ഷിംല, 2026 ഒക്ടോബർ 16 –

ഉപഭോക്താവിന്റെ സ്ഥാപനത്തിൽ നിർബന്ധിത പരിശോധന നടത്താതെ ഓഡിറ്റ് റിപ്പോർട്ടിന്റെയും വൈദ്യുതി ബോർഡിന്റെ രേഖകളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം അനധികൃത വൈദ്യുതി ഉപയോഗത്തിന് പിഴ ചുമത്താനാവില്ലെന്ന് ഹിമാചൽ പ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി. സുനോക്സ് ഇന്റർനാഷണൽ എന്ന സ്ഥാപനത്തിന് ഹിമാചൽ പ്രദേശ് സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡ് ചുമത്തിയ 1,65,34,470 രൂപയുടെ അധിക വൈദ്യുതി ചാർജ് റദ്ദാക്കിയ അപ്പീൽ അതോറിറ്റിയുടെ തീരുമാനം ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് ശർമ ശരിവച്ചു. 2026 സെപ്റ്റംബർ 18നാണ് വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചത്. വൈദ്യുതി ബോർഡിന്റെ സൂപ്രണ്ടിങ് എൻജിനീയർ സമർപ്പിച്ച ഹർജിയിൽ സുനോക്സ് ഇന്റർനാഷണലായിരുന്നു എതിർകക്ഷി. കക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി ഹാജരായ അഭിഭാഷകരുടെ പേരുകൾ ലഭ്യമായ കോടതി റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല. 2003ലെ വൈദ്യുതി നിയമത്തിലെ 126-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരം നടപടിയെടുക്കുമ്പോൾ നിർബന്ധിത പരിശോധനയും നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങളും പാലിക്കണമെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയ കോടതി വൈദ്യുതി ബോർഡിന്റെ ഹർജി തള്ളി.

അനുവദിച്ച പരിധിയിലധികം വൈദ്യുതി ഉപയോഗിച്ചെന്ന് ആരോപിച്ച് 1.65 കോടി രൂപയുടെ അധിക ചാർജ്

2011 മാർച്ചുമുതൽ 2015 നവംബർ വരെയുള്ള കാലയളവിൽ സുനോക്സ് ഇന്റർനാഷണൽ കരാർ പ്രകാരം അനുവദിച്ച വൈദ്യുതി ഉപയോഗപരിധി മറികടന്നെന്നായിരുന്നു വൈദ്യുതി ബോർഡിന്റെ ആരോപണം. സ്ഥാപനത്തിന്റെ വൈദ്യുതി ഉപയോഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഓഡിറ്റ് പരിശോധനയിലാണ് അധിക ഉപയോഗം കണ്ടെത്തിയതെന്ന് ബോർഡ് അവകാശപ്പെട്ടു. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 1,65,34,470 രൂപയുടെ അധിക ചാർജ് നിർണയിച്ചു. എന്നാൽ ഈ തുക നിർണയിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നിയമപ്രകാരം ആവശ്യമായ പരിശോധന നടത്തിയിരുന്നില്ലെന്നായിരുന്നു സ്ഥാപനത്തിന്റെ പ്രധാന പരാതി.

ആദ്യ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കിയിട്ടും 2020ൽ വീണ്ടും അതേ തുക ആവശ്യപ്പെട്ടു

വൈദ്യുതി ബോർഡ് ആദ്യം പുറപ്പെടുവിച്ച തുക നിർണയ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കുകയും വിഷയം വീണ്ടും പരിശോധിക്കാൻ തിരിച്ചയയ്ക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. തുടർന്ന് 2020 സെപ്റ്റംബർ 17ന് ബോർഡ് പുതിയ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. എന്നാൽ പുതിയ ഉത്തരവിലും നിർബന്ധിത നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിച്ചില്ലെന്ന് സ്ഥാപനം ആരോപിച്ചു. വൈദ്യുതി ഉപയോഗം സംബന്ധിച്ച രേഖകളും ഓഡിറ്റ് കണ്ടെത്തലുകളും മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി വലിയ തുക ആവശ്യപ്പെടുന്നത് നിയമപരമായി നിലനിൽക്കില്ലെന്നായിരുന്നു സ്ഥാപനത്തിന്റെ വാദം.

