ന്യൂഡൽഹി  / 2026  / സെപ്റ്റംബർ 17 

നഗരങ്ങളിലെ ഖരമാലിന്യ സംസ്കരണ സംവിധാനങ്ങൾ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമവും പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദവുമാക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന പുതിയ ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോം കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ പ്രിൻസിപ്പൽ സയന്റിഫിക് അഡ്വൈസർ പ്രൊഫ. അജയ് കുമാർ സൂദ് പുറത്തിറക്കി. സെപ്റ്റംബർ 16ന് നടന്ന അവലോകന യോഗത്തിലാണ് പ്ലാറ്റ്ഫോം അവതരിപ്പിച്ചത്. വിവിധ മാലിന്യസംസ്കരണ മാർഗങ്ങളിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന ഹരിതഗൃഹ വാതക പുറന്തള്ളൽ കണക്കാക്കാനും കുറഞ്ഞ കാർബൺ പുറന്തള്ളലുള്ള മാർഗങ്ങൾ കണ്ടെത്താനും നഗര തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ഇതിലൂടെ സാധിക്കും.

പ്രിൻസിപ്പൽ സയന്റിഫിക് അഡ്വൈസറുടെ ഓഫീസ് പിന്തുണച്ച പദ്ധതിയാണ് ഇതിന് പിന്നിൽ. ബെംഗളൂരുവിലെ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്, മദ്രാസ് ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി, വാരാണസിയിലെ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി എന്നിവ ചേർന്നാണ് പദ്ധതി നടപ്പാക്കിയത്. നഗര മാലിന്യസംസ്കരണത്തിന് ഇന്ത്യയുടെ സാഹചര്യങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമായ ജീവിതചക്ര വിലയിരുത്തൽ ചട്ടക്കൂടും ഹരിതഗൃഹ വാതക കാൽക്കുലേറ്റർ വെബ് ആപ്ലിക്കേഷനും വികസിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം.

നഗരങ്ങൾക്ക് സ്വന്തം പുറന്തള്ളൽ കണക്കാക്കാം

നിലവിലുള്ള മാലിന്യസംസ്കരണ രീതികളിലൂടെ എത്ര ഹരിതഗൃഹ വാതകമാണ് പുറന്തള്ളുന്നതെന്ന് പുതിയ കാൽക്കുലേറ്റർ വഴി നഗര തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് വിലയിരുത്താം. അനായുസ്സിലുള്ള ദഹനം, മാലിന്യത്തിൽനിന്ന് ഊർജോൽപാദനം, കമ്പോസ്റ്റിങ്, പുനഃചംക്രമണം, മാലിന്യം മണ്ണിട്ട് മൂടൽ തുടങ്ങിയ സാധാരണ സംസ്കരണ രീതികൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

മൊത്തം പുറന്തള്ളൽ, ഒഴിവാക്കാനായ പുറന്തള്ളൽ, ഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുറന്തള്ളൽ, കാർബൺ പാദമുദ്ര എന്നിവയും ഇതിലൂടെ ലഭിക്കും. മീഥെയ്ൻ, കാർബൺ ഡൈഓക്സൈഡ്, നൈട്രജൻ ഓക്സൈഡുകൾ, ബ്ലാക്ക് കാർബൺ തുടങ്ങിയ വിവിധ പുറന്തള്ളൽ വിവരങ്ങളും പ്രത്യേകം വിലയിരുത്താം.

ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ കാർബൺ മാർഗം കണ്ടെത്താം

വ്യത്യസ്ത മാലിന്യസംസ്കരണ രീതികൾ തമ്മിൽ താരതമ്യം ചെയ്ത് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ഹരിതഗൃഹ വാതക പുറന്തള്ളലും കാർബൺ പാദമുദ്രയും ഉണ്ടാക്കുന്ന മാർഗം കണ്ടെത്താൻ പ്ലാറ്റ്ഫോം സഹായിക്കും. പുതിയ പദ്ധതികളുടെ പരിസ്ഥിതി വിലയിരുത്തൽ നടത്താനും കൺസൾട്ടന്റുമാർ തയ്യാറാക്കുന്ന വിശദമായ പദ്ധതി റിപ്പോർട്ടുകൾ പരിശോധിക്കാനും ടെൻഡറുകൾക്ക് ആവശ്യമായ നിർബന്ധിത പരിസ്ഥിതി പ്രകടന വിവരങ്ങൾ നൽകാനും ഇത് ഉപയോഗിക്കാം.

