ഇൻഡോർ, 2026 ഒക്ടോബർ 27 –
മധ്യപ്രദേശിലെ ഇൻഡോർ നഗരത്തിൽ ശബ്ദമലിനീകരണം നിയന്ത്രിക്കാൻ ഓരോ വാർഡിലും രണ്ട് സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരെ നിയോഗിക്കണമെന്ന് മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. 2026 ഒക്ടോബർ 26നാണ് ജസ്റ്റിസ് സുബോധ് അഭ്യങ്കർ, ജസ്റ്റിസ് ജയ് കുമാർ പിള്ളൈ എന്നിവരടങ്ങിയ ഇൻഡോർ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് നിർണായക നിർദേശങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിച്ചത്. സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനായ അമിതാഭ് ഉപാധ്യായ മധ്യപ്രദേശ് സർക്കാരിനെതിരെ സമർപ്പിച്ച പൊതുതാൽപര്യ ഹർജിയിലാണ് നടപടി. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ അഭിനവ് ധനോദ്കർ, സംസ്ഥാന സർക്കാരിനുവേണ്ടി ഗവൺമെന്റ് അഭിഭാഷകൻ പ്രദ്യുമ്ന കിബെ, മധ്യപ്രദേശ് മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡിനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ ഋഷഭ് സിങ് ചൗഹാൻ എന്നിവർ ഹാജരായി. നഗരത്തിലെ എല്ലാ പൊലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിലും ശബ്ദത്തിന്റെ തീവ്രത അളക്കാനുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കണമെന്നും ശബ്ദമലിനീകരണ പരാതികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ഫോൺ നമ്പറുകൾ പരസ്യപ്പെടുത്തണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു. നഗരസഭയുടെ മാലിന്യശേഖരണ വാഹനങ്ങളിൽനിന്നുള്ള ശബ്ദം അനുവദനീയമായ പരിധിയിലേക്ക് കുറയ്ക്കണമെന്നും ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഓരോ വാർഡിലും രണ്ട് സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ ശബ്ദമലിനീകരണം പൊലീസിനെ അറിയിക്കണം
ഇൻഡോർ നഗരത്തിലെ ഓരോ പൊലീസ് സ്റ്റേഷൻ പരിധിയിലുമുള്ള എല്ലാ വാർഡുകളിൽനിന്നും രണ്ട് സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരെ വീതം നിയോഗിക്കാനാണ് ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചത്. ബന്ധപ്പെട്ട പൊലീസ് സ്റ്റേഷനിലെ സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർക്കാണ് ഇവരെ നിയോഗിക്കാനുള്ള ചുമതല. പ്രദേശത്ത് അമിത ശബ്ദമുണ്ടാക്കുന്ന വ്യക്തികളെയോ വാഹനങ്ങളെയോ കണ്ടെത്തിയാൽ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ ഉടൻ പൊലീസിനെ അറിയിക്കണം. ആവശ്യമെങ്കിൽ മൊബൈൽ ഫോണിൽ സംഭവത്തിന്റെ ദൃശ്യങ്ങൾ പകർത്തുകയും ചെയ്യാം. നേരിട്ട് പൊലീസിൽ പരാതി നൽകാൻ മടിക്കുന്ന പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ഈ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരെ സമീപിക്കാം. ഇവരിൽനിന്ന് പരാതി ലഭിച്ചാൽ പൊലീസ് നിയമപ്രകാരം വേഗത്തിൽ നടപടി സ്വീകരിക്കണമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
എല്ലാ പൊലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിലും ശബ്ദം അളക്കാനുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ നൽകണം
ശബ്ദമലിനീകരണം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും അവ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കുന്നില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. വാദത്തിനിടെ ഖജ്രാന അസിസ്റ്റന്റ് പൊലീസ് കമ്മീഷണർ ആശിഷ് പട്ടേൽ ശബ്ദത്തിന്റെ തീവ്രത അളക്കാനുള്ള ഉപകരണം കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലെ ശബ്ദം അളക്കുന്നതിനോ നിയമലംഘകർക്കെതിരെ നടപടിയെടുക്കുന്നതിനോ ഈ ഉപകരണം ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. പരാതികൾ അന്വേഷിക്കാൻ നേരിട്ട് പോകുന്ന പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ കൈവശമാണ് ഇത്തരം ഉപകരണങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കേണ്ടതെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. ഇൻഡോറിലെ എല്ലാ പൊലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിലും ആവശ്യമായ ഉപകരണങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കണമെന്നും ശബ്ദമലിനീകരണ പരാതികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ബന്ധപ്പെടേണ്ട നമ്പറുകൾ പത്രങ്ങളിലും ഇൻഡോർ പൊലീസിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റിലും പ്രസിദ്ധീകരിക്കണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു.
