ന്യൂഡൽഹി, 2026 നവംബർ 14 –

ജനാധിപത്യ ഇന്ത്യയുടെ അടിത്തറയിട്ട നേതാവിന് ആദരം

ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ പ്രധാനമന്ത്രി പണ്ഡിറ്റ് ജവാഹർലാൽ നെഹ്‌റുവിന്റെ ജന്മവാർഷികത്തിൽ ആദരമർപ്പിച്ച് ലോക്‌സഭാ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് രാഹുൽ ഗാന്ധിയും കോൺഗ്രസ് അധ്യക്ഷനും രാജ്യസഭാ പ്രതിപക്ഷ നേതാവുമായ മല്ലികാർജുൻ ഖാർഗെയും. ശനിയാഴ്ച എക്സിൽ പങ്കുവെച്ച വ്യത്യസ്ത സന്ദേശങ്ങളിൽ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിലും രാഷ്ട്രനിർമാണത്തിലും നെഹ്‌റു വഹിച്ച നിർണായക പങ്ക് ഇരുവരും അനുസ്മരിച്ചു. ആധുനികവും ജനാധിപത്യപരവും മതനിരപേക്ഷവും പുരോഗമനപരവുമായ ഇന്ത്യയെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിന് ഇന്നും പ്രസക്തിയുണ്ടെന്ന് നേതാക്കൾ വ്യക്തമാക്കി.

സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രീയ, സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക അടിത്തറ പാകുന്നതിൽ നെഹ്‌റു നൽകിയ സംഭാവനകളും ഇരുവരും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ജനാധിപത്യം, സമത്വം, ശാസ്ത്രബോധം, മതനിരപേക്ഷത, എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വികസനം എന്നിവയോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതിബദ്ധതയും സന്ദേശങ്ങളിൽ എടുത്തുപറഞ്ഞു.

സ്വാതന്ത്ര്യം അവസാനലക്ഷ്യമായിരുന്നില്ലെന്ന് രാഹുൽ

ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ പ്രധാനമന്ത്രിയും രാജ്യത്തിന്റെ അമൂല്യ രത്നവുമായ നെഹ്‌റുവിന് ജന്മവാർഷികത്തിൽ ആദരപൂർവം പ്രണാമം അർപ്പിക്കുന്നതായി രാഹുൽ ഗാന്ധി ഹിന്ദിയിൽ കുറിച്ചു. നെഹ്‌റുവിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം സ്വാതന്ത്ര്യം അവസാനലക്ഷ്യമായിരുന്നില്ല. ഓരോ പൗരനും പങ്കാളിത്തവും ഉത്തരവാദിത്വവുമുള്ള രാജ്യത്തിന്റെ പുതിയ യാത്രയുടെ തുടക്കമായിരുന്നു അത്. സ്വരാജ് എന്നത് അധികാരം മാത്രമായിരുന്നില്ലെന്നും ഓരോ പൗരന്റെയും പങ്കാളിത്തവും രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവിയോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്വവുമായിരുന്നെന്നും രാഹുൽ പറഞ്ഞു.

നെഹ്‌റു ഇന്ത്യയെ വെറുമൊരു ഭൂപ്രദേശമായല്ല കണ്ടതെന്നും രാഹുൽ വ്യക്തമാക്കി. വൈവിധ്യത്തിലും ജനാധിപത്യത്തിലും സമത്വത്തിലും വേരൂന്നി വളരുന്ന ദേശീയ ആശയമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യ. വൈവിധ്യം അതിന്റെ കരുത്തും ജനാധിപത്യം വിശ്വാസവും സമത്വം അടിത്തറയുമായിരുന്നു. ആധുനികവും ശാസ്ത്രബോധമുള്ളതും പുരോഗമനപരവും ആത്മവിശ്വാസമുള്ളതുമായ രാജ്യമാണ് നെഹ്‌റു ആഗ്രഹിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വപ്നത്തിലെ ഇന്ത്യയിലേക്ക് മുന്നേറാനുള്ള ശ്രമമാണ് നൽകാവുന്ന ഏറ്റവും അർഥവത്തായ ആദരമെന്നും രാഹുൽ പറഞ്ഞു.

