സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലും അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങളിലുമായി പ്രചരിച്ച ദൃശ്യങ്ങൾ പിഒകെയിലെ പ്രതിഷേധങ്ങൾ സാധാരണ രാഷ്ട്രീയ പ്രകടനങ്ങളെ മറികടന്ന് കടുത്ത സംഘർഷാവസ്ഥയിലേക്ക് നീങ്ങിയതിന്റെ സൂചനകളാണ് നൽകുന്നത്. ആയുധധാരികളായ സുരക്ഷാസേനാംഗങ്ങൾ പ്രതിഷേധ മാർച്ചുകൾ തടയുന്നതും, കണ്ണീർവാതകവും ലാത്തിച്ചാർജും പ്രയോഗിക്കുന്നതും, പരിക്കേറ്റ് റോഡുകളിൽ വീണുകിടക്കുന്ന പ്രതിഷേധക്കാരെ നാട്ടുകാർ ചുമന്നുകൊണ്ടുപോകുന്നതും, ആശുപത്രികളിൽ ചികിത്സ തേടുന്നവരുടെ തിരക്കും ദൃശ്യങ്ങളിൽ കാണാം. ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ സുരക്ഷാസേനയും പ്രതിഷേധക്കാരും നേർക്കുനേർ ഏറ്റുമുട്ടുന്ന രംഗങ്ങളും വാഹനങ്ങൾ തകർക്കപ്പെട്ടതിന്റെ ദൃശ്യങ്ങളും പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്. പ്രതിഷേധ നേതാക്കളുടെ വീടുകളിൽ റെയ്ഡുകൾ നടത്തുകയും രാത്രികാല അറസ്റ്റ് വ്യാപകമാക്കുകയും ചെയ്തതായി പ്രാദേശിക പ്രവർത്തകർ ആരോപിക്കുന്നു. അതേസമയം, ഇന്റർനെറ്റ് നിയന്ത്രണവും ആശയവിനിമയ തടസങ്ങളും കാരണം പുറത്തുവരുന്ന വിവരങ്ങളുടെ സ്വതന്ത്ര സ്ഥിരീകരണം പരിമിതമാണെന്ന് നിരീക്ഷകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും പുറത്തുവന്ന ദൃശ്യങ്ങൾ പൊതുവെ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

സംവരണം ചെയ്ത നിയമസഭാ സീറ്റുകൾക്കെതിരെയും സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി, വൈദ്യുതി നിരക്ക് വർധന, ഭരണപരമായ അവഗണന എന്നിവയ്ക്കെതിരെയും ജോയിന്റ് അവാമി ആക്ഷൻ കമ്മിറ്റി (ജെ.എ.എ.സി)യുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ആരംഭിച്ച പ്രതിഷേധങ്ങൾ അടുത്തിടെ വ്യാപക രൂപം നേടി. റാവലക്കോട്ട് ഉൾപ്പെടെയുള്ള മേഖലകളിൽ പ്രതിഷേധക്കാരും പൊലീസും തമ്മിലുണ്ടായ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ നിരവധി പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും ഡസൻ കണക്കിന് പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തതായി അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. വിവിധ റിപ്പോർട്ടുകൾ അനുസരിച്ച് മരണസംഖ്യയിൽ വ്യത്യാസമുണ്ടെങ്കിലും പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അക്രമ സംഭവങ്ങളിൽ പത്തിലേറെ പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായാണ് പുറത്തുവരുന്ന വിവരം. പ്രതിഷേധക്കാരുടെ മരണമാണ് ജനരോഷം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കിയത്.

