ഭുവനേശ്വർ (ഒഡീഷ)  / 2026  / ഒക്ടോബർ 24

രണ്ടാമത് ദേശീയ നഗരവികസന സമ്മേളനത്തിന് ഒഡീഷയിലെ ഭുവനേശ്വറിൽ തുടക്കമായി. കേന്ദ്ര ഭവന–നഗരകാര്യ സഹമന്ത്രി തോഖൻ സാഹു ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. ഒക്ടോബർ 24, 25 തീയതികളിൽ നടക്കുന്ന സമ്മേളനം കേന്ദ്ര ഭവന–നഗരകാര്യ മന്ത്രാലയമാണ് സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. ഒഡീഷ സർക്കാരിന്റെ പിന്തുണയോടെയാണ് പരിപാടി. നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അർബൻ അഫയേഴ്സ് വിജ്ഞാന പങ്കാളിയാണ്. ഹൗസിങ് ആൻഡ് അർബൻ ഡെവലപ്മെന്റ് കോർപ്പറേഷൻ ലിമിറ്റഡും നാഷണൽ ബിൽഡിങ്സ് കൺസ്ട്രക്ഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ലിമിറ്റഡുമാണ് പ്രധാന പ്രായോജകർ. ‘നഗരങ്ങളുടെ മുന്നേറ്റം: നഗര സംവിധാനങ്ങളും പരിഹാരങ്ങളും സേവനവിതരണവും പുനർവിചിന്തനം ചെയ്യാം’ എന്നതാണ് സമ്മേളനത്തിന്റെ പ്രമേയം. നഗരവികസന മന്ത്രിമാർ, മേയർമാർ, നഗര തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും നഗരവികസന അതോറിറ്റികളുടെയും പ്രതിനിധികൾ എന്നിവർ പങ്കെടുക്കുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ–ഗവേഷണ രംഗം, വ്യവസായം, പൗരസമൂഹം, നഗരവികസനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റു മേഖലകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽനിന്നുള്ളവരും വേദിയിലുണ്ട്. ആകെ 1,200-ലേറെ പേരാണ് പങ്കെടുക്കുന്നത്. നഗരങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്ന രീതി നിർണയിക്കുന്ന സംവിധാനങ്ങളും സ്ഥാപനങ്ങളും പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുന്ന രീതികളും പുതുക്കി ആലോചിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. ആദ്യദിനം ഏഴ് പ്രധാന വിഷയങ്ങളിൽ ചർച്ച നടന്നു. നഗരങ്ങളെ ആസൂത്രണം ചെയ്യുകയും ഭരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സംവിധാനങ്ങൾ, താഴെത്തട്ടിൽ നടപ്പാക്കുന്ന പരിഹാരങ്ങൾ, ജനങ്ങളിലേക്ക് ഒടുവിൽ സേവനങ്ങൾ എത്തുന്ന രീതി എന്നീ മൂന്നു കാര്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കണമെന്ന് തോഖൻ സാഹു പറഞ്ഞു. ഒക്ടോബർ 24-ന് വൈകിട്ട് 7.17-നാണ് ഡൽഹിയിലെ പ്രസ് ഇൻഫർമേഷൻ ബ്യൂറോ സമ്മേളനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അറിയിപ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.

