ഇടുക്കി, ജൂൺ 14:

കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആദിവാസി പുനരധിവാസ പദ്ധതികളിലൊന്നായി ഒരുകാലത്ത് അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ട ചിന്നക്കനാൽ 301 കോളനി ഇന്ന് ഭൂമിയവകാശം, വനസംരക്ഷണം, മനുഷ്യ-വന്യമൃഗ സംഘർഷം, വികസനം എന്നീ ചോദ്യങ്ങൾ തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടുന്ന ഒരു പ്രതീകമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.

2002-03 കാലഘട്ടത്തിൽ ഭൂമിയില്ലാത്ത ആദിവാസി കുടുംബങ്ങളെ പുനരധിവസിപ്പിക്കാനായി സർക്കാർ ചിന്നക്കനാലിൽ നൂറുകണക്കിന് ഏക്കർ ഭൂമി അനുവദിച്ചു. മുത്തുവൻ, മലയരയൻ, മന്നാൻ, ഹിൽ പുലയർ തുടങ്ങി വിവിധ ആദിവാസി വിഭാഗങ്ങളിലെ 559 കുടുംബങ്ങൾക്കാണ് ഓരോ ഏക്കർ വീതം ഭൂമി നൽകിയത്. എന്നാൽ പിന്നീട് ഈ പ്രദേശം ആനകളുടെ പരമ്പരാഗത സഞ്ചാരപാതയാണെന്നും പ്രധാന ആവാസവ്യവസ്ഥയാണെന്നും വനവിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

പുനരധിവാസത്തിന്റെ പിന്നിലെ മുത്തങ്ങ വാഗ്ദാനം

ചിന്നക്കനാൽ കോളനിയുടെ ചരിത്രം മുത്തങ്ങ സമരകാലത്തേക്ക് നീളുന്നു. ഭൂമിയില്ലാത്ത ആദിവാസികൾക്ക് ഭൂമി നൽകുമെന്ന സർക്കാർ വാഗ്ദാനങ്ങളുടെ ഭാഗമായാണ് വിവിധ ജില്ലകളിൽ പുനരധിവാസ പദ്ധതികൾ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്. ചിന്നക്കനാൽ അതിലെ ഏറ്റവും വലിയ പദ്ധതികളിലൊന്നായിരുന്നു.

എന്നാൽ ആദിവാസി സംഘടനകൾ പറയുന്നത്, “ഭൂമി നൽകുക” എന്ന ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയായെങ്കിലും “ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഭൂമി നൽകുക” എന്ന ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയായില്ല എന്നതാണ്.

അരിക്കൊമ്പൻ വിവാദം തുറന്നുകാട്ടിയ യാഥാർഥ്യം

അരിക്കൊമ്പൻ എന്ന കാട്ടാന ദേശീയ ശ്രദ്ധ നേടിയപ്പോൾ ചിന്നക്കനാലിലെ ഭൂമിപ്രശ്നവും വീണ്ടും ചർച്ചയായി. കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ സമർപ്പിച്ച വിദഗ്ധ സമിതി റിപ്പോർട്ട്, അനയിരങ്കൽ-ചിന്നക്കനാൽ മേഖലയിൽ നടന്ന “ശാസ്ത്രീയമല്ലാത്ത പുനരധിവാസ നടപടികളാണ്” മനുഷ്യ-വന്യമൃഗ സംഘർഷത്തിന്റെ പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്നെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

കാട്ടാനയെ മാറ്റുന്നതല്ല, മനുഷ്യവാസം പുനഃക്രമീകരിക്കുന്നതാണ് ദീർഘകാല പരിഹാരമെന്ന അഭിപ്രായവും വിദഗ്ധർ മുന്നോട്ടുവച്ചു.

ഭൂമിയുണ്ടെങ്കിലും ഭൂമിയില്ലാത്തവർ

പല കുടുംബങ്ങൾക്കും ഭൂമി അനുവദിച്ചെങ്കിലും കാട്ടാനശല്യം, കൃഷിനാശം, സുരക്ഷാ പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ കാരണം അവിടെ സ്ഥിരതാമസമാക്കാൻ സാധിച്ചില്ലെന്നാണ് വിവിധ കോടതി രേഖകളിൽ പറയുന്നത്. പിന്നീട് ചില കുടുംബങ്ങൾ മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് മാറി താമസിച്ചു. അവിടെ ഭൂമിയുടെ പട്ടയം ആവശ്യപ്പെട്ട് വർഷങ്ങളായി നിയമപോരാട്ടവും നടക്കുകയാണ്.

കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ പരിഗണിക്കപ്പെട്ട കേസുകളിൽ, 2003-ൽ ചിന്നക്കനാലിൽ ഒരു ഏക്കർ വീതം ഭൂമി ലഭിച്ചെങ്കിലും ആനശല്യം കാരണം പിന്നീട് മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് മാറേണ്ടിവന്നതായി ആദിവാസി കുടുംബങ്ങൾ വാദിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഇപ്പോൾ ഉയരുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ചോദ്യം

ഇന്ന് ചിന്നക്കനാലിലെ നിരവധി കുടുംബങ്ങളുടെ പ്രധാന ആശങ്ക ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശം മാത്രമല്ല. അവർ താമസിക്കുന്ന ഭൂമിയുടെ ഭാവിയാണ്.

ആന സംരക്ഷണ മേഖലയായും പരിസ്ഥിതി പ്രാധാന്യമുള്ള മേഖലയായും പ്രദേശം കൂടുതൽ സംരക്ഷണ നടപടികളിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ, പതിറ്റാണ്ടുകളായി അവിടെ ജീവിക്കുന്ന ആദിവാസികളുടെ അവകാശം എങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കുമെന്ന ചോദ്യമാണ് ഉയരുന്നത്.

ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ആദിവാസി അവകാശ പ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ

2007-ലെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ആദിവാസി അവകാശ പ്രഖ്യാപനം അനുസരിച്ച്, ആദിവാസികൾ താമസിക്കുന്ന ഭൂമിയെ ബാധിക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അവരുടെ “സ്വതന്ത്രവും മുൻകൂർ അറിവോടെയുള്ള സമ്മതം” (Free, Prior and Informed Consent – FPIC) ഉറപ്പാക്കണം. ഭൂമി, വനസംരക്ഷണം, പുനരധിവാസം, സംരക്ഷിത മേഖല പ്രഖ്യാപനം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ആദിവാസി സമൂഹങ്ങളുടെ അർത്ഥവത്തായ പങ്കാളിത്തം നിർബന്ധമാണെന്നാണ് പ്രഖ്യാപനം പറയുന്നത്.

ചിന്നക്കനാലിന്റെ സാഹചര്യത്തിൽ ഉയരുന്ന പ്രധാന ചോദ്യം ഇതാണ്: ആദിവാസികളെ കാട്ടിൽ നിന്ന് മാറ്റുമ്പോഴും പിന്നീട് അവരുടെ താമസപ്രദേശം വന്യജീവി സംരക്ഷണത്തിന്റെ പേരിൽ നിയന്ത്രണ വിധേയമാക്കുമ്പോഴും, ആ തീരുമാനങ്ങളിൽ അവർ യഥാർത്ഥ പങ്കാളികളായിരുന്നോ?

സംരക്ഷണമോ അവകാശമോ എന്ന വ്യാജ ദ്വന്ദ്വം

പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും ആദിവാസി അവകാശങ്ങളും പരസ്പരവിരുദ്ധങ്ങളാണെന്ന ധാരണയെ നിരവധി ഗവേഷകർ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത്, വനങ്ങളെ ഏറ്റവും ദീർഘകാലം സംരക്ഷിച്ചിട്ടുള്ളത് അവിടെ തലമുറകളായി ജീവിച്ചിരുന്ന തദ്ദേശീയ സമൂഹങ്ങളാണെന്നാണ്.

ചിന്നക്കനാലിലും ചോദ്യം അതുതന്നെയാണ്. ആനകളെ സംരക്ഷിക്കണോ, ആദിവാസികളെ സംരക്ഷിക്കണോ എന്നതല്ല പ്രശ്നം. ഇരുവരുടെയും നിലനിൽപ്പ് ഒരുമിച്ച് ഉറപ്പാക്കുന്ന ഭൂമിനയവും പുനരധിവാസ മാതൃകയും സംസ്ഥാനത്തിന് രൂപപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞോ എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ചോദ്യം.

22 വർഷം മുമ്പ് ഭൂമിയില്ലാത്ത ആദിവാസികൾക്ക് ഭൂമി നൽകാനായിരുന്നു ചിന്നക്കനാൽ പദ്ധതി ആരംഭിച്ചത്. എന്നാൽ ഇന്ന് അതേ ഭൂമി അവകാശം, സംരക്ഷണം, പുനരധിവാസം, വന്യമൃഗസംഘർഷം എന്നീ ചോദ്യങ്ങളുടെ കേന്ദ്രമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഒരു ഭാഗത്ത് ആനകളുടെ ചരിത്രപരമായ ആവാസവ്യവസ്ഥ സംരക്ഷിക്കണമെന്ന ആവശ്യമുണ്ട്. മറുഭാഗത്ത് തലമുറകളായി ഭൂമിക്കായി കാത്തിരുന്ന ആദിവാസി കുടുംബങ്ങളുടെ ജീവിത യാഥാർഥ്യവുമുണ്ട്. ചിന്നക്കനാലിന്റെ കഥ ഒടുവിൽ ഒരു കോളനിയുടെ കഥയല്ല; കേരളത്തിലെ ആദിവാസി ഭൂമിനയത്തിന്റെ വിജയങ്ങളും പരാജയങ്ങളും ഒരുപോലെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ചരിത്രമാണ്.