നൽകി. 200 കോടിയിലേറെ രൂപയുടെ വകയിരുത്തലുള്ള ടെക്നോളജി ഡെവലപ്മെന്റ് ആൻഡ് ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് പ്രമോഷൻ പദ്ധതിയും ഇതിനൊപ്പം നടപ്പാക്കുന്നു. ഈ പദ്ധതി അടുത്തിടെ 2031 വരെയുള്ള അഞ്ചുവർഷത്തേക്ക് പുതുക്കി. ആഗോള സാങ്കേതിക മാനദണ്ഡങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാനും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ശൃംഖലകളിൽ സാങ്കേതിക പരിഹാരങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കാനും സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളെയും സൂക്ഷ്മ, ചെറുകിട, ഇടത്തരം സംരംഭങ്ങളെയും ഇതിലൂടെ സഹായിക്കുന്നുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. സ്വയം പ്രവർത്തിക്കാനും വിശ്വാസ്യത ഉറപ്പാക്കാനും കഴിയുന്ന ബുദ്ധിമാനായ, ക്വാണ്ടം ആക്രമണങ്ങളെ ചെറുക്കുന്ന ശൃംഖലകൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നതിനെക്കുറിച്ച് തേജസ് നെറ്റ്‌വർക്സ് ലിമിറ്റഡ് ചെയർമാൻ എൻ. ജി. സുബ്രഹ്മണ്യം മുഖ്യപ്രഭാഷണം നടത്തി. നിർമിതബുദ്ധി, ക്വാണ്ടം സുരക്ഷാ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ, ബ്ലോക്ക്ചെയിൻ എന്നിവയ്ക്ക് പരസ്പരം പിന്തുണയ്ക്കാനാകുമെന്ന് അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു. ശൃംഖലകളെ ബുദ്ധിമാനാക്കാനും പ്രവർത്തനങ്ങൾ സ്വയമേവ നടത്താനും നിർമിതബുദ്ധിക്ക് കഴിയും. വിവരങ്ങളുടെ രഹസ്യസ്വഭാവവും വിവരങ്ങൾ കോഡാക്കി സംരക്ഷിക്കുന്ന സംവിധാനങ്ങളുടെ പ്രതിരോധശേഷിയും ക്വാണ്ടം സുരക്ഷാ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ശക്തിപ്പെടുത്തും. പങ്കാളികൾക്കിടയിലെ വിശ്വാസവും ഉത്തരവാദിത്തവും ഉറപ്പാക്കാൻ ബ്ലോക്ക്ചെയിൻ സഹായിക്കും. അടുത്ത തലമുറ ശൃംഖലകളുടെ രൂപകൽപ്പനയിൽത്തന്നെ വിശ്വാസ്യത ഉറപ്പാക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.

ചികിത്സ മുതൽ ചിപ്പുകൾ വരെ പുതിയ സാധ്യതകൾ

ബുദ്ധിമാനായതും സുരക്ഷിതവുമായ ശൃംഖലകളുടെ പ്രായോഗിക ഉപയോഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അവതരണങ്ങളും നടന്നു. ക്വാണ്ടം സുരക്ഷയുള്ള ആരോഗ്യപരിചരണ ശൃംഖലകളിലൂടെ നിർമിതബുദ്ധി സഹായത്തോടെയുള്ള മെഡിക്കൽ ഇമേജിങ് എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് ഈസിയോഫൈ സൊല്യൂഷൻസിലെ മീനൽ ഗുപ്ത വിശദീകരിച്ചു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ കൈമാറാൻ ശേഷിയുള്ളതും പ്രതികരണത്തിൽ കാലതാമസം കുറഞ്ഞതുമായ കണക്റ്റിവിറ്റിയും ക്വാണ്ടം സുരക്ഷയും ഇതിനുപയോഗിക്കാം. ഇതിലൂടെ വലിയ നഗരങ്ങൾക്കു പുറത്തും വേഗത്തിലും സുരക്ഷിതമായും ആവശ്യാനുസരണം കൂടുതൽ ആളുകളിലേക്കെത്തുന്ന രീതിയിലും രോഗനിർണയം നടത്താനാകും. ചിപ്പുകൾ മുതൽ സമ്പൂർണ സംവിധാനങ്ങൾ വരെയുള്ള ബുദ്ധിമാനായ, സുരക്ഷിതമായ റേഡിയോ ആക്സസ് നെറ്റ്‌വർക്കുകളെക്കുറിച്ച് സിഗ്നൽചിപ്പ് ഇന്നൊവേഷൻസിലെ ഹിമാംഷു ഖസ്നിസ് സംസാരിച്ചു. തദ്ദേശീയ റേഡിയോ ആക്സസ് നെറ്റ്‌വർക്ക് ചിപ്പുകളും സംവിധാനങ്ങളും, നിർമിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് ശൃംഖലയുടെ പ്രവർത്തനം മെച്ചപ്പെടുത്തലും സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ക്രമീകരിക്കലും, നൂതന സുരക്ഷയും ക്വാണ്ടം ആക്രമണങ്ങളെ ചെറുക്കുന്ന സുരക്ഷയും അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചു. രാജ്യത്ത് വികസിപ്പിച്ച ചിപ്‌സെറ്റുകൾക്കും റേഡിയോ യൂണിറ്റുകൾക്കും ബേസ് സ്റ്റേഷൻ സംവിധാനങ്ങൾക്കും ഇന്ത്യയുടെ ടെലികോം സാങ്കേതികമേഖലയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിലുള്ള പങ്കും വിശദീകരിച്ചു. തുടർന്ന് നടന്ന പാനൽ ചർച്ചയിൽ കാൺപുർ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജിയിലെ പ്രൊഫസർ രോഹിത് ബുധിരാജ, ഡൽഹി ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജിയിലെ പ്രൊഫസർ ഭാസ്കർ കൻസേരി, എച്ച്.എഫ്.സി.എൽ. സീനിയർ മാനേജർ സോണാലി ഗർഗ്, റിലയൻസ് ജിയോ ചീഫ് റവന്യൂ ഓഫീസർ ഡോ. രവി പ്രകാശ് ഗാന്ധി, ഭാരത് ആറാംതലമുറ അലയൻസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ രാജേഷ് കുമാർ പഥക് എന്നിവർ പങ്കെടുത്തു. സെന്റർ ഫോർ ഡെവലപ്മെന്റ് ഓഫ് ടെലിമാറ്റിക്സ് ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസർ ഡോ. രാജ്കുമാർ ഉപാധ്യായ ചർച്ച നയിച്ചു. ബുദ്ധിമാനായ ശൃംഖലകൾ, ക്വാണ്ടം ആശയവിനിമയം, സൈബർ സുരക്ഷ, തദ്ദേശീയ ടെലികോം സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെ വികസനവും ഉപയോഗവും എന്നിവയിൽ വിദഗ്ധർ അഭിപ്രായങ്ങൾ പങ്കുവച്ചു.

