ഗാങ്ടോക്ക്, 2026 നവംബർ 08 –

ദീപാവലി ദിനത്തിൽ ഇന്ത്യ–ചൈന അതിർത്തിക്ക് സമീപമുള്ള സിക്കിമിലെ ഷെറെതാങ് സന്ദർശിച്ച് കേന്ദ്ര പ്രതിരോധമന്ത്രി രാജ്നാഥ് സിങ്. നവംബർ എട്ടിന് കിഴക്കൻ സിക്കിമിലെ നാഥുല ചുരത്തിന് സമീപമുള്ള ഷെറെതാങ് യുദ്ധസ്മാരകത്തിലെത്തിയ അദ്ദേഹം രാജ്യത്തിനുവേണ്ടി ജീവത്യാഗം ചെയ്ത സൈനികർക്ക് ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിച്ചു. അതിർത്തിയിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്ന സൈനികരുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയ പ്രതിരോധമന്ത്രി അവരുടെ സേവനത്തെയും സമർപ്പണത്തെയും അഭിനന്ദിച്ചു. ദുഷ്കരമായ കാലാവസ്ഥയിലും വെല്ലുവിളികൾ നിറഞ്ഞ ഭൂപ്രദേശങ്ങളിലും രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തികൾ സംരക്ഷിക്കുന്ന സൈനികരുടെ സംഭാവനകൾ അദ്ദേഹം അനുസ്മരിച്ചു. സൈനികർക്കൊപ്പം ദീപാവലി ആഘോഷങ്ങളിലും രാജ്നാഥ് സിങ് പങ്കെടുത്തു.

ഷെറെതാങ് യുദ്ധസ്മാരകത്തിൽ ആദരാഞ്ജലി

നാഥുല ചുരത്തിന് സമീപമുള്ള ഷെറെതാങ് യുദ്ധസ്മാരകത്തിലാണ് പ്രതിരോധമന്ത്രി രാജ്നാഥ് സിങ് ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിച്ചത്. രാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാരവും അതിർത്തികളുടെ സുരക്ഷയും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനിടെ ജീവൻ ബലിയർപ്പിച്ച സൈനികരുടെ ധീരതയും ത്യാഗവും അദ്ദേഹം അനുസ്മരിച്ചു. ഇന്ത്യയുടെ അതിർത്തി സംരക്ഷണ ചരിത്രത്തിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ച സൈനികരുടെ ഓർമ നിലനിർത്തുന്നതിനാണ് ഈ സ്മാരകം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.

രാജ്യത്തിനുവേണ്ടി ജീവത്യാഗം ചെയ്ത സൈനികരുടെ ഓർമകൾ പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് പ്രചോദനമാകുമെന്ന് രാജ്നാഥ് സിങ് പറഞ്ഞു. യുദ്ധസ്മാരകങ്ങൾ സൈനികരുടെ ധീരതയും രാജ്യസ്നേഹവും ഓർമപ്പെടുത്തുന്ന പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളാണെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

അതിർത്തിയിലെ സൈനികരുമായി കൂടിക്കാഴ്ച

ഷെറെതാങ് സന്ദർശനത്തിനിടെ അതിർത്തിയിൽ വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്ന സൈനികരുമായി രാജ്നാഥ് സിങ് ആശയവിനിമയം നടത്തി. ഉയർന്ന മലനിരകളിലും പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിലും രാജ്യസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്ന സൈനികരുടെ സേവനത്തെ അദ്ദേഹം അഭിനന്ദിച്ചു. സൈനികരുടെ സമർപ്പണവും ജാഗ്രതയുമാണ് അതിർത്തികളുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതെന്ന് പ്രതിരോധമന്ത്രി പറഞ്ഞു.

രാജ്യത്തെ ജനങ്ങൾക്ക് സമാധാനത്തോടെ ദീപാവലി ആഘോഷിക്കാൻ കഴിയുന്നത് സൈനികരുടെ സേവനം കൊണ്ടാണെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. കുടുംബങ്ങളിൽനിന്ന് അകന്ന് അതിർത്തികളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന സൈനികരുടെ സംഭാവനകൾ രാജ്യം എക്കാലവും ഓർക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ദീപാവലി ആഘോഷം സൈനികർക്കൊപ്പം

ദീപാവലി ദിനത്തിൽ സൈനികർക്കൊപ്പം സമയം ചെലവഴിക്കാനാണ് രാജ്നാഥ് സിങ് സിക്കിമിലെത്തിയത്. രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ കുടുംബങ്ങളോടൊപ്പം ആഘോഷങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുമ്പോൾ അതിർത്തികളിൽ സുരക്ഷാചുമതല നിർവഹിക്കുന്ന സൈനികരെ നേരിൽ കാണുകയായിരുന്നു സന്ദർശനത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

ആഘോഷദിനങ്ങളിലും രാജ്യസുരക്ഷയ്ക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്ന സൈനികരുടെ സേവനത്തെ പ്രതിരോധമന്ത്രി പ്രശംസിച്ചു. രാജ്യത്തിന്റെ സമാധാനത്തിനും സുരക്ഷയ്ക്കുമായി അവർ നടത്തുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ അംഗീകരിക്കപ്പെടേണ്ടതാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

1967ലെ ഇന്ത്യ–ചൈന ഏറ്റുമുട്ടലിന്റെ ഓർമകൾ

1967ൽ നാഥുലയിലും ചോലയിലും ഇന്ത്യൻ സൈന്യവും ചൈനീസ് സൈന്യവും തമ്മിലുണ്ടായ ഏറ്റുമുട്ടലുകളിൽ ജീവത്യാഗം ചെയ്ത സൈനികരുടെ സ്മരണയ്ക്കായാണ് ഷെറെതാങ് യുദ്ധസ്മാരകം സ്ഥാപിച്ചത്. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര കാലഘട്ടത്തിലെ മറ്റ് സൈനിക സംഘർഷങ്ങളിൽ വീരമൃത്യു വരിച്ചവരെയും ഇവിടെ അനുസ്മരിക്കുന്നു.

2008ലാണ് സ്മാരകം സ്ഥാപിച്ചത്. ഇന്ത്യ–ചൈന അതിർത്തിയിലെ സൈനിക ചരിത്രത്തിൽ പ്രധാന സ്ഥാനമുള്ള പ്രദേശമാണ് നാഥുല. 1967ലെ ഏറ്റുമുട്ടലുകളിൽ ഇന്ത്യൻ സൈന്യം നടത്തിയ പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഓർമകൾ നിലനിർത്തുന്ന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ് ഷെറെതാങ് യുദ്ധസ്മാരകം.

ഇന്ത്യ–ചൈന അതിർത്തിയിലെ തന്ത്രപ്രധാന മേഖല

സിക്കിമിലെ നാഥുല ചുരം ഇന്ത്യ–ചൈന അതിർത്തിയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട പ്രദേശങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഉയർന്ന മലനിരകളും കടുത്ത തണുപ്പും മഞ്ഞുവീഴ്ചയും നിറഞ്ഞ ഈ മേഖലയിൽ സൈനിക സേവനം ഏറെ വെല്ലുവിളികൾ നിറഞ്ഞതാണ്. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിലും അതിർത്തിയിലെ നിരീക്ഷണവും സുരക്ഷാചുമതലകളും തുടർച്ചയായി നിർവഹിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന സൈനികരുടെ സേവനത്തിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ടെന്ന് രാജ്നാഥ് സിങ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അതിർത്തിയിലെ സൈനിക വിന്യാസവും സുരക്ഷാസംവിധാനങ്ങളും രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിർണായകമാണെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

ഗാങ്ടോക്കിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ സ്വീകരിച്ചു

ഷെറെതാങിലെത്തിയ പ്രതിരോധമന്ത്രിയെ ഗാങ്ടോക്ക് ജില്ലാ കളക്ടർ രോഹൻ അഗവാനെ, സീനിയർ പൊലീസ് സൂപ്രണ്ട് ഡോ. സെറിങ് നാംഗ്യാൽ ഗ്യാത്സോ, ആഭ്യന്തരവകുപ്പ് ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി ജോൺ ഗുരുങ് എന്നിവർ ചേർന്ന് സ്വീകരിച്ചു. മുതിർന്ന സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥരും സ്വീകരണത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.

തുടർന്ന് പ്രതിരോധമന്ത്രി യുദ്ധസ്മാരകത്തിലെത്തി ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിക്കുകയും സൈനികരുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുകയും ചെയ്തു. കരസേനാ മേധാവി ജനറൽ ധീരജ് സേത്തും മുതിർന്ന സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥരും സന്ദർശനത്തിൽ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്നു.

ബാബ ഹർഭജൻ സിങ് ക്ഷേത്രത്തിലും സന്ദർശനം

ഷെറെതാങിലെ പരിപാടികൾക്കുശേഷം രാജ്നാഥ് സിങ് ബാബ ഹർഭജൻ സിങ് ക്ഷേത്രവും സന്ദർശിച്ചു. സൈനികർക്കിടയിൽ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുള്ള ആരാധനാകേന്ദ്രമാണിത്. ഇന്ത്യൻ സൈനികനായിരുന്ന ഹർഭജൻ സിങ്ങിന്റെ സ്മരണയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് ഈ ക്ഷേത്രം അറിയപ്പെടുന്നത്.

നാഥുല മേഖലയിലെ സൈനികർക്ക് ചരിത്രപരവും വൈകാരികവുമായ പ്രാധാന്യമുള്ള സ്ഥലമാണ് ബാബ ഹർഭജൻ സിങ് ക്ഷേത്രം. സന്ദർശനത്തിനിടെ പ്രതിരോധമന്ത്രി അവിടെ ആദരമർപ്പിച്ചു.

ദീപാവലിക്ക് തലേദിവസം ബംഗാളിലും സന്ദർശനം

സിക്കിം സന്ദർശനത്തിന് മുമ്പ് നവംബർ ഏഴിന് രാജ്നാഥ് സിങ് പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ബാഗ്ഡോഗ്രയിലും സിലിഗുരിയിലെ സുക്നയിലും സൈനികരുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയിരുന്നു. ദീപാവലിക്ക് തലേദിവസമാണ് അദ്ദേഹം ഈ കേന്ദ്രങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചത്. സൈനികരുമായി ആശയവിനിമയം നടത്തുകയും ആഘോഷത്തിന്റെ ഭാഗമായി ആശംസകൾ അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു.

തുടർന്ന് ദീപാവലി ദിനമായ നവംബർ എട്ടിന് സിക്കിമിലെ ഷെറെതാങ് സന്ദർശിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം നേരത്തേ അറിയിച്ചിരുന്നു. വീരമൃത്യു വരിച്ച സൈനികർക്ക് ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിക്കുന്നതിനൊപ്പം അതിർത്തിയിൽ വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്ന സൈനികരുമായി സമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതിരോധമന്ത്രി വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.

സൈനികർക്കൊപ്പം ആഘോഷിക്കുന്ന പതിവ്

രാജ്നാഥ് സിങ് വിവിധ ആഘോഷദിനങ്ങളിൽ സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുകയും സൈനികർക്കൊപ്പം സമയം ചെലവഴിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. 2024ൽ അസമിലെ തേസ്പൂരിലുള്ള നാലാം കോർപ്സ് ആസ്ഥാനത്ത് സൈനികർക്കൊപ്പമാണ് അദ്ദേഹം ദീപാവലി ആഘോഷിച്ചത്. അതേ വർഷം ലഡാക്കിലെ ലേ സൈനിക കേന്ദ്രത്തിൽ ഹോളി ആഘോഷങ്ങളിലും പങ്കെടുത്തിരുന്നു.

2025ൽ ഗുജറാത്തിലെ ഭുജ് സൈനിക കേന്ദ്രത്തിൽ ദസറ ആഘോഷിച്ച അദ്ദേഹം ആയുധപൂജയിലും പങ്കെടുത്തു. ഇത്തരം സന്ദർശനങ്ങളിലൂടെ അതിർത്തിയിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്ന സൈനികരുടെ സംഭാവനകൾക്ക് ആദരമർപ്പിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.

സൈനികരുടെ ത്യാഗം പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് പ്രചോദനം

ഷെറെതാങ് യുദ്ധസ്മാരകത്തിലെ പരിപാടിയിൽ സംസാരിക്കവെ രാജ്യത്തിനുവേണ്ടി ജീവത്യാഗം ചെയ്ത സൈനികരുടെ ധീരത പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് പ്രചോദനമാകുമെന്ന് രാജ്നാഥ് സിങ് പറഞ്ഞു. യുദ്ധസ്മാരകങ്ങൾ ചരിത്രസംഭവങ്ങളുടെ ഓർമപ്പെടുത്തലുകൾ മാത്രമല്ല, രാജ്യസുരക്ഷയ്ക്കായി നടത്തിയ ത്യാഗങ്ങളുടെ പ്രതീകങ്ങൾ കൂടിയാണെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

അതിർത്തികളിൽ സൈനികർ നിർവഹിക്കുന്ന സേവനത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ജനങ്ങൾ തിരിച്ചറിയണമെന്നും പ്രതിരോധമന്ത്രി പറഞ്ഞു. രാജ്യത്തെ ജനങ്ങൾക്ക് സമാധാനത്തോടെ ജീവിക്കാനും ആഘോഷങ്ങൾ നടത്താനും കഴിയുന്നതിൽ സൈനികരുടെ പങ്ക് നിർണായകമാണെന്ന സന്ദേശമാണ് അദ്ദേഹം നൽകിയത്.