ഇന്ത്യയുടെ ജീവിതത്തിലും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലും മൺസൂണിന് അതീവ നിർണായക സ്ഥാനമാണുള്ളത്. രാജ്യത്തെ വാർഷിക മഴയുടെ ഏകദേശം 70 മുതൽ 80 ശതമാനം വരെ ലഭിക്കുന്നത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂണിലൂടെയാണ്. കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്ന കോടിക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ ഉപജീവനവും ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയും മൺസൂണുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ കൃഷിയോഗ്യ ഭൂമിയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം ഇപ്പോഴും മഴയെ ആശ്രയിക്കുന്നതിനാൽ നല്ല മൺസൂൺ ലഭിക്കുമ്പോൾ കാർഷികോൽപ്പാദനം വർധിക്കുകയും ഗ്രാമീണ വരുമാനം ഉയരുകയും ചെയ്യുന്നു. അതേസമയം മഴക്കുറവ് വിളനാശത്തിനും ഭക്ഷ്യവിലക്കയറ്റത്തിനും കാരണമാകാം. ജലസംഭരണികൾ, ഭൂഗർഭജല ശേഖരങ്ങൾ, കുടിവെള്ള വിതരണം, ജലവൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനം എന്നിവയും മൺസൂണിനെ ആശ്രയിച്ചാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മൺസൂണിന്റെ പ്രകടനം രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക വളർച്ച, പണപ്പെരുപ്പ നിരക്ക്, ഊർജ ലഭ്യത, ഗ്രാമീണ ഉപഭോഗം തുടങ്ങിയ മേഖലകളെ നേരിട്ട് സ്വാധീനിക്കുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ മൺസൂൺ കൂടുതൽ അനിശ്ചിതമാകുമ്പോൾ, ജലവിഭവ പരിപാലനവും കാലാവസ്ഥയെ അതിജീവിക്കുന്ന കാർഷിക രീതികളും ഇന്ത്യയുടെ ഭാവി വികസനത്തിന് നിർണായകമായി മാറുകയാണ്.

ലോക കാലാവസ്ഥയെ സ്വാധീനിക്കുന്ന സമുദ്ര പ്രതിഭാസം
എന്താണ് എൽ നിനോ?

ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാലാവസ്ഥാ പ്രതിഭാസങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് എൽ നിനോ (El Niño). മധ്യ-കിഴക്കൻ ഉഷ്ണമേഖലാ പസഫിക് സമുദ്രത്തിലെ ഉപരിതല ജലത്തിന്റെ താപനില സാധാരണ നിലയേക്കാൾ അസാധാരണമായി ഉയരുന്ന അവസ്ഥയെയാണ് എൽ നിനോ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഏതാനും മാസങ്ങൾ മുതൽ ഒരു വർഷത്തിലേറെ വരെ നീണ്ടുനിൽക്കാവുന്ന ഈ പ്രതിഭാസം ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലെ മഴ, താപനില, വരൾച്ച, വെള്ളപ്പൊക്കം, കൊടുങ്കാറ്റുകൾ തുടങ്ങിയ കാലാവസ്ഥാ ഘടകങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്നു.

എൽ നിനോ എന്ന പേര് എങ്ങനെ ലഭിച്ചു?

“എൽ നിനോ” എന്നത് സ്പാനിഷ് ഭാഷയിലെ ഒരു പദമാണ്. ഇതിന് “ആൺകുട്ടി” അല്ലെങ്കിൽ “ശിശു യേശു” എന്നർഥമുണ്ട്. ദക്ഷിണ അമേരിക്കയിലെ പെറു, ഇക്വഡോർ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളാണ് ഈ പേര് ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത്. ക്രിസ്മസ് കാലഘട്ടത്തിൽ കടൽജലം അസാധാരണമായി ചൂടാകുന്നതായി അവർ ശ്രദ്ധിച്ചു. ഈ പ്രതിഭാസം യേശുക്രിസ്തുവിന്റെ ജനനത്തോടനുബന്ധിച്ച കാലത്ത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതിനാൽ അവർ അതിനെ “എൽ നിനോ” എന്ന് വിളിക്കുകയായിരുന്നു. പിന്നീട് ഈ പേര് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ശാസ്ത്രലോകം സ്വീകരിച്ചു.

എൽ നിനോ എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുന്നു?