2023 ജനുവരി 11ന് അപ്പീൽ അതോറിറ്റി വൈദ്യുതി ബോർഡിന്റെ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി

വൈദ്യുതി ബോർഡിന്റെ പുതിയ ഉത്തരവിനെതിരെ സുനോക്സ് ഇന്റർനാഷണൽ അപ്പീൽ അതോറിറ്റിയെ സമീപിച്ചു. ഡിവിഷണൽ കമ്മീഷണർ അപ്പീൽ അതോറിറ്റിയായി കേസ് പരിഗണിച്ചു. 2023 ജനുവരി 11ന് വൈദ്യുതി ബോർഡിന്റെ തുക നിർണയ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി. നിയമപ്രകാരം നിർബന്ധമായ പരിശോധന നടത്തിയിട്ടില്ലെന്നും നടപടിക്രമങ്ങളിൽ ഗുരുതരമായ വീഴ്ചകളുണ്ടെന്നും കണ്ടെത്തിയായിരുന്നു തീരുമാനം. ഈ ഉത്തരവ് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് ആരോപിച്ചാണ് വൈദ്യുതി ബോർഡ് 2026ൽ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

126-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരം നടപടിയെടുക്കാൻ സ്ഥലപരിശോധന നിർബന്ധമെന്ന് കോടതി

2003ലെ വൈദ്യുതി നിയമത്തിലെ 126-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരം അനധികൃത വൈദ്യുതി ഉപയോഗം കണ്ടെത്തി അധിക തുക നിർണയിക്കുന്നതിന് നിയമപരമായ പരിശോധനാനടപടികൾ പാലിക്കണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ നിലവിലെ കേസിൽ ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥൻ സ്ഥാപനത്തിൽ നേരിട്ട് പരിശോധന നടത്തിയിരുന്നില്ല. വൈദ്യുതി ബോർഡിന്റെ രേഖകളുടെയും ഓഡിറ്റ് റിപ്പോർട്ടിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് നടപടികൾ ആരംഭിച്ചത്. ഇത്തരത്തിൽ ആരംഭിച്ച നടപടി 126-ാം വകുപ്പിന്റെ നിയമപരമായ ആവശ്യകതകൾ നിറവേറ്റുന്നില്ലെന്ന് ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് ശർമ കണ്ടെത്തി.

വൈദ്യുതി ബോർഡിന്റെ രേഖകൾ മാത്രം പരിശോധിച്ച് ഉപഭോക്താവിനെതിരെ നടപടിയെടുക്കാനാവില്ല

അനധികൃത വൈദ്യുതി ഉപയോഗം സംബന്ധിച്ച നടപടികൾ ആരംഭിക്കുമ്പോൾ ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥൻ നിയമം നിർദേശിക്കുന്ന പരിശോധന നടത്തേണ്ടതുണ്ടെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഉപഭോക്താവിന്റെ സ്ഥാപനത്തിലെ പരിശോധനയ്ക്ക് പകരമായി വൈദ്യുതി ബോർഡിന്റെ ആഭ്യന്തര രേഖകളോ ഓഡിറ്റ് റിപ്പോർട്ടോ മാത്രം ഉപയോഗിക്കാനാവില്ല. ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ 2009ലെ വൈദ്യുതി വിതരണച്ചട്ടം നിർദേശിക്കുന്ന നടപടിക്രമങ്ങളും പാലിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. പരിശോധനയില്ലാതെ ആരംഭിച്ച നടപടിയെ നിയമപരമായി സാധൂകരിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നായിരുന്നു കോടതിയുടെ വിലയിരുത്തൽ.