അടിച്ചമർത്തൽ ഭാവി പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് പുതിയ രൂപം നൽകും

പ്രതിഷേധം ശക്തമായതോടെ പാകിസ്ഥാൻ ഭരണകൂടം കർശന സുരക്ഷാ നടപടികളിലേക്ക് കടന്നു. ജെ.എ.എ.സിയെ ഭീകരവിരുദ്ധ നിയമപ്രകാരം നിരോധിക്കുകയും നിരവധി നേതാക്കൾക്കെതിരെ അറസ്റ്റ് വാറന്റുകൾ പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്റർനെറ്റ് സേവനങ്ങൾ ഭാഗികമായി നിർത്തിവയ്ക്കൽ, വ്യാപക അറസ്റ്റ്, അധിക സുരക്ഷാസേനയുടെ വിന്യാസം, റാലികൾക്കും മാർച്ചുകൾക്കും നിയന്ത്രണം എന്നിവയും നടപ്പാക്കി. മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ ഈ നടപടികളെ വിമർശിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും പ്രതിഷേധക്കാരുമായി സംവാദത്തിലൂടെ പ്രശ്നപരിഹാരം കണ്ടെത്തണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ രണ്ട് വർഷമായി ഭക്ഷ്യവില, വൈദ്യുതി ചാർജ്, രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധിത്വം, വിഭവങ്ങളുടെ വിനിയോഗം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ പിഒകെയിൽ പ്രതിഷേധങ്ങൾ ആവർത്തിക്കപ്പെടുകയാണ്. എന്നാൽ സമീപകാല സംഭവങ്ങൾ മരണങ്ങളും കർശന അടിച്ചമർത്തലും കാരണം പുതിയ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക മാനങ്ങൾ കൈവരിച്ചിരിക്കുകയാണെന്നാണ് നിരീക്ഷകരുടെ വിലയിരുത്തൽ.

വൈദ്യുതി ബില്ലിൽ തുടങ്ങി, വിലക്കയറ്റം തീ കൊളുത്തി

പിഒകെയിലെ സമീപകാല പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ തുടക്കം അടിസ്ഥാനപരമായി സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങളോടെയായിരുന്നു. കുത്തനെ ഉയർന്ന വൈദ്യുതി നിരക്കുകൾ, അവശ്യസാധനങ്ങളുടെ വിലക്കയറ്റം, തൊഴിലില്ലായ്മ, ഭരണകൂടത്തിന്റെ കാര്യക്ഷമതക്കുറവ് എന്നിവയാണ് ജനങ്ങളെ തെരുവിലിറക്കിയത്. ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മേഖലയായിട്ടും നാട്ടുകാർക്ക് ഉയർന്ന നിരക്കിൽ വൈദ്യുതി നൽകുന്നതിനെതിരെ ശക്തമായ പ്രതിഷേധമുയർന്നു. അതോടൊപ്പം ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളുടെ വിലവർധനയും ജീവിതച്ചെലവിലെ കുതിച്ചുചാട്ടവും ജനങ്ങളുടെ അതൃപ്തി വർധിപ്പിച്ചു. ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്ന ഈ പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഭരണകൂടം ഫലപ്രദമായി ഇടപെട്ടില്ലെന്ന ആരോപണവും പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് കരുത്തേകി.

സാമ്പത്തിക ആവശ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് രാഷ്ട്രീയ അവകാശങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രക്ഷോഭം

എന്നാൽ കാലക്രമേണ പ്രതിഷേധം വെറും സാമ്പത്തിക ആവശ്യങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങിയില്ല. ഭരണപരമായ അവഗണന, വിഭവങ്ങളുടെ വിനിയോഗത്തിലെ അസമത്വം, ജനങ്ങൾക്ക് മതിയായ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധിത്വം ലഭിക്കുന്നില്ലെന്ന ആരോപണം എന്നിവയും ഉയർന്നുവന്നു. ഇതോടെ പ്രക്ഷോഭം കൂടുതൽ രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവം കൈവരിച്ചു. സാമ്പത്തിക പരാതികൾക്കൊപ്പം ജനാധിപത്യ അവകാശങ്ങൾ, ഭരണത്തിൽ കൂടുതൽ പങ്കാളിത്തം, അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യം, വിഭവങ്ങളിൽ പ്രാദേശിക ജനങ്ങളുടെ അവകാശം തുടങ്ങിയ വിശാലമായ ആവശ്യങ്ങളും പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ കേന്ദ്രവിഷയമായി മാറി. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പിഒകെയിലെ ഇപ്പോഴത്തെ പ്രക്ഷോഭങ്ങളെ വെറും വിലക്കയറ്റ വിരുദ്ധ സമരമായി കാണാനാവില്ലെന്നും, ഭരണത്തെയും അവകാശങ്ങളെയും ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന വിശാലമായ ജനകീയ പ്രസ്ഥാനമായാണ് അവ പരിണമിച്ചിരിക്കുന്നതെന്നും നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു.