സാധാരണ സാഹചര്യത്തിൽ പസഫിക് സമുദ്രത്തിന് മുകളിലൂടെ കിഴക്കിൽ നിന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് വ്യാപാരക്കാറ്റുകൾ ശക്തമായി വീശുന്നു. ഈ കാറ്റുകൾ സമുദ്രത്തിലെ ചൂടുവെള്ളത്തെ ഇന്തോനേഷ്യ, ഓസ്ട്രേലിയ തുടങ്ങിയ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് തള്ളിനീക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി പെറു തീരത്തോട് ചേർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ആഴക്കടലിൽ നിന്നുള്ള തണുത്ത ജലം മുകളിലേക്ക് ഉയരുന്നു.

എന്നാൽ എൽ നിനോ സമയത്ത് വ്യാപാരക്കാറ്റുകൾ ദുർബലമാകുകയോ ചിലപ്പോൾ ദിശമാറുകയോ ചെയ്യുന്നു. ഇതോടെ ചൂടുവെള്ളം പസഫിക്കിന്റെ മധ്യ, കിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നു. തണുത്ത ജലത്തിന്റെ ഉയർച്ച കുറയുകയും സമുദ്രോപരിതല താപനില വർധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ മാറ്റം അന്തരീക്ഷത്തിലെ വായു സഞ്ചാര വ്യവസ്ഥകളെയും മഴയുടെ വിതരണത്തെയും ബാധിക്കുന്നു.

എൽ നിനോയും ഇഎൻഎസ്ഒ ചക്രവും

എൽ നിനോ ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട പ്രതിഭാസമല്ല. ഇത് “എൽ നിനോ-സതേൺ ഓസിലേഷൻ” (ENSO) എന്ന കാലാവസ്ഥാ ചക്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഈ ചക്രത്തിന് മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളുണ്ട്:

• എൽ നിനോ
• ന്യൂട്രൽ അവസ്ഥ
• ലാ നിന

സാധാരണയായി രണ്ട് മുതൽ ഏഴ് വർഷം വരെയുള്ള ഇടവേളകളിലാണ് ഈ ചക്രം ആവർത്തിക്കുന്നത്. ഭൂമിയിലെ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ ENSOയ്ക്ക് നിർണായക സ്ഥാനമുണ്ട്.

എൽ നിനോയും ലാ നിനയും

എൽ നിനോയുടെ വിപരീത പ്രതിഭാസമാണ് ലാ നിന. എൽ നിനോ സമയത്ത് സമുദ്രജലം സാധാരണയേക്കാൾ ചൂടാകുമ്പോൾ, ലാ നിന സമയത്ത് അത് സാധാരണയേക്കാൾ തണുക്കുന്നു.

എൽ നിനോ ഇന്ത്യയിൽ മഴക്കുറവിനും വരൾച്ചയ്ക്കും കാരണമാകാൻ സാധ്യതയുള്ളപ്പോൾ, ലാ നിന കൂടുതൽ മഴയ്ക്കും ശക്തമായ മൺസൂണിനും അനുകൂല സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കാറുണ്ട്.

ലോക കാലാവസ്ഥയിൽ എൽ നിനോയുടെ സ്വാധീനം

എൽ നിനോ ഒരു പ്രാദേശിക പ്രതിഭാസമല്ല. അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ലോകമെമ്പാടും അനുഭവപ്പെടുന്നു.

ദക്ഷിണ അമേരിക്കയിലെ ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ കനത്ത മഴയും വെള്ളപ്പൊക്കവും ഉണ്ടാകാം. ഓസ്ട്രേലിയയിലും തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലും വരൾച്ചയും കാട്ടുതീയും വർധിക്കാം. ഉത്തര അമേരിക്കയിലെ ചില മേഖലകളിൽ മഴയുടെ അളവിൽ വ്യതിയാനം സംഭവിക്കാം. ആഫ്രിക്കയിലെ ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ഭക്ഷ്യക്ഷാമത്തിനും ജലക്ഷാമത്തിനും ഇടയാക്കുന്ന വരൾച്ച അനുഭവപ്പെടാം.

ഇന്ത്യയെ എൽ നിനോ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു?

ഇന്ത്യയുടെ വാർഷിക മഴയുടെ ഭൂരിഭാഗവും തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂണിൽ നിന്നാണ് ലഭിക്കുന്നത്. എൽ നിനോ വർഷങ്ങളിൽ മൺസൂൺ ദുർബലമാകാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണ്. മഴ കുറയുമ്പോൾ കാർഷികോൽപ്പാദനം ബാധിക്കപ്പെടുകയും ജലസംഭരണികളിലെ ജലനിരപ്പ് കുറയുകയും ചെയ്യും.

