ന്യൂഡൽഹി  / 2026 /  ഒക്ടോബർ 10 

രാജ്യത്തെ കൃഷിയിൽ പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന നൂറ് ജില്ലകളുടെ വികസനത്തിനായി നടപ്പാക്കുന്ന പ്രധാനമന്ത്രി ധൻ ധാന്യ കൃഷി യോജന ഒക്ടോബർ പതിനൊന്നിന് ഒരു വർഷം പൂർത്തിയാക്കുന്നു. ഉൽപ്പാദനക്ഷമത കൂട്ടാനും ജലസേചനം മെച്ചപ്പെടുത്താനും കാർഷിക വായ്പയും വിളവെടുപ്പിന് ശേഷമുള്ള സംഭരണസൗകര്യങ്ങളും ഉറപ്പാക്കാനുമാണ് പദ്ധതി. വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലും കർഷക സമൂഹങ്ങളിലും ഇന്ത്യയുടെ കാർഷിക മേഖലയ്ക്ക് വലിയ സാധ്യതകളുണ്ട്. എന്നാൽ കുറഞ്ഞ ഉൽപ്പാദനക്ഷമത, മതിയായ ജലസേചനമില്ലായ്മ, വായ്പ ലഭിക്കുന്നതിലെ ബുദ്ധിമുട്ട്, വിളവെടുപ്പിന് ശേഷമുള്ള അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളുടെ കുറവ് എന്നിവ പല പ്രദേശങ്ങളെയും പിന്നോട്ടടിക്കുന്നു. ഇതോടെ കാർഷിക സാധ്യതകൾ പൂർണമായി പ്രയോജനപ്പെടുത്താനാകാതെ സാമ്പത്തിക വികസനത്തിലും ഈ പ്രദേശങ്ങൾ പിന്നിലാകുന്നു. ഓരോ ജില്ലയുടെയും പ്രത്യേക ആവശ്യങ്ങൾ പരിഹരിച്ചാണ് പദ്ധതി ഈ വിടവുകൾ നികത്തുന്നത്. ആറുവർഷത്തേക്കുള്ള പദ്ധതിക്ക് 2025 ജൂലൈ പതിനാറിന് കേന്ദ്രമന്ത്രിസഭ അംഗീകാരം നൽകി. 2025 ഒക്ടോബർ പതിനൊന്നിന് പ്രധാനമന്ത്രി പദ്ധതി ഔദ്യോഗികമായി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. 2025–26 മുതൽ നടപ്പാക്കുന്ന പദ്ധതിയിലൂടെ തിരഞ്ഞെടുത്ത നൂറ് ജില്ലകളിലെ കൃഷിയും അനുബന്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളും മെച്ചപ്പെടുത്തുകയാണ് ലക്ഷ്യം. കുറഞ്ഞ ഉൽപ്പാദനക്ഷമത, കുറഞ്ഞ കൃഷിതീവ്രത, കുറഞ്ഞ കാർഷിക വായ്പാവിതരണം എന്നീ മൂന്ന് സൂചകങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ജില്ലകളെ തിരഞ്ഞെടുത്തത്. ഓരോ സംസ്ഥാനത്തെയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തെയും യഥാർഥ കൃഷിവിസ്തൃതിയുടെ വിഹിതവും കാർഷിക കൈവശഭൂമികളുടെ എണ്ണവും പരിഗണിച്ചു. ഓരോ സംസ്ഥാനത്തുനിന്നും കുറഞ്ഞത് ഒരു ജില്ലയെങ്കിലും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പതിനൊന്ന് മന്ത്രാലയങ്ങളിലെയും വകുപ്പുകളിലെയും 36 കേന്ദ്രപദ്ധതികൾ, സംസ്ഥാന പദ്ധതികൾ, സ്വകാര്യ മേഖലയിലെ പങ്കാളിത്തം എന്നിവ ഏകോപിപ്പിച്ചാണ് പ്രവർത്തനം. ഇതിലൂടെ പ്രാദേശിക കാർഷിക മുൻഗണനകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ നടപടികൾ നടപ്പാക്കുന്നു.