നവരാത്രി, ദസറ ആഘോഷങ്ങളിൽ അമിത ശബ്ദം നിയന്ത്രിക്കാൻ പൊലീസിന് കഴിഞ്ഞില്ലെന്ന് കോടതി
നവരാത്രി, ദസറ ആഘോഷങ്ങളുടെ സമയത്ത് ഇൻഡോർ നഗരത്തിലുണ്ടായ അമിത ശബ്ദമലിനീകരണത്തെക്കുറിച്ച് ഹൈക്കോടതി കടുത്ത ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു. നഗരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിയന്ത്രണമില്ലാതെ ശബ്ദമുണ്ടായിട്ടും അത് തടയാൻ പൊലീസിന് ഫലപ്രദമായി കഴിഞ്ഞില്ലെന്ന് ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു. ഉത്സവകാലത്ത് നഗരവാസികൾക്ക് സഹിക്കേണ്ടിവന്ന ശബ്ദമലിനീകരണത്തെക്കുറിച്ച് ലഭിച്ച പരാതികളുടെ വിശദാംശങ്ങൾ കോടതിയിൽ സമർപ്പിക്കണം. പൊതുജനങ്ങളിൽനിന്ന് ലഭിച്ച പരാതികൾക്കൊപ്പം പൊലീസ് സ്വമേധയാ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കേസുകളുടെയും വിവരങ്ങൾ ഹാജരാക്കണം. നിയമലംഘനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനും നടപടി സ്വീകരിക്കുന്നതിനും പൊലീസ് കൂടുതൽ സജീവമായി ഇടപെടേണ്ടതുണ്ടെന്നാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്.
നിശ്ശബ്ദ മേഖലകളുടെ പൂർണ പട്ടിക പ്രസിദ്ധീകരിക്കാത്തതിൽ സർക്കാരിന് വിമർശനം
ഇൻഡോർ നഗരത്തിലെ നിശ്ശബ്ദ മേഖലകളുടെ പട്ടിക വ്യാപകമായി പ്രചരിക്കുന്ന ദിനപത്രങ്ങളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കണമെന്ന് 2026 സെപ്റ്റംബർ 24ന് ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ നിർദേശം ശരിയായ രീതിയിൽ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ലെന്ന് പുതിയ വാദത്തിനിടെ കോടതി കണ്ടെത്തി. നിശ്ശബ്ദ മേഖലകളെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുള്ള ചില പത്രവാർത്തകളുടെ ഭാഗങ്ങളാണ് സർക്കാർ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കിയത്. ഇത് മുൻ ഉത്തരവിന്റെ മതിയായ അനുസരണമല്ലെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. നിശ്ശബ്ദ മേഖലകളുടെ പൂർണ പട്ടിക പ്രസിദ്ധീകരിക്കണമെന്നും പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടാത്ത പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളെക്കുറിച്ച് പൊതുജനങ്ങളിൽനിന്ന് നിർദേശങ്ങൾ ക്ഷണിക്കണമെന്നും കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. ആശുപത്രികൾ, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ ശബ്ദനിയന്ത്രണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ ഫലപ്രദമായി നടപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും കേസിൽ ഉയർന്നുവന്നു.