അടിച്ചമർത്തലിന്റെ ചരിത്രവും പാകിസ്ഥാന്റെ കശ്മീർ വാദവും

പാകിസ്ഥാൻ അധീന കശ്മീരിൽ ജനകീയ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കെതിരെ ബലപ്രയോഗം നടക്കുന്നത് പുതിയ സംഭവമല്ലെന്നാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരുടെ വിലയിരുത്തൽ. വിവിധ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരും വിദ്യാർഥി സംഘടനകളും അവകാശപ്രസ്ഥാനങ്ങളും പ്രതിഷേധവുമായി രംഗത്തെത്തിയപ്പോൾ അറസ്റ്റ്, നിരോധനാജ്ഞ, ആശയവിനിമയ നിയന്ത്രണം, സുരക്ഷാസേനയുടെ ഇടപെടൽ തുടങ്ങിയ നടപടികൾ ആവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നാണ് മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകളുടെ റിപ്പോർട്ടുകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്. അതേസമയം, അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിൽ കശ്മീരി ജനതയുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി നിലകൊള്ളുന്ന രാജ്യമായാണ് പാകിസ്ഥാൻ സ്വയം അവതരിപ്പിച്ചുവരുന്നത്. ഇന്ത്യൻ ഭരണത്തിലുള്ള കശ്മീരിലെ സംഭവവികാസങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി കശ്മീരി ജനതയുടെ രക്ഷകനും വക്താവുമാണെന്ന നിലപാടാണ് പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഇസ്ലാമാബാദ് മുന്നോട്ടുവച്ചത്. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ അനുകൂല സംഘടനകളും രാഷ്ട്രീയ കൂട്ടായ്മകളും ഇന്ത്യക്കെതിരായ പ്രതിഷേധങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കുകയും കശ്മീർ വിഷയത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധ നേടാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

ഇന്ത്യക്കെതിരായ പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ നിന്ന് പാകിസ്ഥാനെതിരായ ജനരോഷത്തിലേക്ക്

എന്നാൽ സമീപകാല സംഭവവികാസങ്ങൾ ഈ രാഷ്ട്രീയ ചിത്രത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ മാറ്റമാണ് സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത്. മുമ്പ് ഇന്ത്യക്കെതിരായ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിരുന്ന പിഒകെയിലെ തെരുവുകളിൽ ഇപ്പോൾ ഉയരുന്നത് പാകിസ്ഥാൻ ഭരണകൂടത്തിനെതിരായ മുദ്രാവാക്യങ്ങളാണ്. ഉയർന്ന വൈദ്യുതി നിരക്കുകൾ, സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി, വിഭവങ്ങളുടെ വിനിയോഗത്തിലെ അസമത്വം, രാഷ്ട്രീയ അവഗണന, ഭരണപരമായ വീഴ്ചകൾ എന്നിവയെ ചൊല്ലിയുള്ള ജനരോഷമാണ് ഈ മാറ്റത്തിന് പിന്നിൽ. പ്രതിഷേധക്കാരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ സാമ്പത്തിക വിഷയങ്ങളിൽ നിന്ന് ജനാധിപത്യ അവകാശങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധിത്വം, പ്രാദേശിക സ്വയംഭരണം തുടങ്ങിയ വിശാല വിഷയങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചതോടെ പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ സ്വഭാവവും മാറി. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇന്നത്തെ പിഒകെ പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത, പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഇന്ത്യക്കെതിരെ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്ന രാഷ്ട്രീയ അസംതൃപ്തി ഇപ്പോൾ പാകിസ്ഥാന്റെ ഭരണരീതിയെയും നയങ്ങളെയും നേരിട്ട് ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഘട്ടത്തിലെത്തിയിരിക്കുകയാണെന്നതാണ്.