വലിയ വെല്ലുവിളികൾക്കിടയിലും രാജ്യത്തിന് ദിശ നൽകി

സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിലെ നെഹ്‌റുവിന്റെ ചരിത്രപരമായ സംഭാവനയും ആധുനിക ജനാധിപത്യ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ അടിത്തറയിടുന്നതിലെ നേതൃത്വവും ഖാർഗെ അനുസ്മരിച്ചു. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുശേഷം രാജ്യം വലിയ വെല്ലുവിളികൾ നേരിട്ടപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദീർഘവീക്ഷണവും നിശ്ചയദാർഢ്യവും നേതൃത്വവും സാമൂഹിക, രാഷ്ട്രീയ, സാമ്പത്തിക വികസനത്തിന് ദിശ നൽകി. ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ, മതനിരപേക്ഷത, സമത്വം, ശാസ്ത്രീയ ചിന്ത എന്നിവയ്ക്കായി നെഹ്‌റു ഉറച്ചുനിന്നുവെന്നും ഖാർഗെ പറഞ്ഞു. വിവേചനമില്ലാതെ ഓരോ പൗരനും തുല്യാവസരം ലഭിക്കുകയും ഐക്യത്തോടെയും സാഹോദര്യത്തോടെയും എല്ലാവരും മുന്നേറുകയും ചെയ്യുന്ന ഇന്ത്യയ്ക്കുവേണ്ടിയാണ് അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചത്.

കുട്ടികളോടുള്ള നെഹ്‌റുവിന്റെ പ്രത്യേക സ്നേഹവും അവരുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തോടും ഭാവിയോടുമുള്ള പ്രതിബദ്ധതയും ഖാർഗെ ഓർമിപ്പിച്ചു. കുട്ടികളോടുള്ള സ്നേഹത്തിന്റെയും അവരുടെ കഴിവുകളിലുള്ള വിശ്വാസത്തിന്റെയും അംഗീകാരമായാണ് ‘ചാച്ചാ നെഹ്‌റു’വിന്റെ ജന്മദിനമായ നവംബർ 14 രാജ്യത്ത് ശിശുദിനമായി ആഘോഷിക്കുന്നത്. കുട്ടികൾക്ക് ആശംസകൾ നേർന്ന ഖാർഗെ, ഗുണമേന്മയുള്ള വിദ്യാഭ്യാസവും തുല്യാവസരങ്ങളും സ്വന്തം ആഗ്രഹങ്ങൾ പിന്തുടരാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും ഉറപ്പാക്കാനുള്ള പ്രതിബദ്ധത പുതുക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവി പുതുതലമുറയുടെ കൈകളിലാണെന്നും അവരുടെ കഴിവുകൾ വളർത്താനുള്ള അവസരം നൽകേണ്ടത് കൂട്ടായ ദേശീയ ഉത്തരവാദിത്വമാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. നെഹ്‌റുവിന്റെ ആശയങ്ങളും ആദർശങ്ങളും ഇന്നും വഴികാട്ടുന്നുവെന്നും ഇന്ത്യയുടെ ജനാധിപത്യ, ഭരണഘടനാ അടിത്തറ രൂപപ്പെടുത്തിയ തത്ത്വങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കണമെന്നും ഖാർഗെ വ്യക്തമാക്കി.

സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽനിന്ന് രാഷ്ട്രനിർമാണത്തിലേക്ക്

1889 നവംബർ 14ന് ഇന്നത്തെ പ്രയാഗ്‌രാജായ അലഹബാദിലാണ് ജവാഹർലാൽ നെഹ്‌റു ജനിച്ചത്. സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിലെ മുൻനിര നേതാക്കളിലൊരാളായ അദ്ദേഹം 1947ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുശേഷം ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ പ്രധാനമന്ത്രിയായി. 1964 മേയ് 27ന് മരിക്കുന്നതുവരെ പദവിയിൽ തുടർന്നു. ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന വ്യക്തിയാണ് നെഹ്‌റു. മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ അടുത്ത സഹപ്രവർത്തകനും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ പ്രധാന നേതാക്കളിലൊരാളുമായ അദ്ദേഹം ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ കേന്ദ്രപങ്ക് വഹിച്ചു. പിന്നീട് സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രീയ, സ്ഥാപന സംവിധാനങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തിയ പ്രധാന ശിൽപ്പികളിലൊരാളായി.

