മധുര, ഓഗസ്റ്റ് 20-

വിവാഹമോചന ഉത്തരവിനെതിരായ അപ്പീൽ നിലനിന്നിരുന്നെങ്കിലും അത് ഹാജരാകാത്തതിനെ തുടർന്ന് തള്ളിയ സമയത്ത് ഭാര്യ നടത്തിയ പുനർവിവാഹം സാധുവാണെന്ന് മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതി. ജസ്റ്റിസ് ജി. ആർ. സ്വാമിനാഥൻ, ജസ്റ്റിസ് എം. ഡി. സുമതി എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ച് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 13നാണ് വിധി പറഞ്ഞത്. കുടുംബകോടതി അനുവദിച്ച വിവാഹമോചനം ചോദ്യം ചെയ്ത് ഭർത്താവ് നൽകിയ അപ്പീൽ കോടതി തള്ളി. അപ്പീലുകാരനായ ഭർത്താവിനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ പി. ആർ. പൃഥ്വിരാജും ഭാര്യയ്ക്കുവേണ്ടി എസ്. മനോജ്കുമാറും ഹാജരായി. വിവാഹം കഴിക്കാനുള്ള അവകാശം മനുഷ്യാവകാശമാണെന്നും അതിനുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ കർശനമായി വ്യാഖ്യാനിക്കണമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

2001ലെ വിവാഹം; ക്രൂരതയും ഉപേക്ഷിക്കലും കണ്ടെത്തി 2021ൽ വിവാഹമോചനം

ദമ്പതികൾ 2001 ജൂൺ മൂന്നിനാണ് ഹിന്ദു ആചാരപ്രകാരം വിവാഹിതരായത്. ഇവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ട്. ഭർത്താവിന്റെ ക്രൂരതയും ഉപേക്ഷിക്കലും ആരോപിച്ച് ഭാര്യ കുടുംബകോടതിയെ സമീപിച്ചു. ഭാര്യയുടെ സ്വഭാവത്തിൽ സംശയം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും താമസസ്ഥലത്തെ സുരക്ഷാ ജീവനക്കാരനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അവരുടെ പെരുമാറ്റത്തെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കുകയും ചെയ്തതായി കുടുംബകോടതി കണ്ടെത്തി. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 2021 മാർച്ച് മൂന്നിന് വിവാഹമോചനം അനുവദിച്ചു. ഭാര്യയുടെ സ്വഭാവത്തെ നേരിട്ടോ പരോക്ഷമായ സൂചനകളിലൂടെയോ സംശയിക്കുന്നത് ഹിന്ദു വിവാഹനിയമത്തിലെ 13(1)(ഐ-എ) വകുപ്പ് പ്രകാരം ക്രൂരതയാകാമെന്ന് ഹൈക്കോടതിയും വ്യക്തമാക്കി.

അപ്പീൽ നൽകിയെങ്കിലും വിവാഹമോചന ഉത്തരവിന് സ്റ്റേ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല

ഭർത്താവ് 2021ൽ തന്നെ വിവാഹമോചന ഉത്തരവിനെതിരെ അപ്പീൽ നൽകി. എന്നാൽ കുടുംബകോടതിയുടെ വിവാഹമോചന ഉത്തരവിന് ഇടക്കാല സ്റ്റേ ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. അതിനാൽ വിവാഹമോചന ഉത്തരവ് പൂർണമായും പ്രാബല്യത്തിലായിരുന്നുവെന്നും ഭാര്യയുടെ നിയമപരമായ സ്ഥിതി വിവാഹമോചിതയായ സ്ത്രീയുടേതായിരുന്നുവെന്നും ഹൈക്കോടതി വിലയിരുത്തി. അപ്പീൽ നൽകിയെന്ന ഒറ്റക്കാരണത്താൽ വർഷങ്ങളോളം ഒരാളുടെ പുനർവിവാഹം അനിശ്ചിതത്വത്തിലാക്കുന്നത് നീതിയുക്തമല്ലെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

2021 ഓഗസ്റ്റ് 27ന് ഭാര്യ വീണ്ടും വിവാഹിതയായി; സെപ്റ്റംബർ രണ്ടിന് രജിസ്ട്രേഷൻ

ഭാര്യ 2021 ഓഗസ്റ്റ് 27ന് പുനർവിവാഹം നടത്തുകയും സെപ്റ്റംബർ രണ്ടിന് അത് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഇതിനിടെ ഭർത്താവിന്റെ അപ്പീലിന് ഇടക്കാല സ്റ്റേ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. പിന്നീട് 2025 നവംബർ അഞ്ചിന് അപ്പീൽ തുടർനടപടിയില്ലാത്തതിനാൽ തള്ളി. 2026 മാർച്ച് 30ന് അപ്പീൽ പുനഃസ്ഥാപിച്ചു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് പുനർവിവാഹത്തിന്റെ നിയമസാധുതയും ഹിന്ദു വിവാഹനിയമത്തിലെ 15-ാം വകുപ്പിന്റെ പ്രയോഗവും ഹൈക്കോടതി വിശദമായി പരിശോധിച്ചത്.

അപ്പീൽ ഹാജരാകാത്തതിനാൽ തള്ളിയാലും പുനർവിവാഹത്തിനുള്ള തടസം അവസാനിക്കുമെന്ന് കോടതി

ഹിന്ദു വിവാഹനിയമത്തിലെ 15-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരം വിവാഹമോചന ഉത്തരവിനെതിരായ അപ്പീൽ തള്ളിയാൽ വീണ്ടും വിവാഹം കഴിക്കാം. ഇവിടെ പറയുന്ന അപ്പീൽ ‘തള്ളൽ’ എന്നത് കേസിന്റെ ഗുണദോഷം പരിശോധിച്ച് തള്ളുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. തുടർനടപടിയില്ലാത്തതിനാലോ ഹാജരാകാത്തതിനാലോ അപ്പീൽ തള്ളുന്നതും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടും. അങ്ങനെ അപ്പീൽ തള്ളുന്ന നിമിഷം മുതൽ 15-ാം വകുപ്പ് സൃഷ്ടിച്ചിരുന്ന പുനർവിവാഹ നിയന്ത്രണം ഇല്ലാതാകുമെന്നാണ് കോടതിയുടെ വ്യാഖ്യാനം.

അപ്പീൽ പിന്നീട് പുനഃസ്ഥാപിച്ചതുകൊണ്ട് നടന്ന വിവാഹം അസാധുവാകില്ല

ഒരിക്കൽ അപ്പീൽ തള്ളപ്പെടുകയും അതിനിടെ പുനർവിവാഹം നടക്കുകയും ചെയ്താൽ, പിന്നീട് പഴയ അപ്പീൽ പുനഃസ്ഥാപിച്ചതുകൊണ്ട് ആ വിവാഹത്തിന്റെ നിയമസാധുത ഇല്ലാതാക്കാനാകില്ലെന്ന നിലപാടാണ് ഹൈക്കോടതി സ്വീകരിച്ചത്. സുപ്രീംകോടതിയുടെ മുൻവിധികളും കോടതി പരിശോധിച്ചു. ഹിന്ദു വിവാഹനിയമത്തിലെ 15-ാം വകുപ്പ് ലംഘിച്ചാണ് വിവാഹം നടന്നതെങ്കിൽപ്പോലും അതുകൊണ്ടുമാത്രം ആ വിവാഹം അസാധുവോ റദ്ദാക്കാവുന്നതോ ആകില്ലെന്ന മുൻ സുപ്രീംകോടതി നിലപാടും ബെഞ്ച് പരിഗണിച്ചു.

