മുംബൈ, 2026 ഒക്ടോബർ 15 –

മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർ ഗ്യാനേഷ് കുമാറിനെതിരായ പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ബോളിവുഡ് നടൻ ഇമ്രാൻ ഖാനോട് ഇന്ത്യ വിടാൻ നിർദേശം. ഒക്ടോബർ 28നകം രാജ്യം വിടണമെന്നാണ് ഫോറിനേഴ്സ് റീജിയണൽ രജിസ്ട്രേഷൻ ഓഫീസ് നൽകിയ നോട്ടീസിൽ പറയുന്നത്. അമേരിക്കൻ പൗരത്വമുള്ള ഇമ്രാൻ ഖാൻ ഓവർസീസ് സിറ്റിസൺ ഓഫ് ഇന്ത്യ അഥവാ ഒസിഐ കാർഡുടമയാണ്. ഒക്ടോബർ പത്തിന് മുംബൈയിലെ ഓഗസ്റ്റ് ക്രാന്തി മൈതാനത്ത് നടന്ന പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്തതിനെ തുടർന്നാണ് നടപടി. വിദേശ പൗരന്മാർക്ക് ബാധകമായ കുടിയേറ്റനിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ചെന്നാണ് അധികൃതരുടെ ആരോപണം. എന്നാൽ പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്തതുകൊണ്ടുമാത്രം വിദേശ പൗരനെ രാജ്യത്തുനിന്ന് പുറത്താക്കാൻ കഴിയുമോയെന്ന നിയമചോദ്യവും ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.

ബോളിവുഡ് താരം ആമിർ ഖാന്റെ അനന്തരവനായ ഇമ്രാൻ ഖാൻ പ്രതിഷേധത്തിനിടെ മുംബൈ പൊലീസിന്റെ കസ്റ്റഡിയിലായിരുന്നു. തുടർന്ന് ബിജെപി നേതാവ് കിരിത് സോമയ്യ പൊലീസിൽ പരാതി നൽകി. അമേരിക്കൻ പൗരനായ ഇമ്രാൻ ഖാൻ ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്തത് നിയമലംഘനമാണെന്നായിരുന്നു പരാതി. ഗാംദേവി പൊലീസ് പരാതി വിദേശികളുടെ രജിസ്ട്രേഷൻ ഓഫീസിലേക്ക് കൈമാറി. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് രാജ്യം വിടാനുള്ള നോട്ടീസ് നൽകിയത്. എന്നാൽ ഇമ്രാൻ ഖാൻ ലംഘിച്ചുവെന്ന് ആരോപിക്കുന്ന കൃത്യമായ നിയമവ്യവസ്ഥ ഏതാണെന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തതയില്ല.

എന്താണ് ഒസിഐ കാർഡ്?

ഇന്ത്യൻ വംശജരായ വിദേശ പൗരന്മാർക്ക് പ്രത്യേക ആനുകൂല്യങ്ങൾ നൽകുന്ന സംവിധാനമാണ് ഓവർസീസ് സിറ്റിസൺ ഓഫ് ഇന്ത്യ. 2005ലാണ് ഈ പദ്ധതി ആരംഭിച്ചത്. ഒസിഐ കാർഡുള്ളവർക്ക് ഇന്ത്യയിലേക്ക് ഒന്നിലധികം തവണ പ്രവേശിക്കാനും ദീർഘകാലം താമസിക്കാനും അനുമതിയുണ്ട്.

എന്നാൽ ഒസിഐ കാർഡ് ഇന്ത്യൻ പൗരത്വത്തിന് തുല്യമല്ല. ഇന്ത്യ ഇരട്ട പൗരത്വം അനുവദിക്കുന്നില്ല. അതിനാൽ ഒസിഐ കാർഡുള്ളവർ നിയമപരമായി വിദേശ പൗരന്മാരാണ്. ഇവർക്ക് ഇന്ത്യയിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ വോട്ട് ചെയ്യാനോ പാർലമെന്റിലേക്കോ നിയമസഭകളിലേക്കോ മത്സരിക്കാനോ കഴിയില്ല.

പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്താൽ രാജ്യം വിടേണ്ടിവരുമോ?

2025ലെ ഇമിഗ്രേഷൻ ആൻഡ് ഫോറിനേഴ്സ് നിയമമാണ് വിദേശ പൗരന്മാരുടെ ഇന്ത്യയിലെ പ്രവേശനവും താമസവും നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. ഈ നിയമത്തിൽ വിദേശ പൗരന്മാർ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കരുതെന്ന് വ്യക്തമായി പറയുന്ന വ്യവസ്ഥയില്ല.

എന്നാൽ നിയമത്തിലെ ഏഴാം വകുപ്പ് പ്രകാരം വിദേശികളുടെ ഇന്ത്യയിലെ താമസത്തിനും സഞ്ചാരത്തിനും പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്താൻ കേന്ദ്രസർക്കാരിന് അധികാരമുണ്ട്. ചില പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത് വിലക്കാനും രാജ്യം വിടാൻ നിർദേശിക്കാനും ഈ വകുപ്പ് അനുവദിക്കുന്നു.

നിയമത്തിലെ 29-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരം കുടിയേറ്റനിയമങ്ങളോ അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഉത്തരവുകളോ ലംഘിക്കുന്ന വിദേശികളെ രാജ്യത്തുനിന്ന് പുറത്താക്കാനും സർക്കാരിന് അധികാരമുണ്ട്. സുരക്ഷാ സംബന്ധമായ പ്രതികൂല റിപ്പോർട്ടുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലും നടപടിയെടുക്കാം.

അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യം വിദേശികൾക്കും ബാധകമാണോ?

ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ 19-ാം അനുച്ഛേദം അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യവും സമാധാനപരമായി ഒത്തുചേരാനുള്ള അവകാശവും ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാർക്കാണ് ഉറപ്പുനൽകുന്നത്. വിദേശ പൗരന്മാർക്ക് ഈ അവകാശങ്ങൾ അതേ രീതിയിൽ ലഭിക്കില്ല.

എന്നാൽ വിദേശ പൗരൻ ഒരു പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്തുവെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം അയാളെ പുറത്താക്കാൻ നിയമം സ്വമേധയാ അധികാരം നൽകുന്നില്ല. പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്തത് ഏതെങ്കിലും നിയമവ്യവസ്ഥയുടെയോ സർക്കാർ ഉത്തരവിന്റെയോ ലംഘനമാണോയെന്നത് പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

2021ൽ കേന്ദ്രസർക്കാർ പുറത്തിറക്കിയ ഒസിഐ മാർഗനിർദേശങ്ങളിൽ ഗവേഷണം, മാധ്യമപ്രവർത്തനം, മതപ്രചാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് പ്രത്യേക അനുമതി നിർബന്ധമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിന് മുൻകൂർ അനുമതി വേണമെന്ന് ഈ നിർദേശങ്ങളിൽ വ്യക്തമായി പറയുന്നില്ല.

സമാനമായ നോട്ടീസ് നേരത്തെ ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി

2020ൽ കൊൽക്കത്തയിൽ പൗരത്വ ഭേദഗതി നിയമത്തിനെതിരായ പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്ത പോളണ്ട് വിദ്യാർഥി കാമിൽ സിഡ്സിൻസ്കിയോട് ഇന്ത്യ വിടാൻ കേന്ദ്രസർക്കാർ നിർദേശിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ കൽക്കട്ട ഹൈക്കോടതി ഈ നോട്ടീസ് റദ്ദാക്കി.

ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്തുവെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം വിദേശ പൗരനെ പുറത്താക്കാനുള്ള നടപടി നിലനിൽക്കില്ലെന്നായിരുന്നു അന്ന് കോടതിയുടെ വിലയിരുത്തൽ. എന്നാൽ അന്നത്തെ നിയമത്തിന് പകരം 2025ൽ പുതിയ കുടിയേറ്റനിയമം നിലവിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്.

ഒസിഐ കാർഡ് റദ്ദാക്കാനും സർക്കാരിന് അധികാരം

1955ലെ പൗരത്വനിയമത്തിലെ 7ഡി വകുപ്പ് പ്രകാരം ചില പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഒസിഐ രജിസ്ട്രേഷൻ റദ്ദാക്കാൻ കേന്ദ്രസർക്കാരിന് അധികാരമുണ്ട്. തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ നൽകി രജിസ്ട്രേഷൻ നേടിയാലോ രാജ്യസുരക്ഷയ്ക്കും പരമാധികാരത്തിനും ഭീഷണിയാകുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടാലോ നടപടിയെടുക്കാം.

എന്നാൽ ഒസിഐ കാർഡ് റദ്ദാക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തിക്ക് വിശദീകരണം നൽകാൻ ന്യായമായ അവസരം അനുവദിക്കണം. അതേസമയം, രാജ്യം വിടാനുള്ള നോട്ടീസ് നൽകുന്നതും ഒസിഐ രജിസ്ട്രേഷൻ റദ്ദാക്കുന്നതും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത നിയമനടപടികളാണ്.

ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിക്കാൻ ഇമ്രാൻ ഖാൻ

രാജ്യം വിടാനുള്ള നോട്ടീസിനെതിരെ ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിക്കാനാണ് ഇമ്രാൻ ഖാന്റെ തീരുമാനം. നോട്ടീസ് ചോദ്യം ചെയ്ത് ഹർജി സമർപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ ആരംഭിച്ചതായി അഭിഭാഷകർ അറിയിച്ചു. ഒക്ടോബർ 16 വെള്ളിയാഴ്ചയോടെ ഹർജി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.

നോട്ടീസ് പിൻവലിക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് വിദേശികളുടെ രജിസ്ട്രേഷൻ ഓഫീസിനെയോ കേന്ദ്രസർക്കാരിനെയോ സമീപിക്കാനും ഇമ്രാൻ ഖാന് കഴിയും. ഭരണഘടനയുടെ 226-ാം അനുച്ഛേദപ്രകാരം ഹൈക്കോടതിയിൽ നോട്ടീസിന്റെ നിയമസാധുത ചോദ്യം ചെയ്യാനും ഇടക്കാല സ്റ്റേ ആവശ്യപ്പെടാനും അവസരമുണ്ട്.

നോട്ടീസ് അധികൃതർ പിൻവലിക്കുകയോ മാറ്റം വരുത്തുകയോ ചെയ്യാത്തപക്ഷം, അല്ലെങ്കിൽ കോടതി ഇടക്കാല സംരക്ഷണം അനുവദിക്കാത്തപക്ഷം, ഒക്ടോബർ 28നകം ഇമ്രാൻ ഖാൻ ഇന്ത്യ വിടേണ്ടിവരും. വിദേശ പൗരന്മാരുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഷേധങ്ങളിലെ പങ്കാളിത്തവും സർക്കാരിന്റെ കുടിയേറ്റനിയന്ത്രണ അധികാരവും സംബന്ധിച്ച നിയമചർച്ചകൾക്ക് ഈ സംഭവം വഴിതുറന്നിരിക്കുകയാണ്.