എറണാകുളം, 2026 ഒക്ടോബർ 16 –

ഉത്സവകാലത്ത് താൽക്കാലികമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പടക്കക്കടകൾക്ക് ലൈസൻസ് നൽകുമ്പോൾ സ്ഥിരം പടക്കക്കടകൾക്കായി പുതുതായി കൊണ്ടുവന്ന സുരക്ഷാ നിബന്ധനകൾ നിർബന്ധമാക്കരുതെന്ന് കേരള ഹൈക്കോടതി. 2026 ഒക്ടോബർ ആറിന് ജസ്റ്റിസ് ജി. ഗിരീഷാണ് വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം പാറശ്ശാല സ്വദേശിയായ പ്രശാന്ത് കെ. നൽകിയ ഹർജിയിലാണ് ഉത്തരവ്. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ കളക്ടറും എറണാകുളത്തെ ഡെപ്യൂട്ടി ചീഫ് കൺട്രോളർ ഓഫ് എക്സ്പ്ലോസീവ്സുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകരായ ബിജു ബാലകൃഷ്ണൻ, വി.എസ്. രാഖി, അക്ഷയ എസ്. നായർ, ജയകുമാർ സി., സാന്ദ്ര സണ്ണി ഒറ്റ എന്നിവരും എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി ഡെപ്യൂട്ടി സോളിസിറ്റർ ജനറൽ ഒ.എം. ഷാലിന, സർക്കാർ അഭിഭാഷകൻ ശ്രീഹരി ഇന്ദു കലാധരൻ എന്നിവരും ഹാജരായി. സ്ഫോടകവസ്തു ചട്ടങ്ങളിലെ 86-ാം ചട്ടത്തിൽ പുതുതായി ഉൾപ്പെടുത്തിയ വ്യവസ്ഥകൾ ഒഴിവാക്കി താൽക്കാലിക ലൈസൻസ് അപേക്ഷ പരിഗണിക്കാനും വിധിയുടെ പകർപ്പ് ലഭിച്ച് മൂന്നാഴ്ചയ്ക്കകം തീരുമാനമെടുക്കാനും കോടതി നിർദേശിച്ചു.

ഉത്സവകാല പടക്കവിൽപ്പനയ്ക്ക് നൽകിയ അപേക്ഷയിൽ പുതിയ സുരക്ഷാ വ്യവസ്ഥകൾ പരിശോധിക്കാൻ നിർദേശം

വർഷങ്ങളായി ഉത്സവകാലങ്ങളിൽ താൽക്കാലിക പടക്കവിൽപ്പന നടത്തുന്ന വ്യക്തിയാണ് പ്രശാന്ത് കെ. വരാനിരിക്കുന്ന ഉത്സവകാലത്ത് പടക്കക്കട നടത്തുന്നതിനായി 2026 ഓഗസ്റ്റ് 13ന് അദ്ദേഹം തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ കളക്ടർക്ക് ലൈസൻസ് അപേക്ഷ നൽകി. എന്നാൽ പുതുക്കിയ സ്ഫോടകവസ്തു ചട്ടങ്ങളിലെ സുരക്ഷാ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കുന്നുണ്ടോയെന്ന് പരിശോധിക്കാൻ ജില്ലാ കളക്ടർ നിർദേശം നൽകി.

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് നെയ്യാറ്റിൻകര തഹസിൽദാർ, പാറശ്ശാല പൊലീസ് സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർ, തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ ഫയർ ഓഫീസർ എന്നിവരോടാണ് പരിശോധന നടത്തി റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാൻ കളക്ടർ ആവശ്യപ്പെട്ടത്. 2008ലെ സ്ഫോടകവസ്തു ചട്ടങ്ങളിലെ 83, 86 ചട്ടങ്ങളിൽ പുതുതായി ഉൾപ്പെടുത്തിയ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കുന്നുണ്ടോയെന്ന് കണ്ടെത്താനായിരുന്നു നിർദേശം.

സ്ഥിരം പടക്കക്കടകൾക്കായി തയ്യാറാക്കിയ പുതിയ വ്യവസ്ഥകൾ താൽക്കാലിക കടകൾക്കും ബാധകമാക്കുന്നത് ലൈസൻസ് ലഭിക്കുന്നതിന് തടസ്സമാകുമെന്നായിരുന്നു ഹർജിക്കാരന്റെ ആശങ്ക. ഇതേത്തുടർന്നാണ് പുതിയ വ്യവസ്ഥകൾ ബാധകമാക്കാതെ അപേക്ഷ പരിഗണിക്കണമെന്ന ആവശ്യവുമായി ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

ഒറ്റനില കെട്ടിടവും പ്രത്യേക പ്രവേശനകവാടവും ഉൾപ്പെടെ പുതിയ വ്യവസ്ഥകൾ

2008ലെ സ്ഫോടകവസ്തു ചട്ടങ്ങളിലെ 83-ാം ചട്ടത്തിൽ വരുത്തിയ ഭേദഗതി പ്രകാരം പടക്കക്കട ഒറ്റനിലയുള്ള സ്വതന്ത്ര കെട്ടിടത്തിന്റെ താഴത്തെ നിലയിലായിരിക്കണം. കടയ്ക്ക് പ്രത്യേക പ്രവേശനകവാടവും തുറസ്സായ സ്ഥലത്തേക്ക് നേരിട്ട് തുറക്കുന്ന അടിയന്തര പുറത്തുകടക്കൽ സംവിധാനവും ഉണ്ടായിരിക്കണം. വാതിലുകൾ പുറത്തേക്ക് തുറക്കുന്ന രീതിയിലായിരിക്കണമെന്നും വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.

മുമ്പ് കട കെട്ടിടത്തിന്റെ താഴത്തെ നിലയിൽ പ്രവർത്തിക്കണമെന്നായിരുന്നു നിബന്ധന. കെട്ടിടം പൂർണമായും സ്വതന്ത്രമായിരിക്കണമെന്ന വ്യവസ്ഥ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. പുതിയ ഭേദഗതിയിൽ പ്രത്യേകതരം അഗ്നിശമന ഉപകരണങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണമെന്ന ആവശ്യവും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

86-ാം ചട്ടത്തിൽ വരുത്തിയ ഭേദഗതിയിലൂടെ തീപിടിത്തം സ്വയം കണ്ടെത്തുന്ന സംവിധാനവും അലാറവും, തീ അണയ്ക്കാൻ വെള്ളം തളിക്കുന്ന ഓട്ടോമാറ്റിക് സംവിധാനവും, വൈദ്യുതി തടസ്സപ്പെട്ടാൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ബാറ്ററി സംവിധാനവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള അധിക സുരക്ഷാ സൗകര്യങ്ങൾ വ്യവസ്ഥ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇത്തരം സൗകര്യങ്ങൾ സ്ഥിരം പടക്കക്കടകൾക്കുവേണ്ടിയാണ് കൊണ്ടുവന്നതെന്നായിരുന്നു ഹർജിക്കാരന്റെ വാദം.

സ്ഥിരം കടകൾക്കുള്ള വ്യവസ്ഥകൾ താൽക്കാലിക ലൈസൻസിന് ബാധകമല്ലെന്ന് ഹർജിക്കാരൻ

2008ലെ സ്ഫോടകവസ്തു ചട്ടങ്ങളിലെ 83, 86 ചട്ടങ്ങളിൽ വരുത്തിയ ഭേദഗതികൾ താൽക്കാലിക പടക്കക്കടകളുടെ ലൈസൻസ് അപേക്ഷകൾ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ബാധകമാക്കാൻ പാടില്ലെന്ന് പ്രശാന്തിന്റെ അഭിഭാഷകർ വാദിച്ചു. ഈ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിച്ചിട്ടില്ലെന്ന കാരണത്താൽ അപേക്ഷ നിരസിക്കുന്നത് അനീതിയാകുമെന്നും അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

എന്നാൽ ജില്ലാ കളക്ടർ ലൈസൻസ് അപേക്ഷയിൽ ഇതുവരെ തീരുമാനമെടുത്തിട്ടില്ലെന്നും പരിശോധനാ റിപ്പോർട്ടുകൾ ലഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചിരിക്കുകയാണെന്നും സർക്കാർ അഭിഭാഷകൻ വാദിച്ചു. അതിനാൽ ഹർജി സമയത്തിന് മുമ്പേ നൽകിയതാണെന്നായിരുന്നു സർക്കാരിന്റെ നിലപാട്.

ഇരുവിഭാഗങ്ങളുടെയും വാദങ്ങൾ പരിശോധിച്ച ഹൈക്കോടതി, താൽക്കാലിക പടക്കക്കടകൾക്ക് ലൈസൻസ് നൽകുന്നതിന് ബാധകമായ ചട്ടം ഏതാണെന്ന വിഷയത്തിലാണ് പ്രധാനമായും വ്യക്തത വരുത്തിയത്.

താൽക്കാലിക പടക്കക്കടകൾക്ക് ബാധകമാകുന്നത് 84-ാം ചട്ടമെന്ന് ഹൈക്കോടതി

താൽക്കാലിക പടക്കക്കടകളിൽ പടക്കങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുന്നതിനും വിൽക്കുന്നതിനുമുള്ള ലൈസൻസ് അനുവദിക്കുന്നത് 2008ലെ സ്ഫോടകവസ്തു ചട്ടങ്ങളിലെ 84-ാം ചട്ടപ്രകാരമാണെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ജി. ഗിരീഷ് വ്യക്തമാക്കി. താൽക്കാലിക ലൈസൻസ് അനുവദിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികൾ പരിശോധിക്കേണ്ടത് ഈ ചട്ടത്തിലെ യോഗ്യതകളും സുരക്ഷാ വ്യവസ്ഥകളുമാണ്.

