അയോധ്യ, 2026 സെപ്റ്റംബർ 14 –

രാമക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ദിവസവും പതിനായിരക്കണക്കിന് തീർഥാടകർ എത്തുമ്പോഴും അയോധ്യയിലെ ഈ തീർഥാടന വളർച്ചയുടെ സാമ്പത്തിക നേട്ടം സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് വേണ്ടത്ര എത്തുന്നില്ലെന്ന് പ്രാദേശിക വ്യാപാരികൾ. ക്ഷേത്രത്തിലെ സന്ദർശകരുടെ എണ്ണം വർധിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നാണ് ജില്ലാ ഭരണകൂടം പറയുന്നത്. എന്നാൽ ഗുപ്താർ ഘട്ട് ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിൽ ഉപഭോക്താക്കളും വരുമാനവും കുറഞ്ഞെന്നാണ് ചെറുകിട കച്ചവടക്കാരുടെ അനുഭവം.

സാധാരണ പ്രവൃത്തി ദിവസങ്ങളിൽ രാമക്ഷേത്രത്തിൽ 70,000 മുതൽ 80,000 വരെ ആളുകൾ എത്തുന്നുണ്ടെന്ന് അയോധ്യ ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റ് ശശാങ്ക് ത്രിപാഠി പറഞ്ഞു. വാരാന്ത്യത്തിൽ ഇത് ഒരു ലക്ഷത്തോളവും ഉത്സവ ദിവസങ്ങളിൽ മൂന്ന് ലക്ഷത്തോളവും എത്തും. കുംഭമേളക്കാലത്ത് ഒരു ദിവസം അഞ്ച് ലക്ഷം സന്ദർശകരെന്ന റെക്കോർഡും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ വർഷത്തേക്കാൾ സന്ദർശകരുടെ എണ്ണം 10 മുതൽ 20 ശതമാനം വരെ കൂടുതലാണെന്നും സംഭാവനകളിൽ കുറവില്ലെന്നും ജില്ലാ ഭരണകൂടം പറയുന്നു.

ഗുപ്താർ ഘട്ടിൽ ചിത്രം മറ്റൊന്ന്

രാമക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഏതാനും കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ഗുപ്താർ ഘട്ടിൽ സ്ഥിതി വ്യത്യസ്തമാണ്. മൂന്ന് വർഷമായി ഇവിടെ ഫോട്ടോഗ്രാഫറായി ജോലി ചെയ്യുന്ന കപിൽ യാദവ് നേരത്തെ ദിവസവും 200 മുതൽ 300 വരെ ചിത്രങ്ങൾ എടുത്തിരുന്നെങ്കിൽ ഇപ്പോൾ അത് നൂറോളം മാത്രമായി കുറഞ്ഞെന്ന് പറയുന്നു. ഒരു ചിത്രത്തിന് പത്ത് രൂപയാണ് ലഭിക്കുന്നത്. ഇതോടെ തന്റെ വരുമാനത്തിലും നേരിട്ട് കുറവുണ്ടായെന്ന് കപിൽ പറയുന്നു.

കൂടുതൽ സൗകര്യങ്ങൾ വേണമെന്ന് വ്യാപാരികൾ

ഏഴ്-എട്ട് വർഷമായി ഗുപ്താർ ഘട്ടിൽ ജ്യൂസ് വിൽക്കുന്ന ദശരഥ് നിഷാദിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് എത്രപേർ എത്തുന്നു എന്നത് മാത്രമല്ല പ്രധാനം. തീർഥാടകർ നഗരത്തിലെ മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലേക്കും എത്തുകയും അവിടെ സമയം ചെലവഴിക്കുകയും ചെയ്താലേ പ്രാദേശിക വ്യാപാരികൾക്കും നേട്ടമുണ്ടാകൂ. കുടിവെള്ളം, ഇരിപ്പിടങ്ങൾ, മികച്ച വെളിച്ചം തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

വികസനം ജോലിയായും വരുമാനമായും മാറണം

അയോധ്യയിൽ പുതിയ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളും പദ്ധതികളും വരുന്നതായി നഗരസഭയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജോലി ചെയ്യുന്ന ഖുർഷീദ് ആലം പറയുന്നു. പ്രതിമാസം ഏകദേശം 11,000 രൂപയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വരുമാനം. നഗരത്തിന്റെ വികസനവും വർധിക്കുന്ന തീർഥാടക പ്രവാഹവും തങ്ങളെപ്പോലുള്ള സാധാരണക്കാർക്ക് കൂടുതൽ തൊഴിലും വരുമാനവും നൽകണമെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവശ്യം.

അയോധ്യയുടെ വളർച്ചയെ ഭരണകൂടം സന്ദർശകരുടെ എണ്ണത്തിലൂടെയാണ് വിലയിരുത്തുന്നത്. എന്നാൽ പ്രാദേശിക തൊഴിലാളികളും ചെറുകിട വ്യാപാരികളും ഉപഭോക്താക്കൾ, ജോലി, വരുമാനം എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഈ വളർച്ചയെ കാണുന്നത്. വൻ തീർഥാടന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ നേട്ടം നഗരത്തിലെ സാധാരണക്കാരിലേക്ക് എത്രത്തോളം എത്തുന്നു എന്നതാണ് ഇവർ ഉയർത്തുന്ന പ്രധാന ചോദ്യം.