കൃഷിയെ ആശ്രയിക്കുന്ന കോടിക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ വരുമാനത്തെ ഇത് ബാധിക്കും. ഭക്ഷ്യധാന്യ ഉൽപ്പാദനം കുറയുന്നത് വിലക്കയറ്റത്തിനും കാരണമാകാം. അതിനാൽ എൽ നിനോയെ ഇന്ത്യയിലെ സാമ്പത്തിക മേഖലയിലും കാർഷിക മേഖലയിലും വളരെ ശ്രദ്ധയോടെയാണ് നിരീക്ഷിക്കുന്നത്.

ചരിത്രത്തിലെ പ്രധാന എൽ നിനോ വർഷങ്ങൾ

ലോക ചരിത്രത്തിൽ നിരവധി ശക്തമായ എൽ നിനോ സംഭവങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

1982-83 കാലഘട്ടത്തിലും 1997-98 കാലഘട്ടത്തിലും ഉണ്ടായ എൽ നിനോ സംഭവങ്ങൾ ഏറ്റവും ശക്തമായവയിൽപ്പെടുന്നു. 2015-16 കാലഘട്ടത്തിലെ എൽ നിനോ ആഗോള താപനില റെക്കോർഡ് ഉയരത്തിലെത്തുന്നതിന് കാരണമായ പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു. 2023-24 കാലഘട്ടത്തിലും ശക്തമായ എൽ നിനോ സാഹചര്യം ലോക കാലാവസ്ഥയെ സ്വാധീനിച്ചു.

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും എൽ നിനോയും

എൽ നിനോ സ്വാഭാവികമായി സംഭവിക്കുന്ന ഒരു പ്രതിഭാസമാണെങ്കിലും, ആഗോള താപനം അതിന്റെ ആഘാതം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുമെന്നാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ വിലയിരുത്തൽ. ഭൂമിയുടെ ശരാശരി താപനില ഉയരുന്നതിനനുസരിച്ച് എൽ നിനോ വർഷങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ചൂട് തരംഗങ്ങൾ, അതിതീവ്ര മഴ, ഗുരുതര വരൾച്ച, കാട്ടുതീ തുടങ്ങിയ സംഭവങ്ങൾ വർധിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.

ഇന്ത്യൻ മൺസൂണിനെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു?

ഇന്ത്യയിലെ മൺസൂൺ മഴയും എൽ നിനോ പ്രതിഭാസവും തമ്മിൽ ശക്തമായ ബന്ധമുണ്ട്. സാധാരണയായി എൽ നിനോ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ പസഫിക് സമുദ്രത്തിലെ ചൂടുവെള്ളത്തിന്റെ വിതരണത്തിലും അന്തരീക്ഷത്തിലെ വായു സഞ്ചാര രീതികളിലും മാറ്റം സംഭവിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ പ്രതിഫലനം ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര മേഖലയിലേക്കും വ്യാപിക്കുകയും തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂണിനെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യാം. അതിനാൽ എൽ നിനോ വർഷങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയിൽ സാധാരണയേക്കാൾ കുറഞ്ഞ മഴ ലഭിക്കാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണ്. മഴയുടെ അളവ് കുറയുന്നതിനൊപ്പം അതിന്റെ വിതരണത്തിലും അസന്തുലിതാവസ്ഥ ഉണ്ടാകാം.

ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ കടുത്ത വരൾച്ച അനുഭവപ്പെടുമ്പോൾ മറ്റു ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ പെട്ടെന്നുള്ള കനത്ത മഴയും ഉണ്ടാകാം. എന്നാൽ എല്ലാ എൽ നിനോ വർഷങ്ങളും വരൾച്ച വർഷങ്ങളാകണമെന്നില്ല. ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര ഡൈപോൾ (IOD) പോലുള്ള മറ്റ് കാലാവസ്ഥാ ഘടകങ്ങളും മൺസൂണിന്റെ ശക്തിയെ സ്വാധീനിക്കുന്നതിനാൽ അന്തിമ ഫലം വർഷംതോറും വ്യത്യാസപ്പെടാം.

സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ

ഇന്ത്യയുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ മൺസൂണിന് വലിയ സ്വാധീനമുണ്ട്. രാജ്യത്തെ കൃഷിയോഗ്യ ഭൂമിയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം ഇപ്പോഴും മഴയെ ആശ്രയിക്കുന്നതിനാൽ മൺസൂൺ ദുർബലമാകുന്നത് കാർഷികോൽപ്പാദനത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കും. നെല്ല്, ഗോതമ്പ്, പയർവർഗങ്ങൾ, എണ്ണക്കുരുക്കൾ തുടങ്ങിയ പ്രധാന വിളകളുടെ ഉൽപ്പാദനം കുറയാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇതോടെ ഭക്ഷ്യധാന്യങ്ങളുടെ ലഭ്യത കുറയുകയും വില വർധിക്കുകയും ചെയ്യാം. ഭക്ഷ്യവിലക്കയറ്റം പൊതുവിലക്കയറ്റത്തെയും ബാധിക്കും. ഗ്രാമീണ മേഖലയിലെ വരുമാനവും ഉപഭോഗശേഷിയും കുറയുന്നത് വാഹനങ്ങൾ, ഉപഭോക്തൃവസ്തുക്കൾ, നിർമാണ സാമഗ്രികൾ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ ആവശ്യകതയെയും ബാധിക്കും. ജലസംഭരണികളിലെ ജലനിരപ്പ് കുറയുന്നത് ജലവൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനത്തെയും കുടിവെള്ള ലഭ്യതയെയും ബാധിക്കാം. അതേസമയം സർക്കാർ ദുരിതാശ്വാസത്തിനും കാർഷിക സഹായ പദ്ധതികൾക്കും കൂടുതൽ ചെലവഴിക്കേണ്ട സാഹചര്യം ഉണ്ടാകും. അതിനാൽ എൽ നിനോ മൂലമുള്ള ദുർബല മൺസൂൺ കാർഷിക മേഖലയെ മാത്രമല്ല, രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക വളർച്ച, വിലക്കയറ്റം, തൊഴിൽ, ഊർജസുരക്ഷ, ഗ്രാമീണ വിപണി എന്നിവയെല്ലാം സ്വാധീനിക്കുന്ന ഒരു ദേശീയ സാമ്പത്തിക വെല്ലുവിളിയായി മാറുന്നു.

ഇന്ത്യക്കാർക്ക് വിവിധ മേഖലകളിൽ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവരുമെന്നാണ് കാലാവസ്ഥാ വിദഗ്ധരുടെ മുന്നറിയിപ്പ്. സാധാരണയേക്കാൾ ഉയർന്ന താപനിലയും ദീർഘമായ ഉഷ്ണതരംഗങ്ങളും രാജ്യത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും അനുഭവപ്പെടാൻ സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ വർധിച്ചേക്കാം. അതേസമയം മൺസൂൺ മഴയുടെ അളവ് കുറയുകയോ മഴയുടെ വിതരണം അസമമാകുകയോ ചെയ്താൽ ചില പ്രദേശങ്ങൾ വരൾച്ചയും മറ്റുചില പ്രദേശങ്ങൾ അതിതീവ്ര മഴയും നേരിടാൻ ഇടയുണ്ട്. ഇത് മഴയെ ആശ്രയിക്കുന്ന കാർഷിക മേഖലയെ ബാധിക്കുകയും നെല്ല്, പയർവർഗങ്ങൾ, എണ്ണക്കുരുക്കൾ തുടങ്ങിയ പ്രധാന വിളകളുടെ ഉൽപ്പാദനം കുറയാൻ കാരണമാവുകയും ചെയ്യും. കാർഷികോൽപ്പാദനം കുറഞ്ഞാൽ പച്ചക്കറികൾ, ധാന്യങ്ങൾ, പയർവർഗങ്ങൾ, ഭക്ഷ്യഎണ്ണകൾ തുടങ്ങിയ അവശ്യവസ്തുക്കളുടെ വില ഉയർന്ന് കുടുംബ ബജറ്റിന് അധികഭാരം സൃഷ്ടിക്കാം. മഴക്കുറവ് അണക്കെട്ടുകളിലെയും ജലാശയങ്ങളിലെയും ജലനിരപ്പ് കുറയ്ക്കുകയും ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ കുടിവെള്ള ക്ഷാമത്തിനും ജലവിതരണ നിയന്ത്രണങ്ങൾക്കും കാരണമാവുകയും ചെയ്യാം. കൂടാതെ വർധിച്ച ചൂട് മൂലം വൈദ്യുതി ഉപയോഗം ഉയരുമ്പോൾ ജലവൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനം കുറയുന്നത് ഊർജമേഖലയിലും സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിക്കും. കൃഷിവരുമാനം കുറയുന്നതോടെ ഗ്രാമീണ മേഖലയിലെ ചെലവിടൽ ശേഷി താഴുകയും അതിന്റെ പ്രതിഫലനം ഉപഭോക്തൃ വിപണിയിലും രാജ്യത്തിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങളിലും പ്രകടമാകുകയും ചെയ്യും.