വളരുന്ന നഗരങ്ങൾ; ആസൂത്രണത്തിനും പൊതുഗതാഗതത്തിനും ഊന്നൽ

ഉദ്ഘാടനച്ചടങ്ങിൽ നിലവിളക്ക് തെളിയിച്ച തോഖൻ സാഹു, ഇന്ത്യയിൽ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന നഗര പരിവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചു. 2011-ൽ ഏകദേശം 37.7 കോടിയായിരുന്ന നഗരജനസംഖ്യ ഇപ്പോൾ 50 കോടിയോളമായി. 2036-ഓടെ ഇത് 60 കോടിയിലെത്തുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ നൂറാം വാർഷികമാകുമ്പോൾ ഇന്ത്യക്കാരിൽ ഏതാണ്ട് രണ്ടിലൊരാൾ നഗരത്തിലായിരിക്കും താമസിക്കുക. പ്രധാനമന്ത്രി ആവാസ് യോജന, അമൃത്, സ്വച്ഛ് ഭാരത് മിഷൻ, പ്രധാനമന്ത്രി സ്വനിധി, ദീൻദയാൽ അന്ത്യോദയ യോജന–ദേശീയ നഗര ഉപജീവന ദൗത്യം, സ്മാർട്ട് സിറ്റീസ് മിഷൻ എന്നിവ നഗരവികസനത്തിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിന് ശക്തമായ അടിത്തറ ഒരുക്കിയതായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. വികസിത് ഭാരത് 2047-ലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ യാത്രയിൽ ഒഡീഷയെ പ്രധാന വളർച്ചാകേന്ദ്രമാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യമെന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി മോഹൻ ചരൺ മാജി പറഞ്ഞു. സമൃദ്ധ ഒഡീഷ, വികസിത് ഭാരത് 2047 എന്നീ കാഴ്ചപ്പാടുകളിലൂടെ ആസൂത്രിത നഗരവൽക്കരണത്തിന്റെയും ആധുനിക അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളുടെയും സുസ്ഥിര ഗതാഗതത്തിന്റെയും പുതിയ കാലത്തേക്ക് സംസ്ഥാനം നീങ്ങുകയാണ്. 2036-ഓടെ 500 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയാകാനുള്ള ശ്രമത്തിൽ എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന, സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന, ജനങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്ന നഗരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനാണ് ശ്രദ്ധ. ആമ ബസ് സർവീസുകളുടെ വ്യാപനം, വൈദ്യുത ബസുകളുടെ വരവ്, ഭുവനേശ്വർ–കട്ടക്ക്–പുരി–പാരദീപ് സാമ്പത്തിക മേഖലയുടെ വികസനം എന്നിവ ശുദ്ധമായ ഗതാഗതത്തിനും മെച്ചപ്പെട്ട നഗരസൗകര്യങ്ങൾക്കും ജനങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരം ഉയർത്തുന്നതിനുമുള്ള പ്രതിബദ്ധത കാണിക്കുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്കൊപ്പം എല്ലാവർക്കും സുരക്ഷിതവും എളുപ്പത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാവുന്നതും താമസിക്കാൻ അനുയോജ്യവുമായ നഗരങ്ങളാണ് ഒരുക്കുന്നത്. നഗരഗതാഗതം മാറ്റിയെടുക്കാൻ ‘എട്ട് എസ്’ സമീപനമാണ് പിന്തുടരുന്നതെന്ന് ഒഡീഷ ചീഫ് സെക്രട്ടറി അനു ഗാർഗ് പറഞ്ഞു. സേവനം ലഭിക്കാനുള്ള സൗകര്യവും വിശ്വാസ്യതയും, സ്മാർട്ട് ഗതാഗതം, സുസ്ഥിരത, സംവിധാനങ്ങൾ, സുരക്ഷ, തടസ്സമില്ലാത്ത യാത്ര, സമാവേശവും തുല്യാവസരവും, സംതൃപ്തി എന്നിവയാണ് ഇതിലെ ഘടകങ്ങൾ. എട്ട് നഗരങ്ങളിലായി ഏകദേശം 800 ബസുകൾ സർവീസ് നടത്തുന്ന ക്യാപിറ്റൽ റീജിയൻ അർബൻ ട്രാൻസ്പോർട്ട് പൊതുഗതാഗതം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ്. ഡിജിറ്റൽ ടിക്കറ്റിങ്, വനിതാ ഡ്രൈവർമാരുടെ കൂടുതൽ പങ്കാളിത്തം, യാത്രക്കാർക്ക് മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. വൈദ്യുത വാഹനങ്ങൾക്കുള്ള അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളും വികസിപ്പിക്കുന്നു. പൊതുഗതാഗതം കൂടുതൽ സുരക്ഷിതവും