നിശ്ശബ്ദതയും ആശങ്കയും

പിഒകെയിലെ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ ശക്തമായിട്ടും പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ പ്രധാനമായും നിയമ-സുരക്ഷാ പ്രശ്നമായാണ് വിഷയത്തെ സമീപിച്ചത്. പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ അസ്ഥിരത സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളുണ്ടെന്ന നിലപാടാണ് ഭരണകൂടം സ്വീകരിച്ചത്. മറുവശത്ത്, ജമ്മു കശ്മീരിലെ മുതിർന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതാവ് ഫാറൂഖ് അബ്ദുല്ല പിഒകെയിലെ ജനങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകളെയും ജനരോഷത്തെയും ഗൗരവത്തോടെ കാണണമെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. അതേസമയം, മിർവായിസ് ഉമർ ഫാറൂഖ് കശ്മീരിലെ ജനങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങളും ക്ഷേമവും രാഷ്ട്രീയ തർക്കങ്ങൾക്ക് അതീതമായി പരിഗണിക്കപ്പെടണമെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയും സംഘർഷ മേഖലകളിൽ സമാധാനപരമായ പ്രതിഷേധത്തിനുള്ള അവകാശം സംരക്ഷിക്കണമെന്നും എല്ലാ കക്ഷികളും സംയമനം പാലിക്കണമെന്നും ആവർത്തിച്ച് ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ പിഒകെയിലെ മരണങ്ങളും അടിച്ചമർത്തൽ ആരോപണങ്ങളും സംബന്ധിച്ച് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ പ്രതീക്ഷിച്ചത്ര ശക്തമായ പ്രതികരണം ഉണ്ടായില്ലെന്ന വിമർശനവും ഉയരുന്നുണ്ട്. ഇതോടെ പിഒകെയിലെ പ്രതിസന്ധി പ്രാദേശിക വിഷയമെന്നതിലുപരി കശ്മീർ പ്രശ്നവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഇരട്ട മാനദണ്ഡങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്കും വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്.

പാകിസ്ഥാൻ വിരുദ്ധ വികാരം ശക്തമാകുന്നു

പിഒകെയിലെ സമീപകാല പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ സവിശേഷത, പാകിസ്ഥാൻ വിരുദ്ധ വികാരത്തിന്റെ വളർച്ചയാണ്. സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി, ഉയർന്ന വൈദ്യുതി നിരക്കുകൾ, ഭരണപരമായ അവഗണന, രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധിത്വക്കുറവ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ തുറന്ന വിമർശനവുമായി രംഗത്തെത്തുകയാണ്. ഇതിനൊപ്പം “ആസാദി” അഥവാ കൂടുതൽ സ്വയംഭരണമോ സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രീയ അവകാശങ്ങളോ ആവശ്യപ്പെടുന്ന മുദ്രാവാക്യങ്ങളും ചില പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ ഉയർന്നുവരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. വർഷങ്ങളായി കശ്മീരി ജനതയുടെ അവകാശങ്ങളുടെ സംരക്ഷകനാണെന്ന വാദമാണ് പാകിസ്ഥാൻ അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിൽ മുന്നോട്ടുവച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ പിഒകെയിൽ നിന്നുതന്നെ ഉയരുന്ന പ്രതിഷേധങ്ങളും ഭരണകൂടത്തിനെതിരായ ജനരോഷവും ആ വാദത്തിന് വെല്ലുവിളി ഉയർത്തുന്ന സാഹചര്യമാണ് രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ പിഒകെയിലെ നിലവിലെ അസ്വസ്ഥത വെറും സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങളുടെ പ്രതിഫലനം മാത്രമല്ല, പാകിസ്ഥാന്റെ കശ്മീർ നയത്തെയും രാഷ്ട്രീയ ആഖ്യാനത്തെയും ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന പുതിയ ഘട്ടത്തിന്റെ സൂചന കൂടിയായാണ് ചില നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നത്.

പാകിസ്ഥാൻ ആഖ്യാനത്തിന് വെല്ലുവിളിയായി പിഒകെയിലെ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ

പാകിസ്ഥാൻ അധീന കശ്മീരിലെ സമീപകാല സംഭവവികാസങ്ങൾ, കശ്മീരി ജനതയുടെ അവകാശങ്ങളുടെയും ക്ഷേമത്തിന്റെയും സംരക്ഷകനാണെന്ന പാകിസ്ഥാന്റെ ദീർഘകാല വാദത്തിന് വെല്ലുവിളി ഉയർത്തുന്നതായി നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു. ഉയർന്ന വൈദ്യുതി നിരക്കുകൾ, സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ, രാഷ്ട്രീയ അവഗണന, ഭരണപരമായ വീഴ്ചകൾ എന്നിവയെ ചൊല്ലി ജനങ്ങൾ തെരുവിലിറങ്ങിയതോടെ പ്രശ്നം വെറും പ്രാദേശിക അസംതൃപ്തിയുടെ പ്രകടനമായി മാത്രം തുടരുന്നില്ല. പ്രതിഷേധങ്ങൾ ശക്തമാകുകയും അവ അടിച്ചമർത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ വിവാദമാകുകയും ചെയ്തതോടെ പാകിസ്ഥാൻ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള കശ്മീരിലെ ജനങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങളും ഉയരുന്നുണ്ട്. അതിനാൽ പിഒകെയിലെ ഇപ്പോഴത്തെ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ പരാതികളുടെ പ്രതിഫലനം മാത്രമല്ല, കശ്മീർ വിഷയത്തിൽ പതിറ്റാണ്ടുകളായി പാകിസ്ഥാൻ മുന്നോട്ടുവച്ച രാഷ്ട്രീയ ആഖ്യാനത്തെയും അവകാശവാദങ്ങളെയും നേരിട്ട് ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന സംഭവവികാസങ്ങളായാണ് പല വിശകലനക്കാരും കാണുന്നത്.

പ്രതിഷേധത്തിന് കാരണമായ അടിസ്ഥാന പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കപ്പെടാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ പുതിയ സമരങ്ങൾ ഉയരാനുള്ള സാധ്യത തുടരുന്നുവെന്നാണ്. കഴിഞ്ഞ രണ്ട് വർഷമായി വൈദ്യുതി നിരക്ക്, ഗോതമ്പ് സബ്സിഡി, നികുതി ഭാരം, രാഷ്ട്രീയ പ്രതിനിധിത്വം, വിഭവങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ സജീവമായ ജോയിന്റ് അവാമി ആക്ഷൻ കമ്മിറ്റിയും മറ്റ് പ്രാദേശിക കൂട്ടായ്മകളും ആവശ്യങ്ങൾ പൂർണമായി അംഗീകരിക്കപ്പെടാത്ത പക്ഷം സമരങ്ങൾ പുനരാരംഭിക്കുമെന്ന് പലവട്ടം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം പാകിസ്ഥാൻ ഭരണകൂടം ചില സാമ്പത്തിക ഇളവുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അവ താൽക്കാലിക ആശ്വാസം മാത്രമാണെന്നാണ് പ്രക്ഷോഭ നേതാക്കളുടെ നിലപാട്. അതിനാൽ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി കൂടുതൽ രൂക്ഷമാകുകയോ, പുതിയ അറസ്റ്റ് നടപടികളോ നിയന്ത്രണങ്ങളോ ഉണ്ടാകുകയോ, മുൻ സമര വാഗ്ദാനങ്ങൾ പാലിക്കപ്പെടാതിരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ അടുത്ത മാസങ്ങളിൽ തന്നെ പുതിയ പ്രതിഷേധ തരംഗത്തിന് സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് വിവിധ മാധ്യമ വിശകലനങ്ങളും പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരും വിലയിരുത്തുന്നു.