മാലിന്യശേഖരണ വാഹനങ്ങളിലെ ഉച്ചഭാഷിണികളുടെ ശബ്ദം കുറയ്ക്കണമെന്ന് നഗരസഭയ്ക്ക് ഉത്തരവ്
ഇൻഡോർ നഗരസഭയുടെ മാലിന്യശേഖരണ വാഹനങ്ങളിൽനിന്നുള്ള അമിത ശബ്ദവും ഹൈക്കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടു. വാഹനങ്ങളുടെ വരവ് അറിയിക്കേണ്ടത് ആവശ്യമാണെങ്കിലും അതിനായി നിയമം അനുവദിക്കുന്ന ശബ്ദപരിധി ലംഘിക്കാനാവില്ലെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. ഉച്ചഭാഷിണികളുടെ ശബ്ദം അനുവദനീയമായ ഡെസിബെൽ പരിധിയിലേക്ക് കുറയ്ക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ നിലവിലുള്ള ശബ്ദത്തിന്റെ 25 ശതമാനത്തിൽ കവിയാത്ത നിലയിലേക്ക് കുറയ്ക്കണമെന്നാണ് നിർദേശം. അതായത് ഈ രണ്ടാമത്തെ മാർഗം സ്വീകരിച്ചാൽ നിലവിലെ ശബ്ദത്തിൽ കുറഞ്ഞത് 75 ശതമാനം കുറവ് വരുത്തേണ്ടിവരും.
സമാധാനമായി ഉറങ്ങാനുള്ള അവകാശം ലംഘിക്കപ്പെടുന്നുവെന്ന് ഹർജിക്കാരൻ
ഇൻഡോർ നഗരത്തിൽ നിയന്ത്രണമില്ലാതെ തുടരുന്ന ശബ്ദമലിനീകരണം ഭരണഘടനയുടെ 21-ാം അനുച്ഛേദം ഉറപ്പുനൽകുന്ന ജീവിക്കാനുള്ള മൗലികാവകാശത്തെ ബാധിക്കുന്നുവെന്ന് ആരോപിച്ചാണ് അമിതാഭ് ഉപാധ്യായ പൊതുതാൽപര്യ ഹർജി സമർപ്പിച്ചത്. സമാധാനമായി ഉറങ്ങാനുള്ള അവകാശവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നതായി ഹർജിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഉച്ചഭാഷിണികളും ഡിജെ സംവിധാനങ്ങളും മതപരമായ പരിപാടികളും ഘോഷയാത്രകളും വിവാഹാഘോഷങ്ങളും നഗരത്തിൽ അമിത ശബ്ദത്തിന് കാരണമാകുന്നതായാണ് പരാതി. രാവിലെ ആറുമണി മുതൽ അർധരാത്രിവരെയും ചിലപ്പോൾ അതിനുശേഷവും ഉച്ചഭാഷിണികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെന്നും ആരോപിച്ചു. പ്രായമായവർ, കുട്ടികൾ, ദീർഘകാല രോഗങ്ങളുള്ളവർ എന്നിവർക്ക് അമിത ശബ്ദം കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കുന്നതായും ഹർജിക്കാരൻ വ്യക്തമാക്കി.
ശബ്ദനിയന്ത്രണ നിയമങ്ങൾ കർശനമായി നടപ്പാക്കണമെന്ന് മുൻ ഉത്തരവിലും നിർദേശം
2023ൽ സമർപ്പിച്ച പൊതുതാൽപര്യ ഹർജിയിൽ നേരത്തേ നടന്ന വാദങ്ങളിലും ശബ്ദമലിനീകരണത്തിനെതിരെ ഹൈക്കോടതി ശക്തമായ നിലപാട് സ്വീകരിച്ചിരുന്നു. 2026 സെപ്റ്റംബർ 24ലെ ഉത്തരവിൽ ശബ്ദമലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ചട്ടങ്ങൾ, 2000, മധ്യപ്രദേശ് കോലാഹൽ നിയന്ത്രൺ അധിനിയം, 1985 എന്നിവ കർശനമായി നടപ്പാക്കണമെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചു. നഗരത്തിലെ യഥാർഥ ശബ്ദമലിനീകരണ സാഹചര്യം അധികൃതർ സമർപ്പിച്ച റിപ്പോർട്ടുകളേക്കാൾ ഗുരുതരമാണെന്നും ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചിരുന്നു. ജഡ്ജിമാർ കോടതിയിൽനിന്ന് താമസസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങുമ്പോൾ പോലും വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ അമിത ശബ്ദം നേരിട്ട് അനുഭവപ്പെട്ടതായി മുൻ ഉത്തരവിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് പുതിയ ഉത്തരവിലൂടെ വാർഡ് തലത്തിൽ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരെ നിയോഗിക്കുന്നതടക്കമുള്ള കൂടുതൽ നടപടികൾ നിർദേശിച്ചത്.