ജില്ല മുതൽ ദേശീയതലം വരെ മേൽനോട്ടം; പുരോഗതി അളക്കാൻ 121 സൂചകങ്ങൾ

പദ്ധതി നടപ്പാക്കാൻ മൂന്ന് തലത്തിലുള്ള ഭരണസംവിധാനമാണുള്ളത്. ജില്ലാതലത്തിൽ കളക്ടർ അഥവാ ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റ് അധ്യക്ഷനായ ജില്ലാ ധൻ ധാന്യ കൃഷി യോജന സമിതി ജില്ലാ പ്രവർത്തനപദ്ധതി തയ്യാറാക്കി നടപ്പാക്കും. സംസ്ഥാനതലത്തിൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി അധ്യക്ഷനായ സംസ്ഥാന ധൻ ധാന്യ കൃഷി യോജന സമിതി ജില്ലാ പദ്ധതികൾ പരിശോധിക്കുകയും നിരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യും. ദേശീയതലത്തിൽ രണ്ട് സമിതികൾ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നു. കേന്ദ്ര കൃഷി, കർഷകക്ഷേമ മന്ത്രി ദേശീയ നിർവഹണ സമിതിയുടെയും കൃഷി, കർഷകക്ഷേമ വകുപ്പ് സെക്രട്ടറി ദേശീയ നിരീക്ഷണ സമിതിയുടെയും അധ്യക്ഷന്മാരാണ്. പ്രാരംഭ സ്ഥിതിവിവരങ്ങളും പ്രശ്നങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള വിശകലനവും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ജില്ലാ പ്രവർത്തനപദ്ധതികൾ തയ്യാറാക്കുന്നത്. പ്രാദേശിക കാർഷിക ആവശ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തി ബന്ധപ്പെട്ട കേന്ദ്ര, സംസ്ഥാന പദ്ധതികളെ ഏകോപിപ്പിച്ചാണ് അവ പരിഹരിക്കുന്നത്. കൈവരിക്കേണ്ട ഫലങ്ങൾ, ഓരോ വർഷവും നേടേണ്ട ലക്ഷ്യങ്ങൾ, ബന്ധപ്പെട്ട പദ്ധതികളിലൂടെ നടപ്പാക്കേണ്ട നടപടികൾ എന്നിവ പ്രവർത്തനപദ്ധതിയിൽ നിശ്ചയിക്കും. ഇവ അതത് വാർഷിക പ്രവർത്തനപദ്ധതികളിൽ ഉൾപ്പെടുത്താനായി ബന്ധപ്പെട്ട സംസ്ഥാന വകുപ്പുകൾക്ക് അയയ്ക്കും. ഇതുവഴി ആവശ്യമായ അനുമതികളും പണം അനുവദിക്കലും സാധ്യമാകും. 36 പദ്ധതികളിലായി 121 സൂചകങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് പുരോഗതി വിലയിരുത്തുന്നത്. ഇതിൽ 74 എണ്ണം നടപ്പാക്കിയ പ്രവർത്തനങ്ങളെ അളക്കുന്ന സൂചകങ്ങളും 47 എണ്ണം അവയിലൂടെ ലഭിച്ച ഫലങ്ങളെ അളക്കുന്ന സൂചകങ്ങളുമാണ്. പ്രവർത്തനസൂചകങ്ങളിലെ പ്രകടനം അടിസ്ഥാനമാക്കി പദ്ധതിയുടെ ഡാഷ്ബോർഡിലൂടെ ജില്ലകൾക്ക് പ്രതിമാസ റാങ്കിങ് നൽകുന്നു.