ഉപഭോക്താവിന്റെ എതിർപ്പുകൾ പരിഗണിക്കാതിരുന്നതും വൈദ്യുതി ബോർഡിന് തിരിച്ചടിയായി

അധിക തുക നിർണയിച്ചതിനെതിരെ സുനോക്സ് ഇന്റർനാഷണൽ ഉന്നയിച്ച എതിർപ്പുകൾ വൈദ്യുതി ബോർഡ് വേണ്ടവിധം പരിഗണിച്ചിരുന്നില്ലെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തി. നേരത്തേ വൈദ്യുതി ബന്ധം വിച്ഛേദിക്കുകയും അന്തിമ ബിൽ തീർപ്പാക്കുകയും ചെയ്തിരുന്ന സാഹചര്യവും കോടതി പരിശോധിച്ചു. ഈ നടപടികൾക്ക് ശേഷമാണ് വിവാദമായ തുക നിർണയ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ഉപഭോക്താവിന്റെ വിശദീകരണങ്ങളും ബന്ധപ്പെട്ട സാഹചര്യങ്ങളും മതിയായ രീതിയിൽ വിലയിരുത്താതെ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചതും നടപടിയുടെ നിയമസാധുതയെ ബാധിച്ചുവെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

വൈദ്യുതി ബോർഡിന്റെ ഹർജി തള്ളി; 1.65 കോടി രൂപയുടെ അധിക ചാർജ് ഈ ഉത്തരവിലൂടെ ഈടാക്കാനാവില്ല

2026 സെപ്റ്റംബർ 17ന് പുറപ്പെടുവിച്ച് സെപ്റ്റംബർ 18ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച വിധിയിൽ, അപ്പീൽ അതോറിറ്റിയുടെ തീരുമാനത്തിൽ നിയമവിരുദ്ധതയില്ലെന്ന് ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് ശർമ വ്യക്തമാക്കി. വൈദ്യുതി ബോർഡ് സമർപ്പിച്ച ഹർജി തള്ളിയതോടെ സുനോക്സ് ഇന്റർനാഷണലിനെതിരെ പുറപ്പെടുവിച്ച 1,65,34,470 രൂപയുടെ തുക നിർണയ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കിയ തീരുമാനം നിലനിൽക്കും. നിയമപ്രകാരമുള്ള പരിശോധനയും നടപടിക്രമങ്ങളും പാലിക്കാതെയാണ് അധിക തുക നിർണയിച്ചതെന്ന അപ്പീൽ അതോറിറ്റിയുടെ കണ്ടെത്തലിൽ ഇടപെടേണ്ട സാഹചര്യമില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഇതോടെ വിവാദമായ ഉത്തരവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ തുക ഈടാക്കണമെന്ന വൈദ്യുതി ബോർഡിന്റെ ആവശ്യം അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടില്ല.

വൈദ്യുതി ഉപഭോക്താക്കൾക്കെതിരായ നടപടികളിൽ പരിശോധനയും നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്വവും ഉറപ്പാക്കണം

അനധികൃത വൈദ്യുതി ഉപയോഗം കണ്ടെത്താനും നിയമപ്രകാരം അധിക തുക ഈടാക്കാനും വൈദ്യുതി വിതരണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് അധികാരമുണ്ടെങ്കിലും ആ അധികാരം നിർദിഷ്ട നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിച്ചായിരിക്കണം വിനിയോഗിക്കേണ്ടതെന്ന നിലപാടാണ് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ വൈദ്യുതി വിതരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ 126-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരമുള്ള തുക നിർണയത്തിൽ നിയമപരമായ പരിശോധനയും ഉപഭോക്താവിന്റെ എതിർപ്പുകൾ പരിഗണിക്കുന്ന നടപടിയും ഉറപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കുന്നതോടൊപ്പം വൈദ്യുതി ബോർഡുകളുടെ തീരുമാനങ്ങൾ നീതിന്യായ പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാണെന്നും ഈ ഉത്തരവ് ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ അനുവദിച്ച പരിധിയിലധികം വൈദ്യുതി ഉപയോഗിക്കുന്ന എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും അധിക ചാർജ് ഈടാക്കാനാവില്ലെന്ന പൊതുനിയമം കോടതി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല.