ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 23 –

തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസിൽ നിന്ന് വിട്ടുപോയ 20 ലോക്സഭാ എംപിമാരെ അയോഗ്യരാക്കണമെന്ന ഹർജികളിൽ ലോക്സഭാ സ്പീക്കർ വേഗത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതെന്ന് സുപ്രീംകോടതി. 2026 സെപ്റ്റംബർ 23ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മാല്യ ബാഗ്ചി, ജസ്റ്റിസ് വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ് ജനറൽ സെക്രട്ടറി അഭിഷേക് ബാനർജി നൽകിയ ഹർജി പരിഗണിച്ചത്. അഭിഷേക് ബാനർജിക്കായി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ കല്യാൺ ബന്ദോപാധ്യായ ഹാജരായി. ലോക്സഭാ സ്പീക്കറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വാദങ്ങൾ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ തുഷാർ മേത്ത അവതരിപ്പിച്ചു. വിമത എംപിമാർക്കായി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകരായ നീരജ് കിഷൻ കൗൾ, മണീന്ദർ സിങ് എന്നിവർ ഹാജരായി.

20 എംപിമാരുടെ അയോഗ്യതാ ഹർജിയിൽ സമയബന്ധിത തീരുമാനം ആവശ്യപ്പെട്ട് അഭിഷേക് ബാനർജി

തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസിൽ നിന്ന് വിട്ട് നാഷണലിസ്റ്റ് സിറ്റിസൺസ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയുമായി ചേർന്ന 20 എംപിമാർക്കെതിരെ ഭരണഘടനയുടെ പത്താം പട്ടികപ്രകാരം അഭിഷേക് ബാനർജി ലോക്സഭാ സ്പീക്കർക്ക് അയോഗ്യതാ ഹർജികൾ നൽകിയിരുന്നു. ഇതിൽ തീരുമാനം വൈകുന്നുവെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് അദ്ദേഹം സുപ്രീംകോടതിയെ സമീപിച്ചത്. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 25ന് സുപ്രീംകോടതി വിമത എംപിമാരോട് മറുപടി തേടിയിരുന്നെങ്കിലും സ്പീക്കർ ഓം ബിർലയ്ക്ക് അന്ന് നോട്ടീസ് നൽകിയിരുന്നില്ല.

മറുപടിക്കുള്ള സമയം നീട്ടിയിട്ടും നടപടികൾ പൂർത്തിയായില്ലെന്ന് ഹർജിക്കാരൻ

സ്പീക്കർ ഓഗസ്റ്റിൽ വിമത എംപിമാർക്ക് നോട്ടീസ് നൽകിയെന്നും ആദ്യമായി അനുവദിച്ച 14 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അവർ മറുപടി നൽകിയില്ലെന്നും കല്യാൺ ബന്ദോപാധ്യായ കോടതിയിൽ പറഞ്ഞു. പിന്നീട് സെപ്റ്റംബർ 22 വരെ സമയം നീട്ടിയെങ്കിലും വീണ്ടും കൂടുതൽ സമയം ആവശ്യപ്പെട്ടതായും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അയോഗ്യത നിലവിൽ വന്നാൽ അതിന്റെ പ്രാബല്യം എംപിയുടെ പദവിയെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നതിനാൽ നടപടി നീളരുതെന്നായിരുന്നു ഹർജിക്കാരന്റെ വാദം.

പത്താം പട്ടികയിലെ തർക്കങ്ങൾക്ക് സ്വഭാവപരമായി വേഗത്തിലുള്ള തീർപ്പ് ആവശ്യമെന്ന് ബെഞ്ച്

അയോഗ്യതാ തർക്കത്തിന്റെ സ്വഭാവം തന്നെ വേഗത്തിലുള്ള തീരുമാനമാണ് ആവശ്യപ്പെടുന്നതെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് നിരീക്ഷിച്ചു. പത്താം പട്ടികയുടെ പ്രാധാന്യം കണക്കിലെടുത്ത് വിഷയം വേഗത്തിൽ തീർപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മാല്യ ബാഗ്ചിയും വ്യക്തമാക്കി. മുൻ സുപ്രീംകോടതി വിധികളിൽ സ്പീക്കർ അയോഗ്യതാ ഹർജികൾ സാധാരണയായി മൂന്ന് മാസത്തിനുള്ളിൽ തീരുമാനിക്കണമെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്നും ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

സ്പീക്കറുടെ തീരുമാനത്തിന് സമയപരിധി നിശ്ചയിക്കരുതെന്ന് സോളിസിറ്റർ ജനറൽ

സ്പീക്കർ ഭരണഘടനാപരമായ ചുമതലയാണ് നിർവഹിക്കുന്നതെന്നും കോടതി അദ്ദേഹത്തിന് കർശന സമയപരിധി നിശ്ചയിക്കുന്നത് ഉചിതമല്ലെന്നും സോളിസിറ്റർ ജനറൽ തുഷാർ മേത്ത വാദിച്ചു. ഇരുപക്ഷത്തിനും തെളിവുകളും വാദങ്ങളും അവതരിപ്പിക്കാൻ അവസരം നൽകേണ്ടതിനാൽ നടപടിക്ക് സമയം വേണ്ടിവരുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. എന്നാൽ സ്പീക്കർ തീരുമാനമെടുക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു സമയക്രമം അറിയിക്കണമെന്ന് ബെഞ്ച് ആവശ്യപ്പെട്ടു.

നാല് ആഴ്ചയ്ക്കകം മറുപടി നൽകാമെന്ന് വിമത എംപിമാർ

കോടതിയുടെ ഇടപെടൽ ആവശ്യമായ സാഹചര്യം ഇതുവരെ ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്ന് വിമത എംപിമാർക്കായി ഹാജരായ നീരജ് കിഷൻ കൗളും മണീന്ദർ സിങും വാദിച്ചു. മറുപടി സമർപ്പിക്കാൻ ഒരു തവണ മാത്രമാണ് അധികസമയം ആവശ്യപ്പെട്ടതെന്നും നാല് ആഴ്ചയ്ക്കകം മറുപടി നൽകുമെന്നും കോടതിയെ അറിയിച്ചു. സുപ്രീംകോടതി ഈ പ്രസ്താവന രേഖപ്പെടുത്തി.

നിർബന്ധ ഉത്തരവ് നൽകിയില്ല; സമയക്രമവുമായി തിരിച്ചെത്താൻ കോടതി നിർദേശം

2026 സെപ്റ്റംബർ 23ലെ നടപടിയിൽ സ്പീക്കർ എത്ര ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അയോഗ്യതാ ഹർജികൾ തീർപ്പാക്കണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി നിർബന്ധിത സമയപരിധി നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ല. വിമത എംപിമാർ നാല് ആഴ്ചയ്ക്കകം മറുപടി നൽകുമെന്ന പ്രസ്താവന രേഖപ്പെടുത്തി കേസ് മാറ്റിവച്ചു. അതേസമയം സ്പീക്കറുടെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് തീരുമാനത്തിനുള്ള സമയക്രമം അറിയിക്കാൻ ശ്രമിക്കണമെന്ന് സോളിസിറ്റർ ജനറലിനോട് ബെഞ്ച് ആവശ്യപ്പെട്ടു.

കൂറുമാറ്റ ഹർജികളിലെ കാലതാമസം കുറയ്ക്കണമെന്ന മുൻ നിലപാട് വീണ്ടും മുന്നിലെത്തി

ഭരണഘടനയുടെ പത്താം പട്ടികപ്രകാരമുള്ള അയോഗ്യതാ ഹർജികൾ ആദ്യം തീരുമാനിക്കേണ്ട അധികാരം സ്പീക്കർക്കാണെന്ന സുപ്രീംകോടതിയുടെ മുൻ നിലപാട് തുടരും. എന്നാൽ ഇത്തരം ഹർജികൾ അനിശ്ചിതമായി നീണ്ടുപോകരുതെന്നും വേഗത്തിൽ തീർപ്പാക്കണമെന്നുമുള്ള മുൻ വിധികളിലെ സമീപനമാണ് ഈ കേസിലും കോടതി ഓർമിപ്പിച്ചത്. അതിനാൽ 2026 സെപ്റ്റംബർ 23ലെ നടപടി പുതിയ അന്തിമ നിയമവിധിയല്ല; നിലവിലുള്ള ഭരണഘടനാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിച്ച് നടപടികൾ വേഗത്തിലാക്കണമെന്ന കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണമാണ്.