ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 08 –

അന്തരിച്ച പ്രശസ്ത നടൻ നാനാ പടേക്കറുടെ ജീവിതത്തിലെ അധികമാരും അറിയാത്ത സൈനികസേവനത്തിന്റെ ഓർമകൾ വീണ്ടും ശ്രദ്ധ നേടുന്നു. സിനിമയിൽ നിരവധി സൈനിക കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ച നാനാ പടേക്കർ യഥാർഥ ജീവിതത്തിലും ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. 1999ലെ കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിന് പിന്നാലെ നിയന്ത്രണരേഖയ്ക്ക് സമീപം രണ്ടാഴ്ചയിലധികം അദ്ദേഹം സൈനികർക്കൊപ്പം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ടെറിട്ടോറിയൽ ആർമിയിൽ ഓണററി ക്യാപ്റ്റനായി തുടങ്ങിയ സൈനികജീവിതം ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പദവിവരെയെത്തി. ഒക്ടോബർ എട്ടിന് ഗോവയിൽ 75-ാം വയസ്സിൽ നാനാ പടേക്കർ അന്തരിച്ചതോടെയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൈനികസേവനവും വീണ്ടും ചർച്ചയാകുന്നത്.

1991ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ പ്രഹാർ എന്ന സിനിമയിലൂടെയാണ് നാനാ പടേക്കറുടെ സൈനികബന്ധം ആരംഭിച്ചത്. ചിത്രത്തിൽ സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥനായി അഭിനയിക്കാൻ മറാഠ ലൈറ്റ് ഇൻഫൻട്രിയിൽ മൂന്നുവർഷം പരിശീലനം നേടി. കമാൻഡോ പരിശീലനവും പൂർത്തിയാക്കി. ദേശീയതലത്തിൽ ഷൂട്ടിങ് മത്സരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്ന അദ്ദേഹം 300 മീറ്റർ റൈഫിൾ വിഭാഗത്തിലും കഴിവ് തെളിയിച്ചിരുന്നു. 1990ൽ ഇന്ത്യൻ ടെറിട്ടോറിയൽ ആർമിയിൽ ഓണററി ക്യാപ്റ്റൻ പദവി ലഭിച്ചു. പിന്നീട് കാർഗിൽ യുദ്ധകാലത്ത് സൈനികർക്കൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹവുമായി മുതിർന്ന സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥരെ സമീപിച്ചു. എന്നാൽ നടപടിക്രമങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ആദ്യം അനുമതി നിഷേധിച്ചു. പ്രതിരോധമന്ത്രിയുടെ പ്രത്യേക അനുമതിയുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമേ അതിർത്തിയിലേക്ക് പോകാനാകൂ എന്നായിരുന്നു മറുപടി.

ജോർജ് ഫെർണാണ്ടസിനെ നേരിട്ട് വിളിച്ചു

സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽനിന്ന് അനുമതി ലഭിക്കാതായതോടെ അന്നത്തെ പ്രതിരോധമന്ത്രി ജോർജ് ഫെർണാണ്ടസിനെ നാനാ പടേക്കർ നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടു. ആദ്യം ഫെർണാണ്ടസും ആവശ്യം അംഗീകരിച്ചില്ല. എന്നാൽ സാധാരണ സൈനിക കമ്മീഷന് ആറുമാസത്തെ പരിശീലനം മതിയാകുമ്പോൾ താൻ മൂന്നുവർഷം പരിശീലനം നേടിയിട്ടുണ്ടെന്ന് പടേക്കർ വിശദീകരിച്ചു. ഇതോടെയാണ് പ്രത്യേക അനുമതിക്ക് വഴിയൊരുങ്ങിയത്. അമിതാഭ് ബച്ചൻ അവതരിപ്പിച്ച കോൻ ബനേഗാ ക്രോർപതിയുടെ പതിനാറാം സീസണിൽ നാനാ പടേക്കർ തന്നെയാണ് ഈ അനുഭവം പങ്കുവെച്ചത്.

