രാഖിഗഡ്ഢിയിൽ കണ്ടെത്തിയ മനുഷ്യ അസ്ഥികൂട അവശിഷ്ടങ്ങൾ ശാസ്ത്രീയ പഠനത്തിനായി കൈമാറി

ന്യൂഡൽഹി, 2026 ജൂൺ 22

ഹരിയാനയിലെ രാഖിഗഡ്ഢി പുരാവസ്തു കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് ഖനനത്തിലൂടെ കണ്ടെത്തിയ മനുഷ്യ അസ്ഥികൂട അവശിഷ്ടങ്ങൾ വിശദമായ ശാസ്ത്രീയ പഠനത്തിനായി ഇന്ത്യൻ പുരാവസ്തു സർവേ ഇന്ത്യൻ നരവംശശാസ്ത്ര സർവേയ്ക്ക് ഔദ്യോഗികമായി കൈമാറി. സിന്ധു-സരസ്വതി നാഗരികതയുടെ ഏറ്റവും വലിയ അറിയപ്പെടുന്ന വാസകേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന രാഖിഗഡ്ഢിയിൽ 2025-26 കാലയളവിലെ ഖനനത്തിൽ എട്ട് ശവസംസ്കാരങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. അവയിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച മൂന്ന് പൂർണ മനുഷ്യ അസ്ഥികൂടങ്ങളും മറ്റ് അവശിഷ്ടങ്ങളുമാണ് കൊൽക്കത്തയിലെ ഗവേഷണശാലയിലേക്ക് മാറ്റിയത്.

സംസ്കാര മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള ഇന്ത്യൻ നരവംശശാസ്ത്ര സർവേയും ഇന്ത്യൻ പുരാവസ്തു സർവേയും തമ്മിൽ ഒപ്പുവെച്ച ധാരണാപത്രത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് കൈമാറ്റം നടന്നത്. മനുഷ്യചരിത്രം, ആരോഗ്യസ്ഥിതി, ജീവിതശൈലി, ജനസംഖ്യാ മാറ്റങ്ങൾ, സാംസ്കാരിക പൊരുത്തപ്പെടൽ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ കണ്ടെത്തുകയാണ് ലക്ഷ്യം. പുരാതന ജനിതക പഠനം, അസ്ഥിശാസ്ത്ര പരിശോധന, രോഗപഠനം, പരിസ്ഥിതി പുനർനിർമാണം തുടങ്ങിയ ആധുനിക ശാസ്ത്രീയ രീതികൾ ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കും. വിവിധ ദേശീയ-അന്തർദേശീയ ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളും പഠനത്തിൽ പങ്കാളികളാകും.

ഏകദേശം 550 ഹെക്ടർ വിസ്തൃതിയുള്ള രാഖിഗഡ്ഢി പ്രാചീന സിന്ധു-സരസ്വതി നാഗരികതയുടെ പ്രധാന നഗരകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. പ്രാരംഭ ഹാരപ്പൻ കാലം മുതൽ വികസിത ഹാരപ്പൻ കാലം വരെ തുടർച്ചയായ മനുഷ്യവാസത്തിന്റെ തെളിവുകൾ ഇവിടെ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1945 മുതൽ അസ്ഥികൂട പഠനങ്ങളിൽ പാരമ്പര്യമുള്ള ഇന്ത്യൻ നരവംശശാസ്ത്ര സർവേ അടുത്തകാലത്ത് ഈ മേഖലയിൽ ഗവേഷണം ശക്തമാക്കാനുള്ള നടപടികൾ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോഴത്തെ പഠനഫലങ്ങൾ ലോകത്തിലെ ആദ്യകാല നഗരനാഗരികതകളിലൊന്നിന്റെ ഉത്ഭവം, ആരോഗ്യം, സഞ്ചാരരീതികൾ, ജൈവചരിത്രം എന്നിവ മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.