പട്ന, 2026 ഒക്ടോബർ 8-

ബിഹാറിലെ സർക്കാർ ആശുപത്രികൾക്കായി മാലിന്യസംഭരണികളും ജൈവവിഘടനത്തിന് വിധേയമാകുന്ന മാലിന്യസഞ്ചികളും വാങ്ങിയതിൽ കോടികളുടെ ക്രമക്കേട് നടന്നെന്ന ആരോപണത്തിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാരിനോട് വിശദീകരണം തേടി പട്ന ഹൈക്കോടതി. 2026 ഒക്ടോബർ 6ന് പരിഗണിച്ച പൊതുതാൽപര്യ ഹർജിയിലാണ് സർക്കാരിനോട് മറുപടി സത്യവാങ്മൂലം സമർപ്പിക്കാൻ കോടതി നിർദേശിച്ചത്. കേസിന്റെ അടുത്ത വാദം 2026 നവംബർ 19ന് നടക്കും. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് വി. കാമേശ്വർ റാവു അധ്യക്ഷനായ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് കൗശലേഷ് കുമാർ സമർപ്പിച്ച ഹർജി പരിഗണിച്ചത്. ജസ്റ്റിസ് പാർത്ഥ സാരഥിയാണ് ബെഞ്ചിലെ രണ്ടാമത്തെ അംഗമെന്നാണ് ഒരു റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. എന്നാൽ മറ്റൊരു റിപ്പോർട്ടിൽ ജസ്റ്റിസ് ഹരീഷ് കുമാറിന്റെ പേരാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ രണ്ടാമത്തെ ജഡ്ജിയുടെ പേര് ഔദ്യോഗിക ഉത്തരവിലൂടെ സ്ഥിരീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ സഞ്ജീവ് കുമാർ മിശ്ര ഹാജരായി. ബിഹാർ സംസ്ഥാന സർക്കാരാണ് പ്രധാന എതിർകക്ഷി. സർക്കാർ അഭിഭാഷകന്റെ പേര് ലഭ്യമായ റിപ്പോർട്ടുകളിൽ വ്യക്തമല്ല.

1,550 രൂപയുടെ മാലിന്യസംഭരണിക്ക് 15,490 രൂപ നൽകിയെന്ന് ആരോപണം

ബിഹാറിലെ സർക്കാർ ആശുപത്രികളിൽ ജൈവചികിത്സാ മാലിന്യങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നതിനായി വാങ്ങിയ ഉപകരണങ്ങളുടെ വിലയിലാണ് ഗുരുതരമായ ക്രമക്കേട് ആരോപിച്ചിരിക്കുന്നത്. വിപണിയിൽ 1,550 രൂപ വിലയുള്ള 75 ലിറ്റർ ശേഷിയുള്ള മാലിന്യസംഭരണി 15,490 രൂപയ്ക്കാണ് വാങ്ങിയതെന്നാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ ആരോപണം.

അതുപോലെ 1,162 രൂപ വിപണിവിലയുള്ള 45 ലിറ്റർ ശേഷിയുള്ള മാലിന്യസംഭരണിക്ക് 11,474 രൂപ നൽകിയെന്നും ഹർജിയിൽ പറയുന്നു. മാലിന്യസഞ്ചികളുടെ വാങ്ങലിലും സമാനമായ വിലവ്യത്യാസമുണ്ടെന്ന് ഹർജിക്കാരൻ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. ഈ വിലവ്യത്യാസങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച ആരോപണങ്ങൾ കോടതി ഇതുവരെ ശരിവച്ചിട്ടില്ല.

നാല് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വാങ്ങാൻ ചെലവഴിച്ചത് 307 കോടി രൂപയെന്ന് ഹർജി

ബിഹാർ മെഡിക്കൽ സർവീസസ് ആൻഡ് ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ കോർപ്പറേഷൻ ലിമിറ്റഡാണ് സർക്കാർ ആശുപത്രികൾക്കായി മാലിന്യസംഭരണികളും സഞ്ചികളും വാങ്ങുന്നതിനുള്ള ടെൻഡർ നടപടികൾ നടത്തിയത്.

75 ലിറ്റർ, 45 ലിറ്റർ ശേഷിയുള്ള മാലിന്യസംഭരണികളും അവയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ മാലിന്യസഞ്ചികളുമാണ് വാങ്ങിയത്. 75 ലിറ്റർ ശേഷിയുള്ള സഞ്ചിക്ക് 98 രൂപയും 45 ലിറ്റർ ശേഷിയുള്ള സഞ്ചിക്ക് 69 രൂപയും നൽകിയെന്നാണ് ആരോപണം.

2024 ജൂൺ മുതൽ 2026 ഏപ്രിൽ 18 വരെ 57 വാങ്ങൽ ഉത്തരവുകളാണ് പുറപ്പെടുവിച്ചതെന്ന് ഹർജിയിൽ പറയുന്നു. നാല് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കായി ഏകദേശം 307 കോടി രൂപ ചെലവഴിച്ചെന്നും യഥാർഥ വിപണിവിലയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ വലിയ സാമ്പത്തിക വ്യത്യാസമുണ്ടെന്നും ഹർജിക്കാരൻ ആരോപിച്ചു.

ഏഴ് കമ്പനികൾ പങ്കെടുത്ത ടെൻഡറിൽ കരാർ ലഭിച്ചത് ലഖ്നൗവിലെ സ്ഥാപനത്തിന്

മാലിന്യസംഭരണികളും സഞ്ചികളും വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ടെൻഡർ നടപടികളിൽ ഏഴ് കമ്പനികൾ പങ്കെടുത്തതായാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ വിശദീകരണം.

ലഖ്നൗ ആസ്ഥാനമായ എസ്.എസ്. മെഡിക്കൽ സിസ്റ്റം എന്ന സ്ഥാപനത്തിനാണ് കരാർ ലഭിച്ചത്. മറ്റ് കമ്പനികൾ സമർപ്പിച്ച വിലനിർദേശങ്ങളും കരാർ ലഭിച്ച സ്ഥാപനത്തിന്റെ വിലയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസമാണ് ഹർജിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.

സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വാങ്ങൽ നടപടികളിൽ സുതാര്യത പാലിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യവും ഹർജി ഉയർത്തുന്നു. എന്നാൽ ടെൻഡർ നടപടികൾ നിയമവിരുദ്ധമാണെന്നോ കരാർ ലഭിച്ച സ്ഥാപനം ക്രമക്കേട് നടത്തിയെന്നോ കോടതി അന്തിമമായി കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല.

സെപ്റ്റംബർ 8ന് വിശദീകരണം തേടി; നവംബർ 19ന് വീണ്ടും വാദം

2026 സെപ്റ്റംബർ 8ന് കേസ് പരിഗണിച്ചപ്പോൾ തന്നെ സംസ്ഥാന സർക്കാരിനോട് നിലപാട് വ്യക്തമാക്കാൻ കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.

തുടർന്നുള്ള നടപടിയിലാണ് ആരോപണങ്ങൾക്ക് വിശദമായ മറുപടി സമർപ്പിക്കാൻ സർക്കാരിന് സമയം അനുവദിച്ചത്. 2026 നവംബർ 19ന് കേസ് വീണ്ടും പരിഗണിക്കുമെന്നാണ് ഏറ്റവും പുതിയ റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

എന്നാൽ ഒരു റിപ്പോർട്ടിൽ നവംബർ 3 എന്ന തീയതിയും പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. അതിനാൽ അടുത്ത വാദത്തിന്റെ തീയതി സംബന്ധിച്ച അന്തിമ സ്ഥിരീകരണത്തിന് കോടതിയുടെ രേഖ പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ക്രമക്കേട് സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല; സർക്കാരിന്റെ മറുപടിക്ക് ശേഷമേ അന്തിമ തീരുമാനമുണ്ടാകൂ

മാലിന്യസംഭരണികളുടെ വാങ്ങലിൽ അഴിമതി നടന്നതായി പട്ന ഹൈക്കോടതി ഇതുവരെ വിധിച്ചിട്ടില്ല. ആരോപണങ്ങൾക്ക് സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ വിശദീകരണം തേടുക മാത്രമാണ് നിലവിലെ നടപടിയുടെ പ്രാബല്യത്തിലുള്ള ഭാഗം.

ടെൻഡർ നടപടികൾ റദ്ദാക്കാനോ വാങ്ങൽ കരാർ അസാധുവാക്കാനോ പണം തിരിച്ചുപിടിക്കാനോ നിലവിലെ നടപടിയിൽ കോടതി ഉത്തരവിട്ടതായി ലഭ്യമായ റിപ്പോർട്ടുകളിൽ വിവരമില്ല. സർക്കാരിന്റെ മറുപടിയും ബന്ധപ്പെട്ട രേഖകളും പരിശോധിച്ച ശേഷമായിരിക്കും ഹർജിയിലെ ആരോപണങ്ങളിൽ തുടർനടപടികൾ തീരുമാനിക്കുക.

സർക്കാർ ആശുപത്രികളിലെ പൊതുപണ വിനിയോഗം കോടതിയുടെ പരിശോധനയിൽ

ബിഹാറിലെ സർക്കാർ ആശുപത്രികൾക്കായി നടത്തിയ ഉപകരണവാങ്ങലിന്റെ സുതാര്യതയാണ് ഈ കേസിലെ പ്രധാന വിഷയം. സർക്കാർ ഖജനാവിൽ നിന്നുള്ള പണം ചെലവഴിച്ച നടപടികൾ നിയമാനുസൃതമായിരുന്നോ എന്ന ചോദ്യം ഹർജി ഉയർത്തുന്നു.

നിയമപരമായി, നിലവിലെ നടപടി സർക്കാർ മറുപടി സമർപ്പിക്കണമെന്ന നിർദേശത്തിൽ ഒതുങ്ങുന്നു. സാമൂഹികമായി, പൊതുജനാരോഗ്യ സംവിധാനത്തിനായി അനുവദിക്കുന്ന പണത്തിന്റെ വിനിയോഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കയാണ് കേസ് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്. ജുഡീഷ്യൽ തലത്തിൽ, ആരോപണങ്ങളും സർക്കാർ നൽകുന്ന വിശദീകരണവും രേഖകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കാനുള്ള നടപടിയാണ് തുടരുന്നത്. ഈ ഘട്ടത്തിൽ പുതിയ നിയമമാനദണ്ഡമോ സംസ്ഥാനവ്യാപകമായ നിർബന്ധനിർദേശമോ കോടതി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല.