ഡൽഹി / 2026 / ജൂലൈ 31
കടുവാ സങ്കേതങ്ങൾ, വന്യജീവി സംരക്ഷിത മേഖലകൾ, പരിസ്ഥിതി ലോല മേഖലകൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ളിലോ സമീപത്തോ വരുന്ന അടിസ്ഥാനസൗകര്യ പദ്ധതികൾക്ക് കർശനമായ പലതല പരിശോധനയ്ക്ക് ശേഷമാണ് പരിസ്ഥിതി അനുമതി നൽകുന്നതെന്ന് കേന്ദ്ര സർക്കാർ അറിയിച്ചു. 2024-25, 2025-26 സാമ്പത്തിക വർഷങ്ങളിൽ ഇത്തരം പ്രദേശങ്ങളിൽ പൂർണമായോ ഭാഗികമായോ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന 20 പദ്ധതികൾക്ക് ഈ നടപടിക്രമത്തിലൂടെ അനുമതി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. പരിസ്ഥിതി, വനം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന സഹമന്ത്രി കീർത്തിവർധൻ സിങ് രാജ്യസഭയിൽ നൽകിയ എഴുത്തുപരമായ മറുപടിയിലാണ് ഇക്കാര്യം വ്യക്തമാക്കിയത്.
പരിസ്ഥിതി ആഘാതം പ്രത്യേകം വിലയിരുത്തും
പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ നിയമത്തിലെ വ്യവസ്ഥകൾ അനുസരിച്ചാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാർ 2006-ലെ പരിസ്ഥിതി ആഘാത വിലയിരുത്തൽ വിജ്ഞാപനം പുറത്തിറക്കിയത്. പിന്നീട് വരുത്തിയ ഭേദഗതികൾ പ്രകാരം പരിസ്ഥിതി സേവനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഭൗതിക അടിസ്ഥാനസൗകര്യ പദ്ധതികൾ വിജ്ഞാപനത്തിന്റെ പട്ടികയിലെ ഏഴാം ഇനത്തിലാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
എ വിഭാഗത്തിലെ പദ്ധതികൾ കേന്ദ്രതല വിദഗ്ധ വിലയിരുത്തൽ സമിതിയും ബി വിഭാഗത്തിലെ പദ്ധതികൾ സംസ്ഥാനമോ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമോ തലത്തിലുള്ള വിദഗ്ധ സമിതിയും പരിശോധിക്കും. പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ പരിസ്ഥിതി പ്രത്യാഘാതങ്ങളും വിലയിരുത്തിയ ശേഷമാണ് സമിതികൾ തീരുമാനമെടുക്കുന്നത്. ചില അടിസ്ഥാനസൗകര്യ പദ്ധതികളുടെ ഭാഗങ്ങൾ കടുവാ സങ്കേതങ്ങളിലോ മറ്റ് സംരക്ഷിത മേഖലകളിലോ അവയുടെ സമീപത്തോ വരാം.
പരിവേഷ് പോർട്ടലിലൂടെ പലതല പരിശോധന
പദ്ധതി നിർദേശങ്ങൾ പരിവേഷ് പോർട്ടലിൽ ഓൺലൈനായി സമർപ്പിച്ചാൽ മന്ത്രാലയം തുടർച്ചയായി പരിശോധിക്കും. കടുവാ സങ്കേതങ്ങളെയോ മറ്റ് സംരക്ഷിത മേഖലകളെയോ ബാധിക്കുന്ന പദ്ധതികൾക്ക് രണ്ടുതരത്തിലുള്ള പ്രധാന അനുമതികൾ വേണം. പരിസ്ഥിതി ആഘാത വിലയിരുത്തൽ വിജ്ഞാപനപ്രകാരമുള്ള പരിസ്ഥിതി അനുമതിക്കായി വിദഗ്ധ സമിതിയുടെ പരിശോധനയും വന്യജീവി സംരക്ഷണ നിയമപ്രകാരമുള്ള വന്യജീവി അനുമതിക്കായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പരിശോധനയും നടക്കും. മന്ത്രാലയ മാർഗനിർദേശങ്ങളും കോടതികളുടെ നിർദേശങ്ങളും ഇതിൽ പാലിക്കണം.
ഭൂമിശാസ്ത്ര വിവരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പരിശോധന
പദ്ധതികളുടെ കൃത്യമായ പരിശോധനയ്ക്കായി പരിവേഷ് പോർട്ടലിൽ തീരുമാന സഹായ സംവിധാനവും മന്ത്രാലയം വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിവിധ ഭൂമിശാസ്ത്ര വിവരങ്ങൾ ഒരുമിപ്പിച്ച് പദ്ധതിസ്ഥലത്തിന്റെ പരിസ്ഥിതി പ്രാധാന്യം വിലയിരുത്തുന്ന ദൃശ്യവത്കരണ, വിശകലന സംവിധാനമാണിത്.
സംരക്ഷിത മേഖലകൾ, പരിസ്ഥിതി ലോല മേഖലകൾ, വനങ്ങൾ, തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ, തീരനിയന്ത്രണ മേഖലകൾ, മറ്റ് പരിസ്ഥിതി പ്രാധാന്യമുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ എന്നിവയുമായുള്ള പദ്ധതിയുടെ അകലം ഈ സംവിധാനം സ്വയം പരിശോധിക്കും. ഇതിലൂടെ വിദഗ്ധ സമിതികൾക്കും നിയന്ത്രണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വേഗത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള വിവരങ്ങൾ ലഭിക്കും.
വന്യജീവി അനുമതിക്കും വിവിധ ഘട്ടങ്ങൾ
സംരക്ഷിത മേഖലകളിലോ പരിസ്ഥിതി ലോല മേഖലകളിലോ വനമേഖലകളിലോ വരുന്ന പദ്ധതികളുടെ വന്യജീവി അനുമതി പല ഘട്ടങ്ങളിലായാണ് പരിശോധിക്കുന്നത്. സംസ്ഥാന മുഖ്യ വന്യജീവി വാർഡൻ, സംസ്ഥാന വന്യജീവി ബോർഡ്, കേന്ദ്ര മന്ത്രാലയം, ദേശീയ വന്യജീവി ബോർഡിന്റെ സ്ഥിരംസമിതി എന്നിവ പരിശോധനയിൽ പങ്കെടുക്കും.
പ്രദേശത്തിന്റെ പരിസ്ഥിതി പ്രാധാന്യം, വന്യജീവികളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയ്ക്കും സഞ്ചാരപാതകൾക്കും ഉണ്ടാകാവുന്ന പ്രത്യേകവും ആകെക്കൂടിയതുമായ ആഘാതങ്ങൾ, ദോഷം കുറയ്ക്കാനുള്ള നടപടികൾ എന്നിവ ഓരോ പദ്ധതിയുടെയും സാഹചര്യത്തിന് അനുസരിച്ച് പരിശോധിക്കും. പ്രത്യാഘാതങ്ങളും സംരക്ഷണ നടപടികളും വിലയിരുത്തിയ ശേഷമേ ദേശീയ വന്യജീവി ബോർഡിന്റെ സ്ഥിരംസമിതി അനുമതി ശുപാർശ ചെയ്യൂ.
മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ നിർമാണം പാടില്ല
പരിസ്ഥിതി പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ വിലയിരുത്തി, പരിസ്ഥിതി പരിപാലന പദ്ധതിയിൽ നിർദേശിച്ച ദോഷപരിഹാര നടപടികളും പദ്ധതിക്ക് അനുയോജ്യമായ സംരക്ഷണ വ്യവസ്ഥകളും ഉൾപ്പെടുത്തിയ ശേഷമാണ് പരിസ്ഥിതി അനുമതി നൽകുന്നത്. വന്യജീവി സംരക്ഷണ നിയമപ്രകാരമുള്ള മുൻകൂർ വന്യജീവി അനുമതി ലഭിക്കാതെ പദ്ധതിയുടെ നിർമാണമോ മറ്റ് പ്രവർത്തനങ്ങളോ ആരംഭിക്കാൻ പാടില്ല.
ദോഷകരമായ പരിസ്ഥിതി ആഘാതങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനും കുറയ്ക്കാനും പദ്ധതികൾക്ക് പ്രത്യേക നിബന്ധനകൾ ഏർപ്പെടുത്തും. വന്യജീവി സംരക്ഷണം, ആവാസവ്യവസ്ഥ സംരക്ഷണം, മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം, പകരം വൃക്ഷത്തൈ നടീൽ, പരിസ്ഥിതി നിരീക്ഷണം എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടും. ശാസ്ത്രീയ വിലയിരുത്തലും അനുമതിഘട്ടത്തിലെ പരിശോധനയും പരിസ്ഥിതി ലോല പ്രദേശങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കുന്നുവെന്ന് സർക്കാർ അറിയിച്ചു.