ആറാംതലമുറ മുതൽ ഗ്രാമങ്ങളിലെ സേവനങ്ങൾ വരെ

ബുദ്ധിമാനായതും ക്വാണ്ടം സുരക്ഷയുള്ളതുമായ ശൃംഖലകൾക്കായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ദീർഘകാല കാഴ്ചപ്പാടും സമ്മേളനം ചർച്ച ചെയ്തു. അനുബന്ധ കാഴ്ചപ്പാട് രേഖയിൽ തദ്ദേശീയ ആറാംതലമുറ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ, നിർമിതബുദ്ധി അടിസ്ഥാനമാക്കിയ ശൃംഖലകൾ, നിർമിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചുള്ള സൈബർ പ്രതിരോധം എന്നിവ മുൻഗണനാ മേഖലകളായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ദേശീയതലത്തിലുള്ള ക്വാണ്ടം സുരക്ഷിത മുഖ്യ ആശയവിനിമയ ശൃംഖല, ആരെയും ഒന്നിനെയും മുൻകൂട്ടി വിശ്വസിക്കാതെ ഓരോ പ്രവേശനവും പരിശോധിക്കുന്ന സുരക്ഷാരീതി, സൈബർ ആക്രമണങ്ങളെ അതിജീവിക്കാനുള്ള ശേഷി, നൈപുണ്യവികസനം എന്നിവയും ഇതിലുൾപ്പെടുന്നു. ഗവേഷണം, പരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾ, വ്യവസായം, വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിന്യാസം എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തണമെന്നും രേഖ ആവശ്യപ്പെട്ടു. പ്രത്യേക സമ്മേളനത്തിനു പുറമേ സാങ്കേതികവിദ്യാ പ്രദർശനങ്ങളിലും പൊതുജനങ്ങളിലേക്ക് സേവനങ്ങൾ പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന സ്റ്റാളുകളിലും ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ വകുപ്പ് പങ്കെടുത്തു. വിഷയാധിഷ്ഠിത സ്റ്റാളിൽ സി-ഡോട്ടും ഭാരത് സഞ്ചാർ നിഗം ലിമിറ്റഡും ചേർന്ന് ക്വാണ്ടം ആശയവിനിമയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാങ്കേതികവിദ്യകളും നിർണായക സാഹചര്യങ്ങളിൽ ആശയവിനിമയം ഉറപ്പാക്കുന്ന സേവനങ്ങൾക്കായുള്ള പരിഹാരങ്ങളും പ്രദർശിപ്പിച്ചു. മന്ത്രാലയങ്ങളുടെയും വകുപ്പുകളുടെയും പൊതുജന സമ്പർക്ക സ്റ്റാളിൽ സഞ്ചാർ സാഥി, സമൃദ്ധ് ഗ്രാം സംരംഭങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു. ഇവയുടെ പൊതുജനങ്ങൾക്കുള്ള ഉപയോഗവും സാമൂഹിക പ്രസക്തിയും വിശദീകരിച്ചു. സമ്മേളനത്തിലെ 12 വിഷയമേഖലകളിലും പ്രയോഗത്തിന് സജ്ജമായ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ ഡീപ് ടെക് സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക് പ്രത്യേക ഇടങ്ങളും ഒരുക്കിയിരുന്നു. എസ്റ്റിക് 2025ൽ ഡിജിറ്റൽ ആശയവിനിമയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സമ്മേളനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയതിന്റെ തുടർച്ചയായാണ് ഇത്തവണയും വകുപ്പിന്റെ പങ്കാളിത്തം. തദ്ദേശീയ ടെലികോം നവീകരണം, അടുത്ത തലമുറ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ, ഇന്ത്യയുടെ ഭാവി ടെലികോം മേഖല എന്നിവ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാൻ വ്യവസായം, അക്കാദമിക മേഖല, ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള സഹകരണം ഈ ഇടപെടലുകളിലൂടെ വകുപ്പ് പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.