സ്ഥിരം പടക്കക്കടകൾക്കായി 83, 86 ചട്ടങ്ങളിൽ പുതുതായി കൊണ്ടുവന്ന വ്യവസ്ഥകൾ താൽക്കാലിക കടകൾക്കും നിർബന്ധമാക്കുന്നതിന് ന്യായീകരണമില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. പ്രത്യേകിച്ച് 86-ാം ചട്ടത്തിലെ ഏഴാം ഉപചട്ടത്തിൽ നിലവിലുള്ള പടക്കക്കടകൾ എന്ന പ്രയോഗമാണ് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നതെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ഈ വാക്കുകൾ നിയമനിർമാണ അധികാരികൾ ബോധപൂർവം ഉൾപ്പെടുത്തിയതാണെന്നും സ്ഥിരസ്വഭാവമുള്ള പടക്കക്കടകൾക്കാണ് പ്രസ്തുത സുരക്ഷാ വ്യവസ്ഥകൾ ബാധകമാക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചതെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി. അതിനാൽ താൽക്കാലിക ലൈസൻസിനുള്ള അപേക്ഷ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ പുതിയ 86-ാം ചട്ടത്തിലെ വ്യവസ്ഥകൾ നിർബന്ധമാക്കരുതെന്ന ഹർജിക്കാരന്റെ ആവശ്യം ന്യായമാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

മൂന്നാഴ്ചയ്ക്കകം ലൈസൻസ് അപേക്ഷയിൽ തീരുമാനമെടുക്കണമെന്ന് ജില്ലാ കളക്ടർക്ക് നിർദേശം

പ്രശാന്ത് കെ. നൽകിയ ഹർജി തീർപ്പാക്കിയ ഹൈക്കോടതി, താൽക്കാലിക പടക്കക്കടയുടെ ലൈസൻസ് അപേക്ഷ പുതുക്കിയ 86-ാം ചട്ടത്തിലെ നിബന്ധനകൾ ഒഴിവാക്കി പരിഗണിക്കാൻ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ കളക്ടർക്കും ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികൾക്കും നിർദേശം നൽകി. എന്നാൽ 84-ാം ചട്ടത്തിലെ വ്യവസ്ഥകൾ കർശനമായി പരിശോധിച്ചതിനുശേഷം മാത്രമേ ലൈസൻസ് നൽകാവൂ എന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

വിധിയുടെ പകർപ്പ് ലഭിച്ച് മൂന്നാഴ്ചയ്ക്കകം അപേക്ഷയിൽ തീരുമാനമെടുക്കണമെന്നാണ് ഉത്തരവ്. ഹർജിക്കാരന് ലൈസൻസ് അനുവദിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഉത്തരവല്ല ഹൈക്കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ബാധകമായ ചട്ടങ്ങൾ അനുസരിച്ച് അപേക്ഷ പരിശോധിച്ച് തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള നിർദേശമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്.

ഇതോടെ പുതിയ സുരക്ഷാ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കാത്തതിന്റെ പേരിൽ താൽക്കാലിക ലൈസൻസ് അപേക്ഷ പരിഗണിക്കുന്നതിന് തടസ്സമുണ്ടാക്കുന്ന സാഹചര്യം ഒഴിവായി. എന്നാൽ അപേക്ഷകനു ലൈസൻസ് ലഭിക്കണമെങ്കിൽ താൽക്കാലിക കടകൾക്കുള്ള നിയമപരമായ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഉത്സവകാല പടക്കവ്യാപാരത്തിന് ചട്ടങ്ങളിൽ വ്യക്തത; സുരക്ഷാ പരിശോധന തുടരും

കേരളത്തിലെ ഉത്സവകാല പടക്കവ്യാപാരികൾക്ക് ബാധകമായ ലൈസൻസ് വ്യവസ്ഥകളിൽ വ്യക്തത നൽകുന്നതാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ വിധി. സ്ഥിരം പടക്കക്കടകൾക്കായി കൊണ്ടുവന്ന അധിക നിബന്ധനകൾ താൽക്കാലിക കടകൾക്ക് ബാധകമല്ലെന്ന വ്യാഖ്യാനമാണ് കോടതി സ്വീകരിച്ചത്. എന്നാൽ എല്ലാ സുരക്ഷാ വ്യവസ്ഥകളിൽനിന്നും താൽക്കാലിക കടകളെ ഒഴിവാക്കിയിട്ടില്ല.

നിയമപരമായി സ്ഥിരം കടകൾക്കും താൽക്കാലിക കടകൾക്കും ബാധകമായ ചട്ടങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസമാണ് വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഉത്സവകാലത്ത് താൽക്കാലിക പടക്കവിൽപ്പന നടത്തുന്നവരുടെ ലൈസൻസ് അപേക്ഷകൾ പരിഗണിക്കുന്നതിൽ ഈ വ്യാഖ്യാനം പ്രസക്തമാകും. അതേസമയം പൊതുജനസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിന് 84-ാം ചട്ടത്തിലെ വ്യവസ്ഥകൾ കർശനമായി നടപ്പാക്കണമെന്ന നിർദേശം കോടതി നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ലൈസൻസ് അനുവദിക്കാനുള്ള അധികാരം ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കുതന്നെയാണെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.