മൂന്നാഴ്ചയ്ക്കകം നടപടി റിപ്പോർട്ട്; നവംബർ 23 മുതൽ വീണ്ടും വാദം
2026 ഒക്ടോബർ 26ലെ ഉത്തരവിലൂടെ ശബ്ദമലിനീകരണ പരാതികൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനും പൊലീസിനെ അറിയിക്കുന്നതിനും വാർഡ് തലത്തിൽ പുതിയ സംവിധാനം ഏർപ്പെടുത്താൻ ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചു. പൊലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിൽ ശബ്ദമാപിനികൾ ലഭ്യമാക്കൽ, പരാതികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ഫോൺ നമ്പറുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കൽ, നിശ്ശബ്ദ മേഖലകളുടെ പട്ടിക പുറത്തുവിടൽ, മാലിന്യശേഖരണ വാഹനങ്ങളുടെ ശബ്ദം നിയന്ത്രിക്കൽ തുടങ്ങിയ നടപടികളും നടപ്പാക്കണം. ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികൾ മൂന്നാഴ്ചയ്ക്കകം ഉത്തരവ് നടപ്പാക്കിയതിന്റെ റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കണം. കേസ് 2026 നവംബർ 23ന് ആരംഭിക്കുന്ന ആഴ്ചയിൽ വീണ്ടും പരിഗണിക്കും. നിലവിൽ ഹർജിയിൽ അന്തിമ തീർപ്പ് പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കിയതിന്റെ പുരോഗതിയാണ് തുടർന്നുള്ള വാദത്തിൽ പരിശോധിക്കുക.
ഇൻഡോറിലെ ശബ്ദമലിനീകരണ നിയന്ത്രണത്തിന് പൊതുജന പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കുന്ന പുതിയ സംവിധാനം
ഹൈക്കോടതിയുടെ ഉത്തരവ് ഇൻഡോർ നഗരത്തിലെ ശബ്ദമലിനീകരണ നിയന്ത്രണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പൊലീസിനൊപ്പം പൊതുജനങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തവും ഉറപ്പാക്കുന്നു. നിയമപരമായി നിലവിലുള്ള ശബ്ദനിയന്ത്രണ ചട്ടങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള ഭരണപരമായ നിർദേശങ്ങളാണ് കോടതി നൽകിയിരിക്കുന്നത്. സാമൂഹിക തലത്തിൽ നേരിട്ട് പൊലീസിൽ പരാതി നൽകാൻ മടിക്കുന്നവർക്ക് വാർഡിലെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരിലൂടെ നിയമലംഘനങ്ങൾ അറിയിക്കാനുള്ള അവസരമുണ്ടാകും. ജുഡീഷ്യറിയുടെ തലത്തിൽ ഉത്തരവുകൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ അവ നടപ്പാക്കുന്നുണ്ടെന്ന് പരിശോധിക്കാനും ഹൈക്കോടതി തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്. മധ്യപ്രദേശിലെ മറ്റ് നഗരങ്ങളിലേക്കും ഈ സംവിധാനം വ്യാപിപ്പിക്കണമെന്ന പൊതുനിർദേശം നിലവിലെ ഉത്തരവിൽ നൽകിയിട്ടില്ല. ഇൻഡോറിൽ നിർദേശങ്ങൾ എത്രത്തോളം ഫലപ്രദമായി നടപ്പാക്കുന്നുവെന്നത് തുടർന്നുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളിലൂടെ വ്യക്തമാകും.