പാർലമെന്ററി ജനാധിപത്യം ഉറപ്പിക്കുന്നതിനും ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലം സാക്ഷിയായി. പൊതുമേഖലാ വ്യവസായങ്ങളും പ്രധാന അടിസ്ഥാനസൗകര്യ പദ്ധതികളും വികസിച്ചു. സുപ്രധാന ശാസ്ത്ര, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളും രൂപപ്പെട്ടു. ശാസ്ത്രബോധം, വ്യവസായവത്കരണം, ആസൂത്രിത സാമ്പത്തിക വികസനം, ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയ്ക്ക് നൽകിയ പ്രാധാന്യം സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യകാല മുൻഗണനകളെ രൂപപ്പെടുത്തി. ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്സ് ഓഫ് ടെക്നോളജി, ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ആണവോർജ കമ്മിഷൻ തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ രൂപീകരണവും വിപുലീകരണവും റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ ആദ്യകാല രാഷ്ട്രനിർമാണ ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമായിരുന്നു.

അന്താരാഷ്ട്ര വേദിയിലും സ്വതന്ത്ര നിലപാട്

ശീതയുദ്ധകാലത്ത് മത്സരിച്ചുനിന്ന ശക്തിചേരികൾക്കിടയിൽ ചേരിചേരാ വിദേശനയത്തിലൂടെ ഇന്ത്യയുടെ തന്ത്രപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കാനാണ് നെഹ്‌റു ശ്രമിച്ചത്. സമാധാനപരമായ സഹവർത്തിത്വം, രാജ്യങ്ങളുടെ പരമാധികാര സമത്വം, കോളനിഭരണത്തിൽനിന്ന് പുതുതായി സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയ രാജ്യങ്ങൾക്ക് സ്വതന്ത്രമായ ശബ്ദം എന്നിവയ്ക്കുവേണ്ടി അദ്ദേഹം നിലകൊണ്ടു. രൂപപ്പെട്ടുവരുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര ക്രമത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാനം ഉറപ്പിക്കാൻ ഈ സമീപനം സഹായിച്ചു. രാജ്യത്തിനകത്ത് പാർലമെന്ററി ജനാധിപത്യം, മതനിരപേക്ഷത, സാമൂഹിക സമത്വം, ശാസ്ത്രപുരോഗതി എന്നിവ കോളനിഭരണത്തിന്റെ ശേഷിപ്പുകൾ മറികടക്കാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിന്റെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളായി.

ശിശുദിനത്തിൽ രാഹുലും ഖാർഗെയും അർപ്പിച്ച ആദരം, പുതുതലമുറയ്ക്ക് ലഭിക്കുന്ന വിദ്യാഭ്യാസവും ക്ഷേമവും അവസരങ്ങളുമാണ് രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവി നിർണയിക്കുന്നതെന്ന നെഹ്‌റുവിന്റെ വിശ്വാസത്തിലേക്കും ശ്രദ്ധ തിരിച്ചു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിലെ മഹാനായ നേതാവ് എന്നതിനൊപ്പം രാഷ്ട്രനിർമാതാവ് എന്ന നിലയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാരമ്പര്യത്തിനും കോൺഗ്രസ് നേതാക്കൾ പ്രാധാന്യം നൽകി. ജനാധിപത്യം, ബഹുസ്വരത, സമത്വം, ആധുനികത എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള നെഹ്‌റുവിന്റെ ആശയങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളിൽ ഇപ്പോഴും കേന്ദ്രസ്ഥാനത്തുണ്ടെന്ന സന്ദേശവും അവരുടെ പ്രതികരണങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവെച്ചു.