എറണാകുളം, ജൂലൈ 15:

2026 ജൂലൈ 14-ന് കേരള ഹൈക്കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച നിർണായക വിധിയിൽ, ജസ്റ്റിസ് മുഹമ്മദ് നിയാസ് സി.പി. വിദേശ അഭിഭാഷകർക്ക് ഇന്ത്യൻ കോടതികൾ നിയമിച്ച അഡ്വക്കേറ്റ് കമ്മീഷണർ മുമ്പാകെ സാക്ഷികളെ നേരിട്ട് പരിശോധിക്കാനോ എതിർവിചാരണ നടത്താനോ അധികാരമില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. ഷെയർസ്റ്റേറ്റ്സ് ഇൻക്. സമർപ്പിച്ച ഹർജിയിലാണ് ഈ ഉത്തരവ്. ഹർജിക്കാരന് വേണ്ടി ഹാജരായ അഭിഭാഷകരുടെയും എതിർകക്ഷികളായ പ്രസാദ് ചൂരക്കുഴിയിൽ ഗോപാലനും മറ്റ് കക്ഷികൾക്കും വേണ്ടി ഹാജരായ അഭിഭാഷകരുടെയും വാദം കേട്ട ശേഷമാണ് കോടതി ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. സാക്ഷിമൊഴി രേഖപ്പെടുത്തൽ കോടതിവിചാരണയുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകമായതിനാൽ, ഇന്ത്യയിൽ നിയമപരമായി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്യാൻ അർഹതയുള്ള അഭിഭാഷകർക്കു മാത്രമേ ആ ചുമതല നിർവഹിക്കാനാകൂവെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ വിദേശ അഭിഭാഷകർക്ക് നടപടികൾ നിരീക്ഷിക്കാനും അവരുടെ ക്ലയന്റിന് നിർദേശം നൽകാനുമുള്ള അവകാശം തുടരുമെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.

സാക്ഷിമൊഴി രേഖപ്പെടുത്തൽ വിചാരണയുടെ ഭാഗമാണെന്ന് കോടതി

സാക്ഷിയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതും എതിർവിചാരണ നടത്തുന്നതും വെറും സാങ്കേതിക നടപടിയല്ല, കോടതിവിചാരണയുടെ നിർണായക ഘടകമാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി വിലയിരുത്തി. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അത് ഇന്ത്യൻ നിയമപ്രകാരം പ്രാക്ടീസ് ചെയ്യാൻ അർഹതയുള്ള അഭിഭാഷകർ മുഖേന മാത്രമേ നടത്താനാകൂവെന്നും വിധിയിൽ വ്യക്തമാക്കി.

വിദേശ അഭിഭാഷകർക്ക് നിരീക്ഷിക്കാനും നിർദേശം നൽകാനും അനുമതി

വിദേശ അഭിഭാഷകരെ നടപടികളിൽ നിന്ന് പൂർണമായി ഒഴിവാക്കിയിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അഡ്വക്കേറ്റ് കമ്മീഷണർ മുമ്പാകെ നടക്കുന്ന നടപടികളിൽ അവർക്ക് സാന്നിധ്യമറിയിക്കാം, വിചാരണ നിരീക്ഷിക്കാം, ക്ലയന്റിന് നിയമോപദേശം നൽകാം. എന്നാൽ സാക്ഷികളോട് നേരിട്ട് ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനോ എതിർവിചാരണ നടത്താനോ അനുവാദമില്ല.

ഇന്ത്യയിൽ പ്രാക്ടീസ് ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം അഡ്വക്കേറ്റ്സ് ആക്ടിന് വിധേയം

ഇന്ത്യൻ കോടതികളിലെ വിചാരണ നടപടികളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനുള്ള അവകാശം അഡ്വക്കേറ്റ്സ് ആക്ടിന്റെയും ബന്ധപ്പെട്ട ചട്ടങ്ങളുടെയും പരിധിക്കുള്ളിലാണെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. വിദേശ നിയമോപദേശകർക്ക് ഇന്ത്യൻ കോടതിവിചാരണയിലെ അഭിഭാഷകന്റെ ചുമതല നിർവഹിക്കാൻ നിയമം അനുവദിക്കുന്നില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഹർജിയിൽ കോടതി നിർദേശങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കി

ഈ കേസിൽ അഡ്വക്കേറ്റ് കമ്മീഷണർ മുമ്പാകെ സാക്ഷികളെ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം വിദേശ അഭിഭാഷകർക്ക് നൽകണമെന്ന ആവശ്യം കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല. എന്നാൽ നടപടികളിൽ പങ്കെടുക്കാനും ക്ലയന്റിനെ സഹായിക്കാനുമുള്ള പരിമിതമായ അവസരം അനുവദിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഹർജി തീർപ്പാക്കിയത്.

കേരളത്തിലെ കോടതിവിചാരണകളിൽ അഭിഭാഷകരുടെ പങ്ക് വീണ്ടും വ്യക്തമാക്കി

ഈ വിധിയിലൂടെ കേരള ഹൈക്കോടതി, സാക്ഷിമൊഴി രേഖപ്പെടുത്തൽ പോലുള്ള വിചാരണ നടപടികൾ ഇന്ത്യൻ നിയമപ്രകാരം രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത അഭിഭാഷകർ മുഖേന മാത്രമേ നടത്താവൂ എന്ന നിയമനിലപാട് വീണ്ടും ഉറപ്പിച്ചു. സംസ്ഥാനത്തെ സമാന തർക്കങ്ങളിൽ ഈ വ്യാഖ്യാനം മാർഗനിർദേശമായി പരിഗണിക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

സംസ്ഥാനത്തെ സമാന കേസുകളിൽ നിയമനിലപാടിന് വ്യക്തത

വിദേശ നിയമോപദേശകരെ ഉൾപ്പെടുത്തി നടക്കുന്ന സിവിൽ, വാണിജ്യ തർക്കങ്ങളിൽ നടപടിക്രമങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തത ഈ വിധി നൽകുന്നു. കോടതി വ്യക്തമാക്കിയ പരിധിക്കുള്ളിൽ മാത്രമേ വിദേശ അഭിഭാഷകർക്ക് പങ്കാളിത്തം അനുവദിക്കാവൂ എന്ന നിലപാടാണ് ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നത്.