ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ആരോഗ്യം അളക്കാൻ ജിഡിപി മാത്രം മതിയാകില്ല. ജനങ്ങൾക്ക് ജോലി ലഭിക്കുന്നുണ്ടോ, ജോലി തേടുന്നവർ എത്രപേരാണ്, ഗ്രാമങ്ങളിലും നഗരങ്ങളിലും തൊഴിൽ അവസരങ്ങളുടെ സ്ഥിതി എന്താണ് തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഉത്തരങ്ങളാണ് യഥാർത്ഥ ചിത്രം നൽകുന്നത്. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് നാഷണൽ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഓഫീസ് (എൻ.എസ്.ഒ) പുറത്തിറക്കുന്ന പീരിയോഡിക് ലേബർ ഫോഴ്സ് സർവേ (PLFS) രാജ്യത്തെ തൊഴിൽ മേഖലയുടെ കണ്ണാടിയായി മാറുന്നത്.

തൊഴിലില്ലായ്മ 3.1% മാത്രം; എന്നാൽ ഇന്ത്യയുടെ തൊഴിൽ ചിത്രം അത്ര ലളിതമല്ല
PLFS കണക്കുകൾ പറയുന്നതും മറച്ചുവെക്കുന്നതും.

ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ തൊഴിൽ ചിത്രം

PLFS 2025 റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം തൊഴിലില്ലായ്മ 2022ലെ 3.6 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 3.1 ശതമാനമായി കുറഞ്ഞു. അതേസമയം തൊഴിൽ രംഗത്തുള്ളവരുടെ അനുപാതം (WPR) 57.4 ശതമാനത്തിലെത്തി.

57.4% WPR എന്നത് യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്?

ഇന്ത്യയുടെ ജനസംഖ്യ ഏകദേശം 143 കോടി ആണെങ്കിൽ, ഓരോ 100 പേരിൽ 57 പേർ മാത്രമാണ് തൊഴിലുള്ളത്.

അതായത്:

43 പേർ തൊഴിൽ ചെയ്യുന്നില്ല
ഇവരിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾ, വയോജനങ്ങൾ, വീട്ടമ്മമാർ, ജോലി അന്വേഷിക്കുന്നവർ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു

അതുകൊണ്ട് 3.1% തൊഴിലില്ലായ്മ എന്ന കണക്ക് മാത്രം നോക്കുന്നത് തെറ്റായ ചിത്രം നൽകും. യഥാർത്ഥത്തിൽ തൊഴിൽ സൃഷ്ടി വിലയിരുത്താൻ WPR കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമുള്ള സൂചികയാണ്.

യുവാക്കളുടെ ചിത്രം അത്ര ആശ്വാസകരമല്ല
വിഭാഗം 2024 2025
15-29 വയസ്സുകാർക്കിടയിലെ തൊഴിലില്ലായ്മ 10.3% 9.9%

യുവ തൊഴിലില്ലായ്മ കുറഞ്ഞെങ്കിലും ദേശീയ ശരാശരിയായ 3.1 ശതമാനത്തേക്കാൾ മൂന്നിരട്ടിയിലധികമാണ്.

ഇതിന്റെ അർത്ഥം?

രാജ്യത്തെ മൊത്തം തൊഴിലില്ലായ്മ കുറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും ബിരുദധാരികളും പുതിയ തൊഴിൽ അന്വേഷകരും ഇപ്പോഴും സമ്മർദ്ദം നേരിടുന്നു.

കൃഷി ഇപ്പോഴും ഇന്ത്യയുടെ ഏറ്റവും വലിയ തൊഴിൽദാതാവ്
മേഖല തൊഴിലാളികളുടെ വിഹിതം
കൃഷി 43%
മറ്റ് മേഖലകൾ 57%

PLFS 2025 പ്രകാരം ഇന്ത്യയിലെ തൊഴിലാളികളിൽ 43 ശതമാനവും ഇപ്പോഴും കാർഷിക മേഖലയെ ആശ്രയിക്കുന്നു.

വികസിത രാജ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യം

രാജ്യം കൃഷിയിലെ തൊഴിൽ
ഇന്ത്യ 43%
അമേരിക്ക <2%
ബ്രിട്ടൻ <1%
ജർമ്മനി ~1%

ഇത് ഇന്ത്യയുടെ വ്യവസായവൽക്കരണവും ഉൽപ്പാദന മേഖലയിലെ തൊഴിൽ വളർച്ചയും ഇനിയും പരിമിതമാണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ഗ്രാമീണ ഇന്ത്യയാണ് തൊഴിൽ വളർച്ചയുടെ എഞ്ചിൻ
നഗര ഇന്ത്യ നൽകുന്നത് മുന്നറിയിപ്പ്
ഗ്രാമ-നഗര വ്യത്യാസം

PLFS ത്രൈമാസ റിപ്പോർട്ടിലെ കണക്കുകൾ:

മേഖല തൊഴിലില്ലായ്മ
ഗ്രാമീണ ഇന്ത്യ 4.4%
നഗര ഇന്ത്യ 6.9%

2025 ജൂലൈ-സെപ്റ്റംബർ പാദത്തിൽ ഗ്രാമീണ തൊഴിലില്ലായ്മ നഗരങ്ങളെക്കാൾ ഗണ്യമായി കുറവായിരുന്നു.

