കാഠ്മണ്ഡു, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 14 –

നേപ്പാളിൽ നടക്കാനിരുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര ടിബറ്റൻ പഠന സമ്മേളനം റദ്ദാക്കി. കാഠ്മണ്ഡു സർവകലാശാലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഹിമാലയ സെന്റർ ഫോർ ഏഷ്യൻ സ്റ്റഡീസ് സംഘടിപ്പിക്കാനിരുന്ന സമ്മേളനമാണ് സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ആവശ്യത്തെ തുടർന്ന് ഒഴിവാക്കിയതെന്ന് സംഘാടകർ അറിയിച്ചു. ഓഗസ്റ്റ് 23 മുതൽ ആരംഭിക്കാനിരുന്ന പരിപാടിയുടെ റദ്ദാക്കലിന് സർക്കാർ ഔദ്യോഗിക കാരണം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.

വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ടിബറ്റൻ പഠന ഗവേഷകരും വിദഗ്ധരും സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനിരുന്നതാണ്. ടിബറ്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരിപാടി ചൈന വിരുദ്ധ നിലപാടുകൾക്കുള്ള വേദിയാകുമോയെന്ന ആശങ്ക നേരത്തെ ഉയർന്നിരുന്നു. ചൈനയുമായി അടുത്ത നയതന്ത്രബന്ധമുള്ള നേപ്പാൾ, ടിബറ്റൻ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതായോ ചൈനയെ വിമർശിക്കുന്നതായോ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന പൊതുപരിപാടികൾക്ക് നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്താറുണ്ട്.

ടിബറ്റൻ വിഷയങ്ങളിൽ ചൈനയുടെ നിലപാട് നേപ്പാളിന്റെ തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്നുവെന്ന ചർച്ചയ്ക്കിടെയാണ് പുതിയ നടപടി. നേപ്പാളിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ടിബറ്റൻ അഭയാർഥികൾ കഴിയുന്നുണ്ട്. ദലൈലാമയുടെ ജന്മദിനം പോലുള്ള മതപരമായ ചടങ്ങുകൾ നിയന്ത്രിത സാഹചര്യങ്ങളിൽ അനുവദിക്കുമ്പോഴും ടിബറ്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരസ്യ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സർക്കാർ അനുമതി നൽകാറില്ല.

സമ്മേളനത്തിന് മുന്നേ ഉയർന്ന ആശങ്ക

ടിബറ്റൻ പഠന സമ്മേളനത്തെക്കുറിച്ച് ചൈന നേരത്തെ ആശങ്ക അറിയിച്ചിരുന്നു. പരിപാടി ചൈന വിരുദ്ധ പ്രചാരണത്തിനുള്ള വേദിയാകുമോയെന്നതായിരുന്നു പ്രധാന ആശങ്ക. ഇതോടെ സമ്മേളനവും നേപ്പാളിന്റെ ചൈന ബന്ധവും വലിയ ചർച്ചയായി.

ടിബറ്റൻ വിഷയത്തിൽ കടുത്ത നിയന്ത്രണം

1951 മുതൽ ടിബറ്റ് ചൈനയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. ടിബറ്റൻ സ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ചൈന ശക്തമായി എതിർക്കുന്നു. ചൈനയുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തുന്ന നേപ്പാളും സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ഇത്തരം രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നിയന്ത്രണം തുടരുകയാണ്.

ഔദ്യോഗിക കാരണം പറഞ്ഞിട്ടില്ല

സമ്മേളനം റദ്ദാക്കാൻ സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ആവശ്യപ്പെട്ടെന്നാണ് സംഘാടകർ പറയുന്നത്. എന്നാൽ എന്തുകൊണ്ടാണ് ഈ നിർദേശം നൽകിയതെന്ന് നേപ്പാൾ സർക്കാർ ഔദ്യോഗികമായി വിശദീകരിച്ചിട്ടില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ തീരുമാനത്തിന് പിന്നിലെ ചൈനീസ് സമ്മർദത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ച തുടരുകയാണ്.