കാർഗിൽ അതിർത്തിയിൽ രണ്ടാഴ്ചയിലധികം

1999 ഓഗസ്റ്റിലാണ് നാനാ പടേക്കർ നിയന്ത്രണരേഖയ്ക്ക് സമീപമെത്തിയത്. ജൂലൈ 26ന് കാർഗിൽ യുദ്ധം ഔദ്യോഗികമായി അവസാനിച്ചിരുന്നു. പ്രത്യേക അനുമതിയോടെ അതിർത്തിയിലെത്തിയ അദ്ദേഹം ഓണററി ക്യാപ്റ്റനെന്ന നിലയിൽ രണ്ടാഴ്ചയിലധികം സൈനികർക്കൊപ്പം പ്രവർത്തിച്ചു.

സൈനികരുടെ അടിസ്ഥാന ആശുപത്രിയിൽ സന്നദ്ധസേവനം നടത്തി. ദ്രുതപ്രതികരണ സംഘത്തിനൊപ്പവും പ്രവർത്തിച്ചു. സൈനിക നടപടികൾക്കാവശ്യമായ സഹായങ്ങളും സാധനസാമഗ്രികളുടെ ക്രമീകരണവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ചുമതലകളിൽ പങ്കെടുത്തു. പട്രോളിങ് പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സഹകരിച്ചു. എന്നാൽ അദ്ദേഹം നേരിട്ട് യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുത്തതായി റിപ്പോർട്ടുകളില്ല.

അതിർത്തിയിലെ സേവനത്തിനിടെ 20 കിലോ ഭാരം കുറഞ്ഞു

കാർഗിൽ അതിർത്തിയിലെ സേവനം ശാരീരികമായി ഏറെ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കിയതായി നാനാ പടേക്കർ പിന്നീട് വെളിപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ശ്രീനഗറിലെത്തുമ്പോൾ 76 കിലോഗ്രാമായിരുന്നു ശരീരഭാരം. തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ അത് 56 കിലോഗ്രാമായി കുറഞ്ഞു. ദ്രുതപ്രതികരണ സംഘത്തിനൊപ്പമുള്ള കഠിനമായ പ്രവർത്തനങ്ങളാണ് 20 കിലോഗ്രാം ഭാരം കുറയാൻ കാരണമായതെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ശാരീരികമായി ബുദ്ധിമുട്ടേറിയ അനുഭവമായിരുന്നെങ്കിലും മനസ്സിന് വലിയ സംതൃപ്തി നൽകിയ സേവനമായിരുന്നു അതെന്നും നാനാ പടേക്കർ ഓർമിച്ചിരുന്നു. സൈനികസേവനത്തിന് ശേഷം അദ്ദേഹം വീണ്ടും സിനിമയിലേക്ക് മടങ്ങി. 1999ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ കോഹ്‌റാം എന്ന ചിത്രത്തിൽ രഹസ്യ സൈനിക ഇന്റലിജൻസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായി അഭിനയിച്ചു.

23 വർഷത്തെ സൈനികബന്ധം

1990 മുതൽ 2013 വരെ നീണ്ടുനിന്നതാണ് നാനാ പടേക്കറുടെ ടെറിട്ടോറിയൽ ആർമിയുമായുള്ള ബന്ധം. 2013ൽ 62-ാം വയസ്സിൽ ഓണററി ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പദവിയിൽനിന്ന് വിരമിച്ചു. അതേ വർഷമാണ് രാജ്യം അദ്ദേഹത്തെ പത്മശ്രീ നൽകി ആദരിച്ചത്.

നാലു പതിറ്റാണ്ടിലധികം നീണ്ട സിനിമാജീവിതത്തിനൊപ്പം 23 വർഷത്തെ സൈനികബന്ധവും നാനാ പടേക്കർ നിലനിർത്തി. കാർഗിൽ അതിർത്തിയിലെ രണ്ടാഴ്ചയിലധികം നീണ്ട സേവനം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ശ്രദ്ധേയമായ അധ്യായമായി. സിനിമയിലെ സൈനിക വേഷങ്ങൾക്കപ്പുറം യഥാർഥ സൈനികർക്കൊപ്പം പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവവും ബാക്കിവെച്ചാണ് നാനാ പടേക്കറുടെ വിടവാങ്ങൽ.