ജൽപൈഗുരി, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 21-
രാമകൃഷ്ണ വേദാന്ത മഠത്തിലെ ചരിത്ര-മതപ്രാധാന്യമുള്ള വസ്തുക്കളും കെട്ടിടവും സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് സർക്കാർ ഇടപെടണമെന്ന നിർദേശം കൽക്കട്ട ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. ജസ്റ്റിസുമാരായ അനിരുദ്ധ റോയ്, ചൈതാലി ചാറ്റർജി ദാസ് എന്നിവരുടെ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 18ന് വിധി പറഞ്ഞത്. രാമകൃഷ്ണ വേദാന്ത മഠം ജനറൽ സെക്രട്ടറി സ്വാമി ആത്മബോധാനന്ദ എന്ന സുബ്രത മഹാരാജ് നൽകിയ അപ്പീലാണ് കോടതി അനുവദിച്ചത്. പശ്ചിമ ബംഗാൾ സംസ്ഥാനവും മറ്റുള്ളവരുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. അപ്പീലുകാരനുവേണ്ടി കല്ലോൾ ബസു, അനിർബൻ മിത്ര, ഹില്ലോൾ സാഹ പോദ്ദാർ, അമിത് ഹാൽദർ എന്നിവരും സംസ്ഥാനത്തിനുവേണ്ടി കുനാൽജിത് ഭട്ടാചാർജി, ശുഭങ്കർ ദത്ത, സോമദത്ത പത്ര എന്നിവരും ഹാജരായി. മൂല റിറ്റ് ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി ബിശ്വബ്രത ബസു മല്ലിക്, പ്രീതം ദാസ്, അഭിഷേക് സെൻ എന്നിവരും ഹാജരായി.
മഠത്തിലെ വിശുദ്ധ സ്മാരകവസ്തുക്കൾ അവഗണിക്കപ്പെടുന്നുവെന്ന ആരോപണമാണ് കോടതിയിലെത്തിയത്
രാമകൃഷ്ണ മഠത്തിന്റെയും രാമകൃഷ്ണ മിഷന്റെയും അനുയായിയാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയ മൂല ഹർജിക്കാരൻ ഡാർജിലിങ്ങിലെ രാമകൃഷ്ണ വേദാന്ത ആശ്രമത്തിൽ സ്വാമി അഭേദാനന്ദ ഉപയോഗിച്ച വിശുദ്ധ സ്മാരകവസ്തുക്കളും മറ്റു വിലപ്പെട്ട വസ്തുക്കളും സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത നിലയിൽ സൂക്ഷിക്കുന്നുവെന്ന് ആരോപിച്ചിരുന്നു. മഠം പലപ്പോഴും അടച്ചിട്ടിരിക്കുകയാണെന്നും കെട്ടിടം പരിപാലനമില്ലാതെ ജീർണാവസ്ഥയിലാണെന്നും ഹർജിയിൽ ആരോപിച്ചു. സംസ്ഥാന അധികാരികൾ ഇടപെടണമെന്നും മഠത്തിന്റെ ചുമതല മറ്റൊരു മതസംഘടനയ്ക്ക് കൈമാറുന്നതുൾപ്പെടെയുള്ള നടപടികൾ പരിഗണിക്കണമെന്നും ഹർജിക്കാരൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.
ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റിനോട് സംരക്ഷണ നടപടി ആലോചിക്കാൻ സിംഗിൾ ബെഞ്ച് നിർദേശിച്ചിരുന്നു
2026 ജൂലൈ 10ലെ ഉത്തരവിൽ സിംഗിൾ ബെഞ്ച് ഡാർജിലിങ് ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റിനോട് ബന്ധപ്പെട്ട മഠത്തിന്റെ പ്രതിനിധികൾ, ബെലൂരിലെ രാമകൃഷ്ണ മിഷൻ ആസ്ഥാനം, റിറ്റ് ഹർജിക്കാരൻ എന്നിവരുമായി യോഗം ചേരാൻ നിർദേശിച്ചിരുന്നു. സ്മാരകവസ്തുക്കളുടെയും മറ്റു സാധനങ്ങളുടെയും മഠം കെട്ടിടത്തിന്റെയും സംരക്ഷണത്തിനും പരിപാലനത്തിനും വേണ്ട നടപടികൾ യോഗത്തിൽ പരിഗണിക്കണമെന്നായിരുന്നു നിർദേശം. സർക്കാർ ആവശ്യമായ സഹകരണം നൽകണമെന്നും സിംഗിൾ ബെഞ്ച് പറഞ്ഞിരുന്നു.
ട്രസ്റ്റിന്റെ ഭരണത്തർക്കം റിറ്റ് ഹർജിയായി പരിഗണിക്കാനാകില്ലെന്ന് അപ്പീലിൽ വാദം
മഠം പ്രവർത്തിക്കുന്നത് സ്വതന്ത്രമായ ട്രസ്റ്റിന് കീഴിലാണെന്നും ട്രസ്റ്റികളും ഭരണസമിതിയും നിലവിലുണ്ടെന്നും അപ്പീലുകാരൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. മൂല ഹർജിക്കാരന്റെ മൗലികാവകാശമോ നിയമപരമായ അവകാശമോ സ്വകാര്യ അവകാശമോ ലംഘിക്കപ്പെട്ടതായി ഹർജിയിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ലെന്നും അതിനാൽ ഭരണഘടനയുടെ റിറ്റ് അധികാരം ഉപയോഗിക്കാനാകില്ലെന്നും അപ്പീലുകാരന്റെ അഭിഭാഷകർ വാദിച്ചു. ട്രസ്റ്റിന്റെ പരിപാലനത്തെയും ഭരണത്തെയും കുറിച്ചുള്ള പരാതികൾ സിവിൽ നിയമപരിധിയിൽ ഉന്നയിക്കേണ്ടതാണെന്നും അവർ വ്യക്തമാക്കി.
വ്യക്തിപരമായോ നിയമപരമായോ അവകാശലംഘനം തെളിയിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച്
മൂല ഹർജിയിലെ ആരോപണങ്ങൾ പരിശോധിച്ചപ്പോൾ ഹർജിക്കാരന്റെ മൗലികാവകാശമോ നിയമപരമായ അവകാശമോ സ്വകാര്യ അവകാശമോ ലംഘിക്കപ്പെട്ടതായി ഒരു കേസ് രൂപപ്പെടുന്നില്ലെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് കണ്ടെത്തി. ആരോപണങ്ങൾ പരമാവധി ട്രസ്റ്റിന്റെ ഭരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളാണെന്നും അവയ്ക്ക് സിവിൽ നിയമപരിധിയിലാണ് പരിഹാരം തേടേണ്ടതെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. സർക്കാർ ഭരണകൂടം ഒരു സ്വകാര്യ ട്രസ്റ്റിന്റെ മഠഭരണത്തിൽ ഇടപെടേണ്ട അസാധാരണ സാഹചര്യം ഹർജിക്കാരൻ തെളിയിച്ചിട്ടില്ലെന്നും ബെഞ്ച് പറഞ്ഞു.
ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തത് അപ്പീൽ അവകാശം നഷ്ടപ്പെടുത്തില്ല
കോടതിയുടെ ഇടക്കാല നിർദേശത്തെ തുടർന്ന് ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റ് നടത്തിയ യോഗത്തിൽ മഠത്തിന്റെ പ്രതിനിധികൾ പങ്കെടുത്തതിനാൽ പിന്നീട് റിറ്റ് ഹർജിയുടെ നിലനിൽപ്പ് ചോദ്യം ചെയ്യാനാകില്ലെന്ന വാദവും കോടതി തള്ളി. കോടതിയുടെ ഇടക്കാല ഉത്തരവ് പാലിച്ചുള്ള പങ്കാളിത്തം മാത്രം സമ്മതമോ അവകാശത്യാഗമോ ആയി കണക്കാക്കാനാകില്ലെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. റിറ്റ് ഹർജി അടിസ്ഥാനപരമായി നിലനിൽക്കുന്നതാണോ എന്ന ചോദ്യം അപ്പീൽ ഘട്ടത്തിലും പരിശോധിക്കാമെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.
ട്രസ്റ്റ് ഭരണത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ അനുയോജ്യമായ നിയമവേദിയെ സമീപിക്കാമെന്ന് കോടതി
മഠത്തിന്റെ ഭരണത്തിനെതിരെ പരാതിയുണ്ടെങ്കിൽ നിയമം അനുവദിക്കുന്ന പരിധിയിൽ അനുയോജ്യമായ അധികാരമുള്ള കോടതിയെയോ വേദിയെയോ സമീപിക്കാൻ മൂല റിറ്റ് ഹർജിക്കാരന് സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ ട്രസ്റ്റ് ഭരണത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം ഹർജിക്കാരന് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉണ്ടോ എന്ന വിഷയത്തിൽ ഹൈക്കോടതി അഭിപ്രായം പറഞ്ഞിട്ടില്ല. ഈ വിധി ഹർജിക്കാരന് പുതിയ അവകാശമോ പ്രത്യേക പരിഗണനയോ സൃഷ്ടിക്കുന്നതല്ലെന്നും കോടതി പ്രത്യേകം വ്യക്തമാക്കി.
ജൂലൈ 10ലെ ഉത്തരവ് പൂർണമായി റദ്ദാക്കി; റിറ്റ് ഹർജിയും തള്ളി
2026 ജൂലൈ 10ലെ സിംഗിൾ ബെഞ്ച് ഉത്തരവ് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് റദ്ദാക്കി. മൂല റിറ്റ് ഹർജി നിലനിൽക്കുന്നതല്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയ കോടതി അത് തള്ളുകയും അപ്പീൽ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. ചെലവ് സംബന്ധിച്ച് പ്രത്യേക ഉത്തരവില്ല. അതേസമയം മഠത്തിന് യഥാർത്ഥ ആവശ്യകത ഉണ്ടാകുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ സംസ്ഥാന ഭരണകൂടത്തിന്റെ സഹായം തേടാമെന്നും അത്തരത്തിൽ നിയമാനുസൃത സഹായം നൽകേണ്ടത് സർക്കാരിന്റെ ബാധ്യതയാണെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
സ്വകാര്യ ട്രസ്റ്റ് ഭരണവും റിറ്റ് അധികാരവും തമ്മിലുള്ള പരിധിക്ക് വിധി കൂടുതൽ വ്യക്തത നൽകുന്നു
ഈ വിധിയുടെ നിയമപരമായ പ്രാധാന്യം സ്വകാര്യ ട്രസ്റ്റുകളുടെ ആഭ്യന്തര ഭരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരാതികൾക്ക് ഭരണഘടനാപരമായ റിറ്റ് പരിഹാരം സ്വാഭാവികമായി ലഭിക്കില്ലെന്ന നിലപാടിലാണ്. വ്യക്തമായ മൗലികാവകാശമോ നിയമപരമായ അവകാശമോ ലംഘിക്കപ്പെട്ടതായി സ്ഥാപിക്കേണ്ടത് നിർണായകമാണെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അതേസമയം ചരിത്രപരവും മതപരവുമായ വസ്തുക്കളുടെ സംരക്ഷണപ്രാധാന്യം വിധി നിഷേധിക്കുന്നില്ല; പ്രശ്നത്തിന് അനുയോജ്യമായ നിയമവേദിയാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടതെന്നതാണ് കോടതിയുടെ നിലപാട്.