സാങ്കേതികമികവുള്ളതും എല്ലാവർക്കും ലഭ്യവുമാക്കുന്ന സംയോജിതവും സുസ്ഥിരവുമായ സംവിധാനമാണ് ലക്ഷ്യം. നഗര സംവിധാനങ്ങളെ പുതുക്കി ആലോചിക്കാനും നൂതന പരിഹാരങ്ങൾ കൂട്ടായി വികസിപ്പിക്കാനും സേവനവിതരണം ശക്തിപ്പെടുത്താനുമുള്ള അവസരമാണിതെന്ന് നഗരവികസന വകുപ്പ് സെക്രട്ടറി സതേന്ദ്ര സിങ് പറഞ്ഞു. നഗരങ്ങളെ കൂടുതൽ താമസയോഗ്യവും എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതും പ്രതിസന്ധികളെ നേരിടാൻ ശേഷിയുള്ളതും ഭാവിക്ക് സജ്ജവുമാക്കണം. സ്വച്ഛ് ഭാരത് മിഷൻ, അമൃത്, എല്ലാവർക്കും ഭവനം, മെട്രോ റെയിൽ, പ്രധാനമന്ത്രി ഇ–ബസ് സേവ, പ്രധാനമന്ത്രി സ്വനിധി എന്നിവ സേവനങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്താനും ജനപങ്കാളിത്തം കൂട്ടാനും നഗരങ്ങളുടെ പ്രതിസന്ധി നേരിടാനുള്ള ശേഷി ശക്തിപ്പെടുത്താനും സഹായിക്കുന്നതായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഒരു ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ അർബൻ ചലഞ്ച് ഫണ്ട്, 5,000 കോടി രൂപയുടെ വായ്പാ തിരിച്ചടവ് ഉറപ്പുപദ്ധതി, പതിനാറാം ധനകാര്യ കമ്മീഷൻ ശുപാർശ ചെയ്ത 10,000 കോടി രൂപയുടെ നഗരവൽക്കരണ പ്രീമിയം ഗ്രാന്റ്, സാസ്കി പദ്ധതിയിലെ പരിഷ്കാരങ്ങൾ എന്നിവയും അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു. സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുമായുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് സ്ഥിരം സംവിധാനം വേണമെന്നും തുടർച്ചയായ സഹകരണം നിലനിർത്തണമെന്നും മുഖ്യപ്രഭാഷണം നടത്തിയ നിതി ആയോഗ് ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസർ അനുരാഗ് ജെയിൻ പറഞ്ഞു. വിപുലമായ പങ്കാളിത്തത്തിലൂടെയും കൂടിയാലോചനകളിലൂടെയുമാണ് വികസിത് ഭാരത് 2047 എന്ന കാഴ്ചപ്പാട് രൂപപ്പെട്ടത്. സാമൂഹിക–സാമ്പത്തിക വികസനത്തിന് നഗരങ്ങൾ നിർണായകമാണ്. 2047-ഓടെ ജനസംഖ്യയുടെ ഏതാണ്ട് 50 ശതമാനം നഗരങ്ങളിലായിരിക്കുമെന്നും മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉൽപാദനത്തിന്റെ ഏകദേശം 75 ശതമാനം നഗരങ്ങളിൽനിന്നാകുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. നിക്ഷേപം, സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സമയോചിതമായ പ്രവർത്തനം, ശേഷിവികസനം എന്നീ മൂന്ന് തൂണുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഏകോപിത നഗരാസൂത്രണം വേണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു. നന്ദിപ്രസംഗം നടത്തിയ ഒഡീഷ അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി ഉഷ പാധി, സമ്മേളനത്തിന് ആതിഥ്യം വഹിക്കാനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ നഗരവികസന പ്രവർത്തനങ്ങളും അനുഭവങ്ങളും അവതരിപ്പിക്കാനും ലഭിച്ച അവസരത്തിന് നന്ദി അറിയിച്ചു. നഗരവികസന രംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നവർക്കും ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റു വിഭാഗങ്ങൾക്കും ഒഡീഷയുടെ ശ്രമങ്ങളിൽനിന്ന് കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും പഠിക്കാനും സമ്മേളനം അവസരമൊരുക്കിയെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. കേന്ദ്ര സഹമന്ത്രി, ഒഡീഷ മുഖ്യമന്ത്രി, മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർ, സംസ്ഥാന കമ്മീഷണർമാർ, സമ്മേളനം സംഘടിപ്പിക്കാൻ സഹകരിച്ച എല്ലാവർക്കും അവർ നന്ദി അറിയിച്ചു.