അപ്പീൽ മാത്രം നൽകിയാൽ വർഷങ്ങളോളം പുനർവിവാഹം തടയാം; നിയമഭേദഗതി വേണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി

ഹിന്ദു വിവാഹനിയമത്തിലെ 15-ാം വകുപ്പ് ഭേദഗതി ചെയ്യുന്നത് പരിഗണിക്കണമെന്ന് മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചു. വിവാഹമോചന ഉത്തരവിനെതിരെ സമയത്തിനുള്ളിൽ അപ്പീൽ നൽകിയെന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം പുനർവിവാഹം അനിശ്ചിതകാലത്തേക്ക് തടയരുതെന്നാണ് കോടതിയുടെ നിലപാട്. അപ്പീൽ നൽകുന്ന വ്യക്തി രണ്ട് മാസത്തിനകം വിവാഹമോചന ഉത്തരവിന് ഇടക്കാല സ്റ്റേ നേടണമെന്ന വ്യവസ്ഥ കൊണ്ടുവരുന്നത് പരിഗണിക്കണമെന്നാണ് ബെഞ്ചിന്റെ നിർദേശം. ഇത് നിലവിലുള്ള നിയമമല്ല; നിയമഭേദഗതിക്കായി കോടതി മുന്നോട്ടുവച്ച നിർദേശം മാത്രമാണ്.

ഭാര്യയുടെ പുനർവിവാഹത്തോടെ ഭർത്താവിന്റെ അപ്പീൽ അപ്രസക്തം; വിവാഹമോചനം നിലനിൽക്കും

ഭാര്യ ഇതിനകം പുനർവിവാഹം നടത്തിയ സാഹചര്യത്തിൽ വിവാഹമോചന ഉത്തരവിനെതിരായ ഭർത്താവിന്റെ അപ്പീൽ അപ്രസക്തമായെന്ന് മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. കുടുംബകോടതി കണ്ടെത്തിയ ക്രൂരതയും ഉപേക്ഷിക്കലും സംബന്ധിച്ച കാരണങ്ങളിലും ഇടപെടാൻ കോടതി തയ്യാറായില്ല. ഇതോടെ ഭർത്താവിന്റെ അപ്പീൽ തള്ളുകയും കുടുംബകോടതി അനുവദിച്ച വിവാഹമോചനം നിലനിർത്തുകയും ചെയ്തു. ഭാര്യ നടത്തിയ പുനർവിവാഹത്തെയും അപ്പീൽ പുനഃസ്ഥാപിച്ചതിന്റെ പേരിൽ അസാധുവാക്കാനാവില്ലെന്നതാണ് വിധിയുടെ പ്രായോഗിക ഫലം.

വിവാഹമോചന അപ്പീലുകളിൽ പുനർവിവാഹത്തിന്റെ നിയമസ്ഥാനം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി

മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതി വിധിയുടെ സംസ്ഥാനതല നിയമപ്രാധാന്യം ഹിന്ദു വിവാഹനിയമത്തിലെ 15-ാം വകുപ്പിന്റെ വ്യാഖ്യാനത്തിലാണ്. അപ്പീൽ തുടർനടപടിയില്ലാതെ തള്ളിയാലും പുനർവിവാഹത്തിനുള്ള നിയമതടസം അവസാനിക്കാമെന്നാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്. അതേസമയം അപ്പീൽ നൽകിയാൽ രണ്ട് മാസത്തിനകം സ്റ്റേ നേടണമെന്നത് ഇപ്പോൾ നിയമമായി മാറിയിട്ടില്ല. അതിന് പാർലമെന്റിന്റെ നിയമഭേദഗതി ആവശ്യമാണ്. അതിനാൽ നിലവിലെ കേസിൽ പുനർവിവാഹത്തിന്റെ സാധുത ഉറപ്പായെങ്കിലും രാജ്യവ്യാപകമായി രണ്ട് മാസത്തെ പുതിയ സമയപരിധി നിലവിൽ വന്നിട്ടില്ല.