ഇതിന്റെ പിന്നിലെ കാരണം?

ഗ്രാമീണ തൊഴിലവസരങ്ങളിൽ വലിയ പങ്ക്:

കൃഷി
കുടുംബ അധിഷ്ഠിത സ്വയംതൊഴിൽ
സീസണൽ തൊഴിൽ

എന്നിവയാണ്.

Reuters റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം ഗ്രാമീണ തൊഴിലാളികളിൽ 57.7 ശതമാനവും കൃഷിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജോലികളിലാണ്.

സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽ പങ്കാളിത്തം: വളർച്ചയോ നിർബന്ധിത പ്രവേശനമോ?

PLFS 2025
വിഭാഗം LFPR
പുരുഷൻമാർ 79.1%
സ്ത്രീകൾ 40.0%

ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകൾ
വിഭാഗം LFPR
ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകൾ 45.9%

ആദ്യ കാഴ്ചയിൽ ഇത് വലിയ നേട്ടമാണ്.

പക്ഷേ Reuters നടത്തിയ സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധരുടെ സർവേ മറ്റൊരു ചിത്രം നൽകുന്നു.

ഇന്ത്യയിലെ തൊഴിലുള്ള സ്ത്രീകളിൽ വലിയൊരു വിഭാഗം സ്വയംതൊഴിലിലാണ്
ശമ്പളമുള്ള സ്ഥിര ജോലികളിലുള്ള സ്ത്രീകൾ 15.9% മാത്രം
സ്ത്രീ തൊഴിൽ വർധനയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം കുറഞ്ഞ വരുമാനമുള്ള ജോലികളിലാണ് കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്
അതിനാൽ…

സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽ പങ്കാളിത്തം ഉയരുന്നു എന്നത് സത്യമാണെങ്കിലും, അത് ഗുണമേന്മയുള്ള ഔപചാരിക തൊഴിൽ വർധനയാണെന്ന് ഉറപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല.

PLFS വിജയകഥയോ മുന്നറിയിപ്പോ?

കണക്കുകൾ പറയുന്നത്:

• തൊഴിലില്ലായ്മ കുറഞ്ഞു
• യുവ തൊഴിലില്ലായ്മയും നേരിയ തോതിൽ കുറഞ്ഞു
• സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽ പങ്കാളിത്തം വർധിച്ചു
• ഗ്രാമീണ തൊഴിൽ മേഖല ശക്തമായി

എന്നാൽ അതേ കണക്കുകൾ തന്നെ മറ്റൊരു യാഥാർഥ്യവും കാണിക്കുന്നു:

• 43% തൊഴിലാളികളും ഇപ്പോഴും കൃഷിയിൽ
• യുവ തൊഴിലില്ലായ്മ ദേശീയ ശരാശരിയേക്കാൾ മൂന്നിരട്ടി
• സ്ത്രീകളിൽ സ്ഥിര ശമ്പള ജോലികൾ കുറവ്
• നഗര തൊഴിലില്ലായ്മ ഗ്രാമങ്ങളെക്കാൾ ഉയർന്ന നിലയിൽ

PLFS 2025 ഇന്ത്യയിലെ തൊഴിൽ പ്രതിസന്ധി കുറയുന്നതായി കാണിക്കുന്നു. പക്ഷേ തൊഴിൽ സൃഷ്ടിയുടെ ഗുണനിലവാരം, യുവാക്കൾക്കുള്ള അവസരങ്ങൾ, നഗര മേഖലയിലെ തൊഴിലവസ്ഥ, കൃഷിയിലുള്ള അമിത ആശ്രയം തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഇപ്പോഴും തുടരുന്നുവെന്ന് കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ റിപ്പോർട്ടിനെ “തൊഴിലില്ലായ്മ കുറഞ്ഞു” എന്ന ഒറ്റവരി വിജയകഥയായി കാണുന്നതിനേക്കാൾ, “ഇന്ത്യയുടെ തൊഴിൽ വിപണി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു, പക്ഷേ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിയിട്ടില്ല” എന്ന മുന്നറിയിപ്പായാണ് വായിക്കേണ്ടത്4-1

4-2