ആറ് നഗരങ്ങളിലെ അനുഭവങ്ങളും പഠനത്തിൽ

ബെംഗളൂരു, മൈസൂരു, തുമകൂരു, ചെന്നൈ, ഡൽഹി, വാരാണസി എന്നിവിടങ്ങളിലെ പഠനങ്ങളാണ് പദ്ധതിക്ക് അടിസ്ഥാനമായത്. ബയോമൈനിങ്, ഓക്സിജൻ ഇല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിലുള്ള ജൈവ വിഘടനം, മാലിന്യത്തിൽനിന്ന് ഊർജോൽപാദനം, മാലിന്യം മണ്ണിട്ട് മൂടൽ തുടങ്ങിയ സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെ ജീവിതചക്ര വിലയിരുത്തലും സംഘം നടത്തി.

പ്രൊഫ. ലക്ഷ്മിനാരായണ റാവു, പ്രൊഫ. ചാണക്യ ഹൊയ്സല്ല, പ്രൊഫ. ആർ. വിനു, പ്രൊഫ. ആർ.എസ്. സിങ് എന്നിവരുൾപ്പെടെയുള്ള വിദഗ്ധർ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു. ഹരിതഗൃഹ വാതക കണക്കെടുപ്പ്, ജീവിതചക്ര മാതൃക നിർമാണം, ഡിജിറ്റൽ ഉപകരണ വികസനം എന്നിവയിൽ ഗവേഷകരും പങ്കെടുത്തു. നഗര തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികൾ യോഗത്തിൽ ഓൺലൈനായി പങ്കെടുത്തു.

സ്വച്ഛ് ഭാരത് ദൗത്യവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി പദ്ധതി

വേസ്റ്റ് ടു വെൽത്ത് മിഷൻ, സ്വച്ഛ് ഭാരത് മിഷൻ-അർബൻ എന്നീ ദേശീയ പദ്ധതികളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളോട് ചേർന്നാണ് 2024ൽ ഈ പദ്ധതി ആരംഭിച്ചത്. നഗര മാലിന്യസംസ്കരണ സംവിധാനങ്ങളെ കൂടുതൽ സ്മാർട്ടും പ്രതിരോധ ശേഷിയുള്ളതും കുറഞ്ഞ പുറന്തള്ളലുള്ളതുമാക്കാൻ ശാസ്ത്രീയ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാൻ പുതിയ സംവിധാനം സഹായിക്കുമെന്ന് പ്രൊഫ. അജയ് കുമാർ സൂദ് പറഞ്ഞു.

സയന്റിഫിക് സെക്രട്ടറി ഡോ. പർവീന്ദർ മൈനിയും പദ്ധതി രാജ്യവ്യാപകമായി പ്രാവർത്തികമാക്കാൻ സ്ഥാപനതല സംവിധാനങ്ങൾ ആവശ്യമാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. നിലവിലുള്ളതും ഭാവിയിലേതുമായ മാലിന്യസംസ്കരണ സംവിധാനങ്ങളുടെ കാര്യക്ഷമത ഉയർത്തുന്നതിനുള്ള നിർദേശങ്ങളും കാലാവസ്ഥാ പ്രതിരോധ ശേഷിയുള്ള കുറഞ്ഞ പുറന്തള്ളൽ സംവിധാനത്തിലേക്ക് ഇന്ത്യ മാറുന്നതിനുള്ള ദേശീയ മാർഗരേഖയും പദ്ധതി മുന്നോട്ടുവച്ചിട്ടുണ്ട്.

പദ്ധതി റിപ്പോർട്ടും പുറത്തിറക്കി

‘ഇന്ത്യയിലെ ഖരമാലിന്യ സംസ്കരണ സാങ്കേതികവിദ്യകൾക്കായുള്ള ജീവിതചക്ര വിലയിരുത്തൽ ചട്ടക്കൂട് വികസനം’ എന്ന റിപ്പോർട്ടും യോഗത്തിൽ പുറത്തിറക്കി. നഗര തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് മാലിന്യസംസ്കരണ പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യാനും വ്യത്യസ്ത മാർഗങ്ങൾ താരതമ്യം ചെയ്യാനും കുറഞ്ഞ കാർബൺ പുറന്തള്ളലുള്ള സംവിധാനം തിരഞ്ഞെടുക്കാനും ഈ പഠനം സഹായിക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.