നൂറ് ജില്ലകളിലും പ്രവർത്തനപദ്ധതി; ശരാശരി സ്കോറിൽ 28.04 പോയിന്റ് വർധന

പദ്ധതിയുടെ ഡാഷ്ബോർഡ് 2025 ഒക്ടോബറിലെ അവസാന ആഴ്ചയിൽ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. പ്രവർത്തനസൂചകങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള പ്രതിമാസ റാങ്കിങ് നവംബറിൽ തുടങ്ങി. ഇതിലൂടെ നൂറ് ജില്ലകളിലെയും പുരോഗതി നിരീക്ഷിക്കാനുള്ള സംവിധാനം നിലവിൽ വന്നു. എല്ലാ ജില്ലകളും പ്രവർത്തനപദ്ധതികൾ തയ്യാറാക്കി നടപ്പാക്കിവരുന്നു. പരിശോധനയ്ക്കും നിരീക്ഷണത്തിനുമായി സംസ്ഥാന, ജില്ലാ, ദേശീയ തലങ്ങളിൽ സമിതികളും രൂപീകരിച്ചു. നൂറ് ജില്ലകളും 2026 ഓഗസ്റ്റ് വരെയുള്ള പ്രവർത്തനസൂചക വിവരങ്ങളും 2025–26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തെ ഫലസൂചക വിവരങ്ങളും സമർപ്പിച്ചു. കേന്ദ്ര നോഡൽ ഉദ്യോഗസ്ഥർ പതിവായി പുരോഗതി പരിശോധിച്ച് ജില്ലകൾക്ക് മാർഗനിർദേശം നൽകുന്നു. കേന്ദ്ര പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങൾ സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി ധൻ ധാന്യ ജില്ലകളെ ഏറ്റെടുക്കുന്നത് 2026–27, 2027–28 സാമ്പത്തിക വർഷങ്ങളിലേക്കായി പൊതുമേഖലാ സംരംഭ വകുപ്പ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ആറ് ലക്ഷ്യങ്ങളിലായി നൂറ് ജില്ലകളുടെ ശരാശരി സ്കോർ 2026 ഏപ്രിലിലെ 18.85ൽ നിന്ന് ഓഗസ്റ്റിൽ 46.89 ആയി ഉയർന്നു. വർധന 28.04 പോയിന്റാണ്. ഇതേ കാലയളവിൽ കാർഷിക ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വർധിപ്പിക്കുന്നതിലെ ശരാശരി സ്കോർ 1.50ൽ നിന്ന് 8.08 ആയി. വിളവൈവിധ്യവും സുസ്ഥിര കൃഷിരീതികളും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിലെ സ്കോർ 4.08ൽ നിന്ന് 10.18 ആയി ഉയർന്നു. വിളവെടുപ്പിന് ശേഷമുള്ള സംഭരണശേഷി കൂട്ടുന്നതിലെ സ്കോർ 2.14ൽ നിന്ന് 5.19 ആയി. ജലസേചന അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലെ സ്കോർ 1.38ൽ നിന്ന് 4.91 ആയി ഉയർന്നു. ഹ്രസ്വകാല, ദീർഘകാല കാർഷിക വായ്പകൾ കൂടുതൽ ലഭ്യമാക്കുന്നതിലെ സ്കോർ 2.40ൽ നിന്ന് 6.53 ആയി. മികച്ച ഭരണവും സേവനവിതരണവും ഉറപ്പാക്കുന്നതിലെ സ്കോർ 7.41ൽ നിന്ന് 12.05 ആയി ഉയർന്നു. കർഷകർക്കും കർഷക ഉൽപ്പാദക സംഘടനകൾക്കും അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കാനും പുതിയ അവസരങ്ങൾ കണ്ടെത്താനും ആദ്യവർഷം വേദികളൊരുക്കി. 2025 ഡിസംബറിൽ നടന്ന പദ്ധതിയുടെ കർഷക ഉൽപ്പാദക സംഘടനാ സംഗമത്തിൽ പതിനഞ്ച് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ 33 പദ്ധതി ജില്ലകളിൽ നിന്നായി 72ലധികം സംഘടനകൾ പങ്കെടുത്തു. ഉൽപ്പാദനക്ഷമത, വിപണിയിലെത്താനുള്ള അവസരങ്ങൾ, വരുമാനം വർധിപ്പിക്കൽ എന്നിവയിലെ അനുഭവങ്ങൾ സംഗമത്തിൽ പങ്കുവച്ചു. പ്രകൃതികൃഷി, എണ്ണക്കുരുക്കൾ, തേനീച്ച വളർത്തൽ, സംരക്ഷിത കൃഷി, സൂക്ഷ്മ ജലസേചനം, സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ധനസഹായം, ഡിജിറ്റൽ കൃഷി എന്നിവയും ചർച്ച ചെയ്തു.

