ന്യൂഡൽഹി / 2026 / ഓഗസ്റ്റ് 29
ജൽ ജീവൻ മിഷൻ 2.0യുടെ ഭാഗമായി ഗ്രാമീണ ജലവിതരണ മേഖലയിലെ മികച്ച പ്രവർത്തനങ്ങൾ പഠിക്കാനും രേഖപ്പെടുത്താനും പ്രാദേശിക കോളേജുകൾ, സർവകലാശാലകൾ, മറ്റ് വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയിലെ വിദ്യാർഥികളെ പങ്കെടുപ്പിക്കാൻ സംസ്ഥാനങ്ങളോടും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളോടും കേന്ദ്ര ജലശക്തി മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള കുടിവെള്ള-ശുചിത്വ വകുപ്പ് ആവശ്യപ്പെട്ടു. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 28നാണ് നിർദേശം പുറത്തുവിട്ടത്. സ്ഥലത്തെ അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പഠനം ശക്തമാക്കാനും അറിവ് പങ്കിടാനും പുതിയ ആശയങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും ഗ്രാമീണ ജലവിതരണ രംഗത്തെ ഫലപ്രദമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രചാരം നൽകാനുമാണ് നടപടി.
മികച്ച മാതൃകകൾ പഠിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തണം
ഗ്രാമീണ കുടിവെള്ള മേഖലയിലെ പ്രധാന വികസന പദ്ധതിയായി ജൽ ജീവൻ മിഷൻ മാറിയിട്ടുണ്ട്. പദ്ധതി ആരംഭിച്ചതിന് ശേഷം സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലും നിരവധി ശ്രദ്ധേയമായ മികച്ച പ്രവർത്തനരീതികൾ രൂപപ്പെട്ടു. സമൂഹപങ്കാളിത്തം, ജലസ്രോതസ്സുകളുടെ സുസ്ഥിരത, ജലഗുണനിലവാര പരിപാലനം, പ്രവർത്തനവും പരിപാലനവും, സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഉപയോഗം, വികേന്ദ്രീകൃത ഭരണസംവിധാനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലാണ് ഇത്തരം മാതൃകകൾ ഉണ്ടായത്.
ഇവയുടെ പ്രാധാന്യം കണക്കിലെടുത്ത് ജൽ ജീവൻ മിഷൻ 2.0യുടെ കീഴിൽ തിരഞ്ഞെടുത്ത കേസ് പഠനങ്ങളും മികച്ച പ്രവർത്തനങ്ങളും പഠിച്ച് രേഖപ്പെടുത്താൻ പ്രാദേശിക കോളേജുകൾ, സർവകലാശാലകൾ, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയെ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന് സംസ്ഥാനങ്ങളോടും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളോടും നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. പഠനഫലങ്ങൾ അക്കാദമിക് ജേണലുകൾ, സ്ഥാപന റിപ്പോർട്ടുകൾ, വാർത്താക്കുറിപ്പുകൾ, ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങൾ, വെബ്സൈറ്റുകൾ തുടങ്ങിയ അനുയോജ്യമായ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കണം. ഇതിലൂടെ തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള അറിവ് പങ്കിടാനും വിജയകരമായ മാതൃകകൾ മറ്റിടങ്ങളിൽ ആവർത്തിക്കാനും കഴിയുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
പഠനകേന്ദ്രങ്ങളും സന്ദർശന സ്ഥലങ്ങളും കണ്ടെത്തും
അനുയോജ്യമായ കേസ് പഠനങ്ങളും സന്ദർശന കേന്ദ്രങ്ങളും സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും കണ്ടെത്തണം. ഇതിനായി പ്രാദേശിക വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ, സ്കൂളുകൾ, ജില്ലാ ജല-ശുചിത്വ മിഷനുകൾ, ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ എന്നിവയുമായി ആവശ്യമായ ഏകോപനം നടത്തണം.
സമീപത്തെ സ്കൂളുകളിലെ ഹയർ സെക്കൻഡറി, സീനിയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാർഥികൾക്കായി പഠനസന്ദർശനങ്ങളും സംഘടിപ്പിക്കണം. മൾട്ടി വില്ലേജ് ജലവിതരണ പദ്ധതികൾ, ജലശുദ്ധീകരണ പ്ലാന്റുകൾ, ജലം ശേഖരിക്കുന്ന ഇൻടേക്ക് കിണറുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കാണ് സന്ദർശനം നടത്തേണ്ടത്.
ആധുനിക ജലസാങ്കേതികവിദ്യയും നേരിട്ട് കാണാം
സൂപ്പർവൈസറി കൺട്രോൾ ആൻഡ് ഡാറ്റ അക്വിസിഷൻ എന്ന സ്കാഡ സംവിധാനം, ഇന്റർനെറ്റ് ഓഫ് തിങ്സ് സാങ്കേതികവിദ്യ, നാഷണൽ അക്രഡിറ്റേഷൻ ബോർഡ് ഫോർ ടെസ്റ്റിങ് ആൻഡ് കാലിബ്രേഷൻ ലബോറട്ടറീസ് അംഗീകാരം നേടിയ ജലപരിശോധനാ ലബോറട്ടറികൾ എന്നിവയും വിദ്യാർഥികളുടെ പഠനസന്ദർശനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണം.
2026 സെപ്റ്റംബർ അവസാനത്തോടെ ഓരോ ജില്ലയിലും കുറഞ്ഞത് ഒരു വിദ്യാർഥി പഠനസന്ദർശനവും പ്രാദേശിക വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സഹകരണത്തോടെ തയ്യാറാക്കിയ ഒരു കേസ് പഠനം അല്ലെങ്കിൽ മികച്ച പ്രവർത്തനരീതിയുടെ പ്രസിദ്ധീകരണവും പൂർത്തിയാക്കണമെന്നാണ് ലക്ഷ്യം.
ഗ്രാമീണ ജലസുരക്ഷ ശക്തമാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം
ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ സ്ഥലത്തെ അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠിക്കുന്ന സംസ്കാരം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കാനാണ് ജൽ ജീവൻ മിഷൻ 2.0 ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. പുതിയ ആശയങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും വിജയകരമായ ഗ്രാമീണ ജലവിതരണ മാതൃകകൾ കൂടുതൽ ആളുകൾക്ക് കാണാനും മനസ്സിലാക്കാനും ഉപയോഗിക്കാനും കഴിയുന്നവിധം പ്രചരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും. ഇതിലൂടെ ഗ്രാമീണ ജലസുരക്ഷ ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്താനാകുമെന്നാണ് ലക്ഷ്യം.
വാർത്താക്കുറിപ്പ് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 28ന് വൈകിട്ട് 5.27ന് ന്യൂഡൽഹിയിലെ പ്രസ് ഇൻഫർമേഷൻ ബ്യൂറോയാണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. റിലീസ് ഐഡി 2304305 ആണ്. സന്ദർശക കൗണ്ടറിൽ 244 എന്നായിരുന്നു രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്. വാർത്താക്കുറിപ്പ് ഉറുദു, ഹിന്ദി, തെലുങ്ക്, കന്നഡ ഭാഷകളിലും ലഭ്യമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
.