ശാസ്ത്രവും വ്യവസായവും കൈകോർക്കുന്ന ദേശീയ വേദി

സർഗാത്മക മനസ്സുകൾ, ശാസ്ത്രത്തിന് ഉത്തേജനം, സാങ്കേതികവിദ്യകൾക്ക് കരുത്ത് എന്ന പ്രമേയത്തിലാണ് എസ്റ്റിക് 2026 നടക്കുന്നത്. കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ മുഖ്യ ശാസ്ത്ര ഉപദേഷ്ടാവിന്റെ ഓഫീസിന്റെ മാർഗനിർദേശത്തിൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് സയന്റിഫിക് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ചാണ് സംഘാടകർ. സി.എസ്.ഐ.ആറിനു കീഴിലെ നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ ഇന്റർഡിസിപ്ലിനറി സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി സംഘാടന പങ്കാളിയാണ്. ഒക്ടോബർ 27ന് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയാണ് സമ്മേളനം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. സർക്കാർ, അക്കാദമിക മേഖല, ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ, വ്യവസായം, ഡീപ് ടെക് സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ, ശാസ്ത്രസമൂഹം എന്നിവയിലെ പങ്കാളികൾ സമ്മേളനത്തിൽ ഒത്തുചേരുന്നു. പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകളും 2047ലെ വികസിത ഭാരതത്തിനായി അവയ്ക്ക് നൽകാനാകുന്ന സംഭാവനകളുമാണ് ചർച്ച ചെയ്യുന്നത്. പൊതുസമ്മേളന പ്രഭാഷണങ്ങൾ, 12 വിഷയാധിഷ്ഠിത സാങ്കേതിക സമ്മേളനങ്ങൾ, പാനൽ ചർച്ചകൾ, ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക രംഗത്തെ പ്രമുഖരുടെയും സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളുടെയും അവതരണങ്ങൾ, പ്രദർശനങ്ങൾ, പോസ്റ്റർ അവതരണങ്ങൾ എന്നിവ പരിപാടിയിലുണ്ട്. വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങൾ തമ്മിലും വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങളും സർക്കാരും തമ്മിലുമുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചകളും നടക്കുന്നു. നൂതന ഉൽപ്പാദനരീതികൾ, ഊർജ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ, സിന്തറ്റിക് ബയോളജി, സമുദ്ര-നാവിക സാങ്കേതികവിദ്യകൾ, ബുദ്ധിമാനായ ശൃംഖലകളും ക്വാണ്ടം ആശയവിനിമയവും, അർധചാലകങ്ങൾ, കാർഷിക സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവയാണ് വിഷയമേഖലകളിൽ ചിലത്. പുതിയ ഉള്ളടക്കം സൃഷ്ടിക്കുന്നതും സ്വയം പ്രവർത്തിക്കുന്നതുമായ നിർമിതബുദ്ധി, റോബോട്ടിക്സ്, നൂതന ആരോഗ്യപരിചരണം, ഉപയോക്താവിന് ഒരു അനുഭവത്തിൽ നേരിട്ട് മുഴുകിയിരിക്കുന്ന പ്രതീതി നൽകുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യകൾ, ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്രം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. നൊബേൽ സമ്മാനജേതാക്കളായ പ്രൊഫസർ യോവാകിം ഫ്രാങ്ക്, സർ റിച്ചാർഡ് ജെ. റോബർട്സ്, പ്രൊഫസർ കോസ്റ്റ്യ നോവോസെലോവ് എന്നിവരും ഇന്ത്യയിലെയും വിദേശത്തെയും പ്രമുഖ ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക വിദഗ്ധരും സമ്മേളനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കാനും പുതിയ ശാസ്ത്ര മുൻഗണനകൾ കണ്ടെത്താനും ഗവേഷണം, വ്യവസായം, സർക്കാർ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്താനുമുള്ള ദേശീയ വേദിയായാണ് എസ്റ്റിക് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

.

.