നിക്ഷേപം മുതൽ നഗരാസൂത്രണം വരെ; പുതിയ കൈപ്പുസ്തകങ്ങളും സംവിധാനങ്ങളും

ഉദ്ഘാടന പരിപാടിയിൽ നിരവധി സംരംഭങ്ങൾക്കും പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾക്കും തുടക്കമായി. ഹഡ്കോയുടെ ‘അർബൻ ഇൻവെസ്റ്റ് വിൻഡോ’ ജേണൽ പുറത്തിറക്കി. പദ്ധതികൾ വികസിപ്പിക്കാനും പ്രവർത്തനശേഷി വർധിപ്പിക്കാനും നിക്ഷേപം സ്വീകരിക്കാൻ തയ്യാറായ പദ്ധതികൾ രൂപപ്പെടുത്താനും സംസ്ഥാനങ്ങളെയും നഗര തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളെയും സഹായിക്കുന്ന സംവിധാനമാണ് അർബൻ ഇൻവെസ്റ്റ് വിൻഡോ. നഗരവികസന ലക്ഷ്യങ്ങളെ നടപ്പാക്കാവുന്ന പദ്ധതികളാക്കി മാറ്റാനും ജനങ്ങൾക്ക് നേരിട്ടുള്ള നേട്ടങ്ങൾ നൽകാനും മികച്ച പദ്ധതി തയ്യാറെടുപ്പും പുതിയ ധനസമാഹരണ രീതികളും ആവശ്യമാണ്. കേന്ദ്ര പൊതുജനാരോഗ്യ–പരിസ്ഥിതി എൻജിനീയറിങ് ഓർഗനൈസേഷനായ സി.പി.എച്ച്.ഇ.ഇ.ഒയ്ക്കുള്ള ‘സാമർഥ്യ’ പ്ലാറ്റ്ഫോമിനും തുടക്കമായി. ഖരമാലിന്യം, ഉപയോഗിച്ച വെള്ളം, ജലം എന്നീ മേഖലകളിലെ അറിവ് കൈകാര്യം ചെയ്യാനും ശേഷിവികസനത്തിനുമുള്ള സംയോജിത പോർട്ടലാണിത്. ‘അങ്കുർ കൈപ്പുസ്തകം: 2025–26-ലെ പ്രധാന നേട്ടങ്ങളും 2026–27-ലെ പരിഷ്കരണ മുൻഗണനകളും’ പുറത്തിറക്കി. അടൽ നെറ്റ്‌വർക്ക് ഫോർ നോളജ്, അർബനൈസേഷൻ ആൻഡ് റിഫോം എന്ന അങ്കുറിന്റെ പുരോഗതിയും ഫലങ്ങളുമാണ് ഇതിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. നഗരാസൂത്രണം, നഗരസഭാ ധനകാര്യം, സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ശേഷിവികസനം, സുജോഗ് വഴിയുള്ള ഡിജിറ്റൽ ഭരണം എന്നിവയിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളും കൈപ്പുസ്തകത്തിലുണ്ട്. ഒഡീഷ നഗരാസൂത്രണ കൈപ്പുസ്തകങ്ങളും പുറത്തിറക്കി. സംസ്ഥാന ഭവന–നഗരവികസന വകുപ്പിന്റെ ടൗൺ പ്ലാനിങ് ഡയറക്ടറേറ്റ്, നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അർബൻ അഫയേഴ്സുമായി ചേർന്നാണ് ഇവ തയ്യാറാക്കിയത്. നഗരാസൂത്രണ നടപടികളും ചട്ടങ്ങളും ലളിതമാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. കെട്ടിട പ്ലാനുകൾക്കും സ്ഥലവിന്യാസ പ്ലാനുകൾക്കും അനുമതി നേടുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ജനങ്ങൾക്ക് മാർഗനിർദേശം നൽകുകയും ചെയ്യും. ഒഡീഷയിലെ സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതും സ്വകാര്യ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതുമായ പൊതുഇടങ്ങൾക്കുള്ള ചട്ടക്കൂടും അവതരിപ്പിച്ചു. എല്ലാവർക്കും ഉപയോഗിക്കാവുന്നതും എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാവുന്നതും നന്നായി പരിപാലിക്കുന്നതുമായ പൊതുഇടങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കുകയാണ് നിർദേശിക്കപ്പെട്ട നയത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. വേണ്ടത്ര ഉപയോഗിക്കാത്ത സർക്കാർ–സ്ഥാപന ഭൂമി പൊതുഇടങ്ങളായി സജീവമാക്കുന്നതിലാണ് സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള പൊതുഇട നയം ശ്രദ്ധിക്കുന്നത്. ആസൂത്രണ ചട്ടങ്ങളും പ്രോത്സാഹനങ്ങളും വഴി സ്വകാര്യ വികസന പദ്ധതികളിൽ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് പ്രവേശിക്കാവുന്ന തുറന്ന ഇടങ്ങൾ, ഹരിതഭംഗിയുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ, സാമൂഹിക കൂട്ടായ്മകൾക്കുള്ള ഇടങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതാണ് സ്വകാര്യ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള പൊതുഇട നയം.

ഭവനപദ്ധതിക്കും മാലിന്യസംസ്കരണത്തിനും പുതിയ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ

പ്രധാനമന്ത്രി ആവാസ് യോജന–അർബൻ ഗുണഭോക്താക്കളുടെ ശബ്ദങ്ങളും അനുഭവങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ‘മേരാ ഘർ മേരാ അഭിമാൻ’ ഇ–പുസ്തകം പുറത്തിറക്കി. നിലവിലുള്ള മൊബൈൽ ആപ്പിന്റെ പുതുക്കിയ പതിപ്പായ പ്രധാനമന്ത്രി ആവാസ് യോജന–അർബൻ 2.0 മൊബൈൽ ആപ്പിന്റെ ഓൺലൈൻ ഉദ്ഘാടനവും നടന്നു. പ്രധാനമന്ത്രി ആവാസ് യോജന–അർബൻ പുരസ്കാരങ്ങൾ 2027-നുള്ള പ്രവർത്തന നടപടിക്രമവും പുറത്തിറക്കി. സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പ്രകടനം വിലയിരുത്താനുള്ള മാനദണ്ഡങ്ങളും ചട്ടക്കൂടും ഇതിലൂടെ നിശ്ചയിക്കും. നഗര ഭവനപദ്ധതികളുടെ നടത്തിപ്പ് കൂടുതൽ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും ശക്തിപ്പെടുത്താനും ഇത് സഹായിക്കും. നിർമാണ–പൊളിക്കൽ മാലിന്യസംസ്കരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിർദേശങ്ങളും നഗര തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കായി പുറത്തിറക്കി. 