അരിസംസ്കരണവും കൊപ്രവിപണിയും കർഷകർക്ക് കൂടുതൽ നേട്ടമാകുന്നു

മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പദ്ധതി ജില്ലയായ ഗഡ്ചിറോളിയിൽ ദേശായ്ഗഞ്ച് ഫാർമേഴ്സ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡിന് 800 കർഷക അംഗങ്ങളുണ്ട്. മണിക്കൂറിൽ മൂന്ന് ടൺ ശേഷിയുള്ള അരിസംസ്കരണ യൂണിറ്റും 900 മെട്രിക് ടൺ ശേഷിയുള്ള സംഭരണശാലയും സംഘടന സ്ഥാപിച്ചു. മികച്ച ഇനമായ ജയ് ശ്രീ റാം അരിക്കായി ഒരുക്കിയ വിളവെടുപ്പിന് ശേഷമുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ പ്രാദേശികമായി മൂല്യവർധന നടത്താനും മെച്ചപ്പെട്ട വില ലഭിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. 2025–26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ സംഘടനയുടെ വിറ്റുവരവ് 1.24 കോടി രൂപയായിരുന്നു. കർണാടകയിലെ പദ്ധതി ജില്ലയായ തുമകൂരുവിൽ തിപ്തൂർ ഫാർമർ പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡിന് 750 കർഷക അംഗങ്ങളുണ്ട്. ഒരു ഫ്രഞ്ച് ബഹുരാഷ്ട്ര കമ്പനിക്ക് ഉണ്ടക്കൊപ്ര വിതരണം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ അംഗങ്ങളായ കർഷകർക്ക് മികച്ച വിലയും വിപണിയിലെത്താനുള്ള അവസരവും ലഭിക്കുന്നു. 2025–26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ സംഘടനയുടെ വിറ്റുവരവ് 1.60 കോടി രൂപയായിരുന്നു. 2026 സെപ്റ്റംബർ പന്ത്രണ്ട് വരെയുള്ള കണക്കനുസരിച്ച് 1.9 കോടിയിലധികം രൂപ വിലമതിക്കുന്ന 138 ടണ്ണിലധികം കൊപ്ര സംഘടന സംഭരിച്ചു.

സൗരോർജ ജലസേചനവുമായി ജയ്‌സാൽമീർ; തുടർവികസനത്തിന് അടിത്തറ

രാജസ്ഥാനിലെ പദ്ധതി ജില്ലയായ ജയ്‌സാൽമീറിൽ ജയ്‌സാൽമീർ കൃഷി ഫെഡ് പ്രൊഡ്യൂസർ കമ്പനി ലിമിറ്റഡിന് 1,236 കർഷക അംഗങ്ങളുണ്ട്. സംയോജിത കീടനിയന്ത്രണ രീതിയിലൂടെ 2,000 ഏക്കറിൽ സംഘടന ജീരകം കൃഷി ചെയ്യുന്നു. 500 ഏക്കറിൽ സൗരോർജത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്പ്രിങ്ക്ലർ ജലസേചനവും ഉപയോഗിക്കുന്നു. വെള്ളം കാര്യക്ഷമമായി ഉപയോഗിക്കാനും പുനരുപയോഗ ഊർജം പ്രയോജനപ്പെടുത്താനും കൃഷിയുടെ ഉൽപ്പാദനക്ഷമത മെച്ചപ്പെടുത്താനും ഈ നടപടി സഹായിക്കുന്നു. 2026 ഒക്ടോബർ പതിനൊന്നിന് ആദ്യവർഷം പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ നൂറ് ജില്ലകളിലും ജില്ലാ പ്രവർത്തനപദ്ധതികളും സൂചകങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള നിരീക്ഷണവും നിലവിലുണ്ട്. ജില്ലകളുടെ പ്രത്യേക ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ചുള്ള നടപടികൾ താഴെത്തട്ടിൽ കാർഷിക വികസനത്തിന് പിന്തുണ നൽകുന്നു. ആദ്യവർഷത്തെ പുരോഗതി വരുംവർഷങ്ങളിൽ പദ്ധതികൾ കൂടുതൽ ശക്തമായി ഏകോപിപ്പിക്കാനും കാർഷിക വികസനം തുടർച്ചയായി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാനും അടിത്തറയാകുന്നു.

.