2016-ലെ ചട്ടങ്ങൾക്ക് പകരമായി വന്ന 2025-ലെ നിർമാണ–പൊളിക്കൽ മാലിന്യസംസ്കരണ ചട്ടങ്ങൾ എങ്ങനെ നടപ്പാക്കണമെന്നാണ് ഇതിൽ വിശദീകരിക്കുന്നത്. വസ്തുക്കൾ വീണ്ടും ഉപയോഗത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്ന ചാക്രിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥാ സമീപനമാണ് അടിസ്ഥാനം. ഉൽപാദകരുടെ വിപുലമായ ഉത്തരവാദിത്തം, നിർബന്ധമായ മാലിന്യസംസ്കരണ–വിനിയോഗ പദ്ധതികൾ, പുനഃചംക്രമണ ലക്ഷ്യങ്ങൾ, ചട്ടപാലനത്തിനുള്ള ഓൺലൈൻ പോർട്ടൽ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ‘എല്ലാവർക്കും മതിയായ ഭവനം’ എന്ന വിഷയത്തിലെ ഫലറിപ്പോർട്ടും പുറത്തിറക്കി. 2026-ലെ ലോക ആവാസദിനത്തിൽ നടന്ന സാങ്കേതിക ചർച്ചകളിലെ ആശയങ്ങളും ശുപാർശകളുമാണ് ഇതിൽ സമാഹരിച്ചിരിക്കുന്നത്. വാടകഭവനങ്ങളുടെ സാധ്യത എങ്ങനെ പ്രയോജനപ്പെടുത്താം, വീടുകളുടെ ആവശ്യവും ലഭ്യതയും തമ്മിലുള്ള വിടവ് കുറയ്ക്കാൻ എന്തെല്ലാം നിയന്ത്രണ നടപടികൾ സഹായിക്കും, പ്രതിസന്ധികളെ അതിജീവിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ചെലവുകുറഞ്ഞ വീടുകൾ കൂടുതൽ നിർമിക്കാൻ പ്രാദേശികവും തദ്ദേശീയവുമായ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കാം എന്നിവയാണ് ചർച്ച ചെയ്തത്. വലിയ അളവിൽ മാലിന്യം ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്നവർ ചട്ടങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള മാർഗനിർദേശ രേഖയും പുറത്തിറക്കി.

നടക്കാനുള്ള അവകാശം മുതൽ നഗരസഭാ നിയമം വരെ ഏഴ് ചർച്ചകൾ

ആദ്യദിനം ഏഴ് വിഷയങ്ങളിലാണ് സാങ്കേതിക ചർച്ചകൾ നടന്നത്. ‘നടക്കാനുള്ള അവകാശം’ എന്ന ചർച്ചയിൽ നഗരങ്ങളിലെ ദൈനംദിന പ്രശ്നമാണ് പരിഗണിച്ചത്. തുടർച്ചയായ നടപ്പാതകൾ, സുരക്ഷിതമായ സ്കൂൾ പരിസരങ്ങൾ, മെച്ചപ്പെട്ട റോഡ് മുറിച്ചുകടക്കൽ സൗകര്യങ്ങൾ, യാത്രയുടെ അവസാനഘട്ടത്തിലെത്താനുള്ള മികച്ച ബന്ധസൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ തെരുവുകൾ കൂടുതൽ സുരക്ഷിതവും എല്ലാവർക്കും ഉപയോഗിക്കാവുന്നതുമാക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്തു. ‘ജലം, മാലിന്യം, വിഭവങ്ങളുടെ കാര്യക്ഷമമായ ഉപയോഗം’ എന്ന ചർച്ചയിൽ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനപ്പുറം സേവനങ്ങളുടെ കാര്യക്ഷമത മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഉയർന്നു. ജലനഷ്ടം കുറയ്ക്കൽ, ശുദ്ധീകരിച്ച വെള്ളത്തിന്റെ പുനരുപയോഗം, മാലിന്യത്തിൽനിന്ന് മൂല്യമുള്ള വിഭവങ്ങൾ വീണ്ടെടുക്കൽ എന്നിവയ്ക്ക് ഊന്നൽ നൽകി. ‘താങ്ങാനാകുന്ന ചെലവിലുള്ള ഭവനം’ എന്ന ചർച്ചയിൽ വർധിച്ചുവരുന്ന വാടകവീടുകളുടെ ആവശ്യം പരിഗണിച്ചു. അനുമതി നടപടികൾ ലളിതമാക്കൽ, ഭൂമിയും ധനസഹായവും കൂടുതൽ എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാക്കൽ, കാലാവസ്ഥാ വെല്ലുവിളികളെ നേരിടാൻ കഴിയുന്ന ചെലവുകുറഞ്ഞ നിർമാണ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ കൂടുതൽ ഉപയോഗിക്കൽ എന്നിവയും ചർച്ചയായി. ‘സംയോജിത നഗരവികസനവും അടിസ്ഥാനസൗകര്യ പദ്ധതികളുടെ നടത്തിപ്പും’ എന്ന ചർച്ചയിൽ വിവിധ ഏജൻസികൾ തമ്മിലുള്ള മികച്ച ഏകോപനത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകി. അവശ്യസേവനങ്ങളുടെ സംയോജിത ആസൂത്രണവും ഭൂവിവര സംവിധാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പ്രവർത്തനവും വഴി ഒരേ ജോലി ആവർത്തിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കാനും നഗര അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളുടെ ആസൂത്രണവും നടത്തിപ്പും മെച്ചപ്പെടുത്താനും കഴിയുന്നതെങ്ങനെയെന്ന് പരിശോധിച്ചു. ‘നഗരസേവന വിതരണത്തിലെ പുതിയ സമീപനങ്ങൾ’ എന്ന ചർച്ചയിൽ നഗരസഭകൾക്ക് എങ്ങനെ മികച്ച സേവനം നൽകാനാകുമെന്നതായിരുന്നു പ്രധാന ചോദ്യം. സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചുമതലകൾ വ്യക്തമാക്കൽ, സാമ്പത്തികസ്ഥിതി ശക്തിപ്പെടുത്തൽ, സാധനങ്ങളും സേവനങ്ങളും വാങ്ങുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ പരിഷ്കരിക്കൽ, സാങ്കേതികശേഷി വർധിപ്പിക്കൽ, സ്വകാര്യമേഖലയുമായുള്ള പങ്കാളിത്തം എന്നിവ പരിശോധിച്ചു. ‘മാതൃകാ കെട്ടിടനിർമാണ ചട്ടങ്ങൾ’ എന്ന ചർച്ചയിൽ നിലവിലെ നിയന്ത്രണ ചട്ടക്കൂട് എങ്ങനെ പുതുക്കാമെന്ന് വിലയിരുത്തി. കെട്ടിടാനുമതി ലളിതമാക്കൽ, സുരക്ഷയും എല്ലാവർക്കുമുള്ള പ്രവേശനസൗകര്യവും ശക്തിപ്പെടുത്തൽ, കാലാവസ്ഥാ വെല്ലുവിളികളെ നേരിടൽ, പുതിയ നിർമാണ സാങ്കേതികവിദ്യകളോട് പൊരുത്തപ്പെടൽ എന്നിവയായിരുന്നു ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രങ്ങൾ. ‘മാതൃകാ നഗരസഭാ നിയമം’ എന്ന അവസാന ചർച്ചയിൽ നഗരസഭകളുടെ സ്വയംഭരണം ശക്തിപ്പെടുത്താൻ ആവശ്യമായ നിയമപരിഷ്കാരങ്ങൾ പരിശോധിച്ചു. തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ജനപ്രതിനിധികളുടെയും നിർവഹണ അധികാരികളുടെയും അധികാരങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കൽ, നഗരഭരണത്തിലെ സ്ഥാപനശേഷിയും ഉത്തരവാദിത്തവും മെച്ചപ്പെടുത്തൽ എന്നിവയും ചർച